31
Tinakahan na yan Jacob ye Laban
1 Nabalitaan nan Jacob a anhabiyen nin babayaw na, “Hinamham nan Jacob ye kaganaan a babandi nan bapa tawo. Kaya-bay binumatnang ya.” 2 Naimatonan na met Jacob a aliwaynan omen ha alan ye pamakilamo nan Laban kana.
3 Hinabi nan Apo Dioh kanan Jacob, “Mag-udong kayna ha lugal lan nangaunan tutoa mo boy kanlan papaltido mo, ket lamoan kata.”
4 Nangitubol yay Jacob nin mangihabi kanan Raquel boy Lea a mayngingikit hila ihtew ha ampagpahtolan na. 5 Ha anti hilayna ihtew, hinabi na kanla, “Naimatonan kon lumbo anay pamakilamo nan bapa yo kangko, aliwaynan omen ha alan. Noba anlamoan na kon Dioh nan bapa ko. 6 Tanda yo a in-ibyay koy kaganaan a mababa ko ha panumuyo ko kanan bapa yo. 7 Noba nikano na koynan kinuhit. Mapo anan ukdo a inuman nay napaykahundoan min upa ko. Noba ahe na impaluboh Apo Dioh a mapahakitan na kon bapa yo. 8 Ha hinabi nan Laban a hiyay iupa na kangko ket hilay bayakan a ayop, ket pawa bayakan ye an-ianak nin kawan. 9 Kaya-bay inalih nan Apo Namalyadi ye aayop nan bapa yo, ket in-ibyay na kangko.”
10 “Ha panaon nin anhaklangan lay aayop, nanaynep ako. Nakit ko ha taynep ko a pawa bayakan hilay bobolog a kambing. 11 Ha taynep ko, hinabi nin anghil nin Dioh kangko, ‘Jacob,’ wana. ‘Anti ko ihti, Apo,’ wangko met kana. 12 Hinabi na met kangko nin anghil, ‘Bilewen mo! Hilay kaganaan a bolog a kambing ket anhaklangan la hilay pawa bayakan. Dinyag ko yati ulita nakit ko ye kaganaan a didinyag nan Laban kamo. 13 Hiko ye Apo Namalyadi a napakit kamo ha Betel. Ihtew ka nanumpa kangko boy binohbohan mon ladak ye maghay dapah a impaideng mo bilang pangihipan. Haanin, mag-aligwat ka, ket alihan moyna yatin lugal. Mag-udong kayna ha lugal a kinaanakan mo.’ ”
14 Hinabi na met Raquel boy Lea, “Homain kayinan matawid kanan tatang. 15 An-ibilang na kayinan dayohan. Aliwan bengat inlako na kayi kamo, no aliwan in-uboh na po ye napaglakoan na kammi. 16 Homain hapo a hiyay kaganaan a babandin inalih nan Apo Namalyadi kanan tatang, ket konin mi boy kanlan aanak mi. Kaya-bay humbongen moy hinabi nan Apo Namalyadi kamo.”
17 Inhakay na hila ha kakamilyo ye aahawa na boy aanak na. 18 Imbalunbon nay kaganaan a kawan na boy kinaget nay kaganaan a babandin natipon na ha Padan Aram. Ket nag-aligwat hilaynan palakew ha Canaan a lugal nan bapa na a Isaac.
19 Noba bayo hilan umalih boy nigena met a nakew yan nangodog nin tupa na ye Laban, tinakaw nan Raquel ye kakalintatao a andiohen nan bapa na. 20 Tinalingo naya met Jacob ye Laban a Arameo, ta ahe na impatanda kana ye pangumalih na. 21 Tinumakah yay Jacob, kaget nay kaganaan a babandi na. Nilipay lay kabatowan Eufrates palakew ha mamapantay nin Gilead.
Kinamat na yan Laban ye Jacob
22 Pangalabah nin tatloy mangaamot, nabalitaan nan Laban a tinumakah ye Jacob. 23 Kaya-bay hinagyat na hilay papaltido na, ta kamaten la yay Jacob. Pangalabah nin piton mangaamot, nabunan la yay Jacob ha mamapantay nin Gilead. 24 Ket kananyatew a madeglem, hinabi nan Apo Namalyadi kanan Laban a Arameo ha taynep na, a wana, “Mag-alla ka! Adi moya ampantaan ye Jacob.”
25 Ha nabonan na yan Laban hilan Jacob, nakapondo hilayna ha mamapantay nin Gilead. Ihtew ya met nagpondo ye Laban lamo na hilay papaltido na. 26 Hinabi nan Laban kanan Jacob, “Taket ta dinyag mo yati kangko? Tinalingo moko boy intakah mo hilan ba-mon kapyol ye aanak ko. 27 Taket ta tinalingo moko boy inumalih kan ahe nagpatanid kangko? In-atel katawo dayi a main hayaghagan, kantaan boy tigtigan nin kahingkahing boy gitada. 28 Ahe mo koyna met pinalubohan a maumaan ko hilay aanak boy aapo ko bayo hilan umalih. Kamotawan ye dinyag mo. 29 Malyadi katan pahakitan, noba ahe ko diyagen yain. Ta nadeglem hinabi na kangkon Apo Namalyadi nan bapa mo a ahe kata ampantaan. 30 Tanda kon makauli-uli kayna. Noba taket ta tinakaw mo hila po ye kakalintataon andiohen ko?”
31 Nakibat yay Jacob kanan Laban, “Nalimo ko, ta nabaan kon piliten mo hilan kowen ye aanak mon babayi. 32 Noba no makit mo yay kakalintatao mo ha agya ayaman kammi, pateyen ya. Hilay papaltido tan anti ihti ye manihtigo. Bilewen mo no main kan makit a konin mo, ket kowen mo.” Ahe na tanda Jacob a hiyay Raquel met manayti ye nangwa nin kakalintataon andiohen nan Laban.
33 Tinapol nan Laban ye kakalintataon andiohen na ha hongab nan Jacob boy hongab nan Lea dayon hongab lan luway iipoh a babayi, noba homain yan nakitan. Pangayadi, nilumoob ya met ha hongab nan Raquel, 34 noba naitayo naynan Raquel ye kakalintatao ha kubot a pangapay ha kamilyo, ket iniknoan naya. Pinakatapol na yan manged Laban ha hongab, noba homain yan nakitan.
35 Hinabi nan Raquel kanan bapa na, “Tatang, adi ka dayi mapoot kangko no ahe ako makaideng ha adapan mo, ulita andayaen ako.” Pahulong yan nanapol ye Laban, noba ahe naya nakitan ye kakalintatao na.
36 Magaynan lumtoh ye pagaw nan Jacob uli ha tubat a poot na. Tinepet na yay Laban, “Hinya nayi ye kahalanan ko? Nakadyag ako nayi nin maloke kamo? Taket ta kinamat moko? 37 No main ka man nakitan a konin yo ha ayaman kammi, ipakit moyna ha adapan lan papaltido ko boy papaltido mo ket hilaynay baala a manuhga kanta! 38 20 a taon kitawon napaylamo. Ket kananyatew a panaon, agya nakanoman ket homain nakwaan kanlan tutupa boy kakambing mo. Ket agya maghay tupan bolog ha kawan mo, homain akon kinna. 39 No main tupa a pinatey nin ayop tawon, ket ahe koyna an-ipakit kamo no aliwan anhagiliyan ko yan tampol. Pinilit mon pinabayadan kangko ye hinyaman a natakaw ha madeglem man o mangaamot. 40 Wanae ye kahahaad ko. Nabuyot a panaon a tineeh koy tubat a amot ha mangaamot boy lay-ep ha madeglem. Lanang kulang ye pangatuloy ko. 41 Yain ye nadihaan ko ha loob nin 20 a taon a pangumonin ko kanyo. 14 a taon akon hinumoyo kamo, uli kanlan luway aanak mon babayi boy hilatin aayop a in-upa mo kangko ket 6 a taon ko hilan hinuyoan kamo. Noba hiyay dinyag mo kangko, mapo a ukdo mon inuman ye huhton iupa mo kangko. 42 Noba nilamoan na kon Apo Namalyadi a Namalyadi nan bapa ko, a Namalyadi nan Abraham a anggalangen nan Isaac. No aliwa dayin wanabay, homain hapo a intaboy mo kon homain hinyaman a kaget. Noba nakit nan Apo Namalyadi ye kaidapan a nadihaan ko boy hiyay pag-idap ko ha pag-obda. Kaya-bay nadeglem hinaad na kan Apo Namalyadi.”
Hiyay Kahundoan lan Jacob boy Laban
43 Hinabi nan Laban kanan Jacob, “Hilayain a babayi, aanak ko. Hilayain a aanak, aapo ko. Hilayain a kakawan, kakawan ko. Hilayain kaganaan ket kangko. Noba hinya po ye madyag ko haanin? 44 Kaya-bay mamanged po, manyag kita tana nin kahundoan. Mangipaideng kitawon dapah bilang pangihipan ha kahundoan ta.”
45 Kaya-bay nanapol yay Jacob nin mayadet a dapah, ket impaideng na bilang pangihipan. 46 Hinabi nan Jacob kanlan papaltido na, “Manipon kawon dadapah.” Kaya-bay nanipon hilan dadapah ye papaltido nan Jacob boy imbonton la. Ket ihtew hila nangan Jacob, Laban boy papaltido la ha haley nin imbonton a dadapah. 47 Ket hilatin imbonton a dadapah, hinabtan na yan Laban nin Jegar Sahaduta* noba hiyay Jacob, hinabtan naya met nin Galeed.†
48 Hinabi nan Laban, “Hilatin imbonton a dapah ye pangihipan kanta nin kahundoan ta kananyatin mangaamot.” Kaya-bay hinabtan na yan Galeed. 49 Anhabtan ya met nin Mizpa yatew a lugal ulita hinabi nan Laban, “Legan ampaykataang kita, bantayan na kitawo dayin Apo Dioh. 50 No pahakitan mo hilay aanak ko, o mangahawa ka po nin kanayon, pakaihipen mo a agya homain taon ampakakit, hiyay Apo Dioh ye māmapteg nin kahundoan ta.”
51 Hinabi na po Laban kanan Jacob, “Anti ya ha pietan ta ye nabonton a dadapah boy anti ya met ye impaideng a dapah. 52 Hilayatin imbonton a dadapah boy yatin dapah a impaideng ye pangihipan. Hilayati ye dōn nin lugal ta ta-omen ahe kita mapayloob. 53 Hiyay Apo Namalyadi nan Abraham, hiyay Apo Namalyadi nan Nahor boy hiyay Apo Namalyadi nan bapa la a hiyay Tera ye manuhga dayi kanta.”
Ket nanumpa yay Jacob ha ngalan nan Apo Namalyadi a anggalangen nan bapa na a hiyay Isaac. 54 Hiyay Jacob, namatey yan ayop bilang hagpa kanan Apo Namalyadi ihtew ha mamapantay. Pangayadi lan nangan Laban boy papaltido la, ket ihtew hilayna met nikahumda.
55 Kabekahan, ha mahanib-hanib po, nimata yaynay Laban, ket inumaan na hila in-inged ye aanak na boy aapo na, ket nagtige yaynan pauli ha baey na.
* 31:47 Jegar Sahaduta hiyay labay habiyen ha Aramaic ket “Bonton a Pangihipan.” † 31:47 Galeed hiyay labay habiyen ha Hebreo ket, “Bonton a Pangihipan.”