7
Ang diskorso ni Esteban
1 Mandian, nane-ma tang kalawigan ang padi ong ni Esteban ang ganing, “Matod ka kaman tang tanan ang narin?” 2 Siminabat si Esteban, “Mga logod ig mga ginikanan, pama-yan mi tang yaningo. Ang dalayawen ig makagagaem ang Dios napaita asing tokaw ong yaten ang kamepet-mepetan ang si Abraham asing tanandia don ong Mesopotamia ba-lo tanandia limina-ted ong Haran. 3 Ganing tang Dios ong ni Abraham, ‘Magalina ong banoa mong narin, bo-wanan mo tang mga kaparintian mo, ig paninga ong banoang itoldoko ong nio.’* 4 Animan nagalin si Abraham ong banoa nang asi tang mga Caldeo ig napaning don ong Haran. Don napatay tang tatay na, ba-lo pa si Abraham pinapagalin tang Dios ig pinapaning ong banoang nang aggistaran ta mandian. 5 Ang timpong asi, si Abraham indi sindolan tang Dios maski midio palad ang tanek ang makabig nang nandia. Piro nangako tang Dios ang i-dol na ong nandia ig ong mga inampo na, maski ong oras ang asi si Abraham anda pay ana na.† 6 Maning ta na tang inaning tang Dios, ‘Ang mga inampo mo mamansistar ong domang logar ang belag ta sadiling banoa nira. Boaten tanira don ang mga kirepen, ig degdegen tanira tang mga taga don ong teled ta epat ang gatos ang takon. 7 Piro silotano tang nasion ang magkirepen ong nira. Pagatapos, mamagalin si tang mga inampo mo ong banoang asi, ig magbalik ong logar ang na, ig tarin tanira magto ong yen.’‡ 8 Ig para mademdeman ni Abraham tang pinangako tang Dios ong nandia, ang pagtori yay ang tandang ginamit tang Dios. Animan asing pinangana tang ana nang si Isaac, tinorian na tanandia ong pagkabot tang yawalong kaldaw. Ig maning ka don tang bindoat ni Isaac ong ana nang si Jacob. Ig ya ka tang bindoat ni Jacob ong tampolok may doroang ana nang lali, ang yay ang mga kamepet-mepetan ta.”
9 Ganing pa si Esteban, “Ang yaten ang mga kamepet-mepetan ang asi nangaibeg ong logod nirang si Jose. Animan pinabakal nira tanandia ig tanandia nagimong tatang kirepen don ong Ehipto. Piro tenged aroman na tang Dios, 10 sinabangan tanandia ong tanan ang kaliwagan ang gapasaran na. Sindolan na ka tanandia ta kinata-wanan. Animan naliagan tanandia ni Faraon ang adi tang Ehipto, ig bindoat na tanandiang gobirnador ang mangolokolo ong Ehipto, ig ong tanan ang mga taw don ong palasio na. 11 Mandian, nagkatinir ta tagletem ong bilog ang banoang Ehipto asta ong banoang Canaan, ig liniwagan ta mo-ya tang mga taw. Ang yaten ang mga kamepet-mepetan, anda rang pisan ay itaen nirang pamangan. 12 Animan, asing mabalitan ni Jacob ang don ong Ehipto may pamangan, pinapaning na don tang mga ana na, ang yay ang mga kamepet-mepetan ta. 13 Asing yadoa rang pagpaning nira don, nagpailala ra si Jose ong mga logod na, ig nata-wanan ka ni Faraon tang natetenged ong pamilia na. 14 Dayon ang pinakomit ni Jose tang tatay nang si Jacob, ig ang tanan ang mga kaparintian na. Pitong polok may limang taw tanirang tanan. 15 Animan si Jacob may ang mga kamepet-mepetan ta namampaning don ong Ehipto, ig don tanira namansistar asta nangapatay. 16 Ang mga sinangoni nira ingkelan don ong Siquem ig don limbeng ong lebengan ang binakal ni Abraham ong mga inampo ni Hamor.
17 “Asing galenget dang mainabo tang pinangako tang Dios ong ni Abraham, mintras gaboay mas pandoro pa tang mga kasimanoa ta don ong Ehipto. 18 Asta ra lamang kiminabot tang kaldaw ang doma rang adi tang kakarong ong Ehipto, ang anday gata-wanan na natetenged ong ni Jose. 19 Linoko tang ading narin tang mga kamepet-mepetan ta, ig dinegdeg na tanira. Rineges na tanira ang ipanlek nira tang mga mamolang gege-ley agod mangapatay. 20 Ong timpong asi, pinangana si Moises ig dorog kasinlong mola. Inasikaso tanandia tang mga ginikanan na ong teled ta tolong bolan. 21 Ig asing bino-wanan nira tanandia ong loa, sinagod tanandia tang anang babay tang Faraon, ig pinabael na ang midio sadiling ana na.§ 22 Sinoldokan si Moises tang tanan ang kinata-wanan ong Ehipto, ig nagimo tanandiang dorog kaosay ong pamitala ig ong tanan ang mga boat na.”
23 Ganing pa si Esteban, “Asing si Moises pagidad da ta koarinta anios, napagisip tanandiang mamisita ong mga kapario nang mga Israelita. 24 Ig inita na don tang tata ong nira ang agsigbaken ta tatang taga Ehipto. Dayon ang sinabangan na tang kapario nang Israelita, ig bilang balet pinatay na tang taga Ehipto. 25 Kalaom ni Moises, maintindian tang mga Israelita ang tanandia yay ang gamiten tang Dios ang maglibri ong nira ong mga kaliwagan ang gapasaran nira. Piro asi pala indi naintindian nira. 26 Pagaramal may inita nang doroang Israelita ang pagsoayan, ig pinrosigiran na rin ang papagtomboyon tang doroa. Ganing si Moises ong nira, ‘Mga tangay, pario among mga Israelita! Angay pagsoayan amo?’ 27 Piro kinalieg si Moises tang tatang laling pagsigbak ong aroman na ang ganing, ‘Sinopay nagboat ong niong mangolokolo ig manigosgar ong yamen? 28 Onopa? Patayeno ka nio pario tang bindoat mo nongapon ong taga Ehipto?’* 29 Asing naba-yan narin ni Moises, naglayas ang lagi tanandia ong Ehipto, ig napaning ong Midian ig don ministar. Nangatawa tanandia don ig nagkatinir ta doroang anang lali.
30 “Pagata-lib tang epat ang polok ang takon, napaita tang tatang anghil ong ni Moises ong tatang dibabak ang papa ta ayong dadaba-daba, don ong logar ang anday taw na alenget ong bokid tang Sinai. 31 Nabereng ta mo-ya si Moises ong inita nang asi, ig asing palengetan na para telekan, naba-yan nang minitala tang Gino ang ganing, 32 ‘Yo tang Dios ang agtowan tang mga kamepet-mepetan mo, ang Dios ni Abraham, ni Isaac, ig ni Jacob.’ Nangelel si Moises ong sobrang karaelden na ig indi ra galiliag ang pa-dek. 33 Ganing tang Gino ong nandia, ‘Loaten mo tang rapak mo tenged sagradong logar tang agke-dengan mo. 34 Initao tang mga kaliwagan ang gapasaran tang mga tawano ong Ehipto. Naba-yano ka tang mga tangit nira. Animan napababako tarin para ilibrio tanira. Animan mandian magsimpana. Tania, tobolona yen don ong Ehipto.’†
35 “Ang Moises ang na yay ang indi rinisibi tang mga kapario nang Israelita asing ganing tanira ong nandia ang, ‘Sinopay nagboat ong niong mangolokolo ig manigosgar ong yamen?’ Piro si Moises kang narin tang sinobol tang Dios ang mangolokolo ig maglibri ong mga Israelita, ong tabang tang anghil ang napaita ong nandia ong dibabak ang papa ta ayo. 36 Si Moises tang nagekel ong mga Israelita ong paglayas nira ong Ehipto. Nagboat tanandia ta mga milagro ig makabebereng ang bagay ong Ehipto, ig don ong talsing aggingaranan ta Masinggi, ig ong mga logar ang anday gistar ang taw ang agpanawan nira ong teled tang epat ang polok ang takon. 37 Tanandia ka tang Moises ang minitala ong mga Israelita ang ganing, ‘Ang Dios mamilik ta tata ong nindio ig boaten ang propitang pario ong yen.’ 38 Ig asing don namagsimet-simet tang mga kamepet-mepetan tang mga Israelita ong logar ang anday gistar ang taw, si Moises tang nagpatenga ong nira ig ong anghil ang nagigampang ong nandia ong bokid tang Sinai. Ig don tanandia nagrisibi ong Dios ta mga bitalang pagtorol ta kaboi para ipakabot ong yaten.”
39 Ganing pa si Esteban, “Piro ang mga kamepet-mepetan ta, indi naliliag ang magtoman ong ni Moises. Sinaliodan nira tanandia ig gangaliag tanirang mamagbalik ong Ehipto. 40 Animan ganing tanira ong ni Aaron, ‘Magboata kay ta mga dios amen ang manokaw-tokaw ong yamen, tenged indi gata-wanan amen ang naonora si Moises ang asi ang nagekel ong yaten ang limindoa ong Ehipto.’‡ 41 Ig ang timpong asi namagboat tanira ta dios-diosan ang itsora na midio bakang ge-ley. Namagpista tanira ig namagsagda ta ayep para ong dios-diosan ang asing sadiling bindoatan nira. 42 Animan sinaliodan tanira tang Dios ig pinabayan da lamang tanirang magto ong mga de-kal ong langit. Pario enged tang na-tang ong libro tang mga propita asing ganing tang Dios:
‘Yamong mga inampo ni Israel, namagsagda amo don ong logar ang anday gistar ang taw ong teled ta epat ang polok ang takon.
Piro belag ta yo tang matod ang binolontadan mi tang mga torol mi ig mga ayep ang pinatay mi.
43 Aggekel-ekelan mi pa tang torda tang dios-diosan ming si Moloc,
ig ang bitokon-bitokon tang dios-diosan ming si Renfan.
Namagboat amo tang mga riboltong narin agod towan mi.
Animan i-lek amo yen asta ong dobali pa tang Babilonia.’ ”§
44 Ganing pa si Esteban, “Don ong logar ang anday gistar ang taw, ang mga kamepet-mepetan ta may torda nirang pagsirbing pamatod nga ang Dios aroman nira. Sinobol tang Dios ong ni Moises ang boaten nira narin, ig inosoy nira tang plano ang pinaita tang Dios ong nandia. 45 Oman ang mga ana nira nanoblian tang torda. Ig asing si Josue tang panokaw-tokawan ong mga kamepet-mepetan ta, ingkelan ka nira asing sinakep nira tang mga logar tang domang mga banoa ang pinalayas tang Dios para ong nira. Ang tordang na, si pa ong mga Israelita asta asing nagimong adi si David. 46 Si David, naliagan ta mo-ya tang Dios, ig nagampo tanandiang pagnan ang magpa-deng ta balay para ong Dios, ang yay ang Dios ang agtowan ni Jacob asing tokaw. 47 Piro si Solomon yay ang nagboat tang balay ang agpagtowan ong Dios.
48 “Piro ang Dios ang Makagagaem ong tanan, indi gistar ong balay ang bindoat lamang ta taw, sigon ong inaning tang propita asing tokaw:
49 ‘Ang langit tang yen ang trono,’ ganing tang Gino.
‘Ig ang tanek tang borondoan tang kakayo.
Onopang klasi ta balay tang boaten mi ong yen,
obin bato logar ang perenayano?
50 Ong kamatodan, yo tang nagboat tang tanan ang bagay.’ ”*
51 Ganing pa si Esteban, “Katetegat tang mga kolo mi! Indi amo mamagparet ig indi amo ka mamamasi tang kamatodan! Ang mga boat mi, pario tang bindoat tang mga ginikanan mi— pamangontra among pirmi ong Ispirito Santo. 52 Sinopa lamang ong mga propita asing tokaw tang indi pinaliwagan nira? Pinatay nira tang mga pamagpatako tang natetenged ong pagkabot tang Mato-lid ang Torobolon tang Dios. Ig asing tarin da tanandia, yamo ra ka tang nagtraidor ig nagpatay ong nandia. 53 Yamo tang namagrisibi tang Katobolan ang sindol tang Dios ong tabang tang mga anghil asing tokaw, piro yamo ka mismo tang indi pamagtoman ta si!”
Ang pagbanggil ong ni Esteban
54 Asing naba-yan tang mga opisialis tang inaning ni Esteban, dorong kasisilagen nira, ig kakayeget pa tang mga isi nira ong sobrang kaerep nira ong nandia. 55 Piro si Esteban ginaeman tang Ispirito Santo. Napa-dek tanandia ong langit ig inita na tang kayagan tang Dios, ig si Jesus ang ke-deng ong to tang Dios. 56 Ganing si Esteban, “Telekan mi! Aggitaenong abri tang langit, ig ang Ana ta Taw ke-deng ong to tang Dios.” 57 Piro ang mga opisialis namaginiteg ig agtengtengen nira tang mga talinga nira, ig delelengan ang kinolokoboan nira si Esteban. 58 Ginoyodan nira ong loa tang siodad ig sinalalabangan ang binanggil. Ang mga namagtistigo kontra ong ni Esteban, namagloat tang mga lambong nirang panta-paw ig bino-wanan ong tatang soltiros don ang aran na si Saulo. 59 Ig mintras agbanggilen nira si Esteban, pangadi tanandia ong Gino ang ganing, “Ginong Jesus, risibien mo tang yen ang ispirito.” 60 Dayon tanandiang liminod ig miniteg ta mapoirsa, “Gino,” ganing tanandia, “indi ra tanira papanabaten mo ong kasalanan ang na!”
* 7:3 Genesis 12:1 † 7:5 Deuteronomio 2:5; Genesis 12:7; 17:8 ‡ 7:7 Genesis 15:13-14; Exodo 3:12 § 7:21 Exodo 2:1-10 * 7:28 Exodo 2:11-15 † 7:34 Exodo 3:1-10 ‡ 7:40 Exodo 32:1, 23 § 7:43 Jeremias 19:13; Amos 5:25-27 * 7:50 Isaias 66:1-2