47
1 Zɨ́ Yoséfa ndéréne úku ledre zɨ́ mongụ́ ngére, kɨ́dí, “Babá kɨ́ lúndumá e ogụnɨ́ go gɨ sɨmɨ Kanána ona. ꞌDiꞌbiogụnɨ́ kábịṛị́kị e, ína e, ị́tị́ e kɨ́ ngíti géyị éyị́ eyé e go mbá kɨ́ye sɨmɨ ị́rịgbére bɨ Gósene ní.” 2 Yoséfa ꞌdiꞌbiutú lúnduné ga bɨ ịnyị (5) née ndéré ꞌdódo yée zɨ́ mongụ́ ngére.
3 Zɨ́ mongụ́ ngére ndúꞌyú yée kɨ́dí, “Ndị́sịsé méngị moko ꞌdi?”
Zɨ́ye úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, azé yị́ ezé ꞌyị ụ́lụ́ bangá e cé káa zɨ́ ꞌbɨ bulúnduzé e ní. 4 Ogụzé go ndị́sị ca sɨmɨ káṇgá ba ona, gɨ zɨ́a mongụ́ ꞌbú utú go bɨsinyíne sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Kanána, éyị́ bɨ zée kɨ́ bangá ezé e zɨ́ze ánu a ní ndaá lolụ wá. Bɨ ba ní ṇguṇgúzé rozé zɨ́yị, ídí ṇgúṇgu a zɨ́ze ndị́sịzé sɨmɨ Gósene ona.”
5 Zɨ́ mongụ́ ngére úku ledre zɨ́ Yoséfa kɨ́dí, “ꞌBụyị́ e kɨ́ lúnduyị́ e ogụnɨ́ go zɨ́yị, 6 káṇgá ꞌbɨ Ízibiti nɨ do sị́lị́yị, ídí óto ꞌbụyị́ e kɨ́ lúnduyị́ e idínɨ́ ídí sɨmɨ bɨlámá bi bɨ Gósene ní. Togụ́ lúrú ngíti géyị ꞌyị e nɨyí bo dongaráye bɨ nɨyí mɨútúásáye ní, ídí óto yée zɨ́ye ndị́sịyé lúrú bi kacɨ́ bangá amá e.”
7 Née ní zɨ́ Yoséfa ꞌdíꞌbiógụ ꞌbụné Yakóbo ꞌdódo wo zɨ́ mongụ́ ngére. Gɨ do kacɨ́ bɨ Yakóbo íꞌbí mandá zɨ́ mongụ́ ngére ní, 8 zɨ́ mongụ́ ngére ndúꞌyú wo kɨ́dí, “Sɨmɨbi eyị́ nɨ goó ndu?”
9 Zɨ́ Yakóbo úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Sɨmɨbi amá nɨ go mbá míya kị́éꞌdo doa cị́ kéṛị́ a doa sokó (130). Sɨmɨbi amá ndaá za káa zɨ́ ꞌbɨ bulúndumá e wá. Tɨ́ lá mándị́sị yéme romá wá, mágámá lící romá go kɨ́ngaya gɨ zɨ́ ꞌdoꞌdó.” 10 Zɨ́ Yakóbo íꞌbí mandá zɨ́ mongụ́ ngére, zɨ́a ị́nyịné yóó ókpóne.
11 Née ní zɨ́ Yoséfa íꞌbí bɨlámá bi zɨ́ ꞌbụné e kɨ́ lúnduné e ndị́sịyé sɨmɨ a sɨmɨ Ízibiti, do bɨlámá bi gbóo kɨ́ gara bɨ kɨ́ ịrịné Ramasé* káa zɨ́ bɨ mongụ́ ngére uku ní. 12 Zɨ́ Yoséfa íꞌbíógụ éyị́ mɨánu zɨ́ ꞌbụné e kɨ́ lúnduné e kɨ́ ꞌyị ga bɨ ꞌbe ꞌbɨ eyé e ní zɨ́a útúásáne kacɨ́ye kɨ́ owụ́ e mbá.
Mongụ́ ꞌbú utú sɨmɨ Ízibiti
13 Éyị́ mɨánu ndaá lolụ kóo zɨ́ ꞌyị e sɨmɨ káṇgá e mbá wá gɨ zɨ́a ꞌbú utú go bɨsinyíne kɨ́ngaya, gɨ zɨ́ kéyị née zɨ́ rokoꞌbụ ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti kɨ́ Kanána ụ́kụ́ne goó mɨụ́kụ́ gɨ zɨ́ ꞌbú. 14 Zɨ́ Yoséfa ꞌdóꞌdụ́yóko késị́ ga bɨ ugúnɨ́ kére kɨ́e sɨmɨ káṇgá ꞌbɨ Ízibiti kɨ́ káṇgá ꞌbɨ Kanána ní mbá, zɨ́a ꞌdíꞌbi késị́ née ndéré kɨ́e óto a ꞌbe ꞌbɨ mongụ́ ngére. 15 Sɨmɨ bɨ késị́ ụkụ́ gɨ zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti e kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Kanána e go ní, zɨ́ ꞌyị ꞌbɨ Ízibiti e ógụyé zɨ́ Yoséfa do úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Íꞌbí éyị́ mɨánu mu zɨ́ze. Azé go úyu gɨ zɨ́ ꞌbú. Késị́ ụkụ́ gɨ zɨ́ze go.”
16 Zɨ́ Yoséfa úkulúgu ledre zɨ́ye kɨ́dí, “Ídísé ógụ kɨ́ bangá e esé zɨ́ma, zɨ́ma íꞌbí éyị́ mɨánu doa zɨ́se togụ́ késị́ esé ụkụ́ go mbá ní.” 17 Née ní zɨ́ye ꞌdíꞌbiógụ bangá eyé e zɨ́ Yoséfa, zɨ́a íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ye do usáni eyé e, kábịṛị́kị eyé e, ína eyé e ị́tị́ eyé e, kpá dongí eyé e. Sɨmɨ Sɨmɨbi máa née ní zɨ́ Yoséfa ndị́sịné íꞌbí éyị́ mɨánu zɨ́ye do bangá eyé e.
18 Sɨmɨ bɨ sɨmɨbi née ụkụ́ go ní, zɨ́ ꞌyị e kpá ógụyé zɨ́ Yoséfa úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, utúasázé ótoécị ledre gɨ zɨ́yị wá. Késị́ ezé e kɨ́ bangákụlụ́ ezé e nɨyí go mbá ꞌbɨ eyị́. Owụ́ éyị́ bɨ idíaká cúkuꞌdée káa gɨ ro zɨ́ze íꞌbí a zɨ́yị ní ndaá lolụ wá. Odụ éyị́ ga bɨ idíakánɨ́ go lá dụụ́ kụṛụꞌbụzé kɨ́ gbékpị́ káṇgá bɨ zɨ́ze ní. 19 Azé úyu zɨ́ káṇgá ezé e sínyíye tɨ́ do komoyị́ káa gɨ ro ꞌdi? Azé úgúóyó kụṛụꞌbụzé kɨ́ káṇgá ezé e zɨ́yị gɨ ro éyị́ mɨánu, zɨ́ze ídíze kɨ́ káṇgá ezé e mbá owụ́kụlụ́ ꞌbɨ mongụ́ ngére. Zɨ́yị íꞌbí kúfú zɨ́ze gɨ ro zɨ́ze ꞌdị́yị́ a bɨ nɨ óto zée zɨ́ze ídíze trịdrị kpá káa bɨ ꞌyị bɨ zɨ́a ndị́sịné sɨmɨ káṇgá née ndaá lolụ wá.”
20 Zɨ́ Yoséfa úgú bi ga bɨ sɨmɨ Ízibiti ní mbá zɨ́ mongụ́ ngére. ꞌYị ꞌbɨ Ízibiti e ugúoyónɨ́ bi eyé go mbá, gɨ zɨ́a ꞌbú mengị nda kóo yée go kɨ́ngaya. Bi ga bɨ sɨmɨ Ízibiti ore ní mbá nda goó ꞌbɨ mongụ́ ngére. 21 Zɨ́ Yoséfa óto ꞌyị e zɨ́ye ídíye go mbá owụ́kụlụ́ ꞌbɨ mongụ́ ngére ꞌbɨ Ízibiti. 22 Odụ ꞌyị ga bɨ kóo ugú bi eyé wá ní dụụ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e,† gɨ zɨ́a mongụ́ ngére ndị́sị kóo íꞌbí sáká éyị́ ꞌbɨ mɨánu zɨ́ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e kacɨ́ kadra mbá. Éyị́ mɨánu máa bɨ kóo gɨ zɨ́ mongụ́ ngére ní, ndịsị kóo ásá kɨ́ye. Née sị́ ledre bɨ ugúoyónɨ́ bi eyé e gɨ zɨ́a wá ní.
23 Zɨ́ Yoséfa úku ledre zɨ́ ꞌyị e kɨ́dí, “Bɨ ba ní máúgú sée kɨ́ bi esé e go mbá zɨ́ mongụ́ ngére. Kúfú nɨ goó ba zɨ́se óꞌdo a yáká esé e. 24 Tɨ́ lá sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra ꞌbɨ ꞌdíꞌbiógụ éyị́ gɨ yáká ogụ go ní, zɨ́se ífi sɨmɨ a ịnyị. Kémbị́ a gɨ sɨmɨ ịnyị née zɨ́se íꞌbí a zɨ́ mongụ́ ngére. Zɨ́ ngítí a ídíne káa do kúfú kɨ́ éyị́ mɨánu zɨ́se kɨ́ ꞌyị ꞌbɨ ꞌbe ꞌbɨ esé e.”
25 Zɨ́ye úkulúgu ledre kɨ́dí, “Mongụ́ ꞌyị, yómo trịdrịzé go. Azé kɨ́ rokinyi zɨ́ze ídíze káa do owụ́kụlụ́ e zɨ́ mongụ́ ngére.”
26 Née ní zɨ́ Yoséfa óto ledre née zɨ́a ídíne káa do lorụ gɨ ro bi ga bɨ sɨmɨ Ízibiti ní kɨ́dí kị́éꞌdo gɨ sɨmɨ ịnyị (5) ꞌbɨ éyị́ ga bɨ nɨyí ꞌdíꞌbiógụ a gɨ yáká ní, nɨ ídí ꞌbɨ mongụ́ ngére. Lorụ née nɨ fú lá kenée gị karaba. Bi bɨ ngárá ndaá ꞌbɨ mongụ́ ngére wá ní, dụụ́ bi ꞌbɨ ꞌyị ꞌdáná éyị́ e.
27 Sɨmɨ sịndị́ kadra máa née ní zɨ́ Isɨréle e óto ꞌbe ꞌbɨ eyé sɨmɨ Ízibiti sɨmɨ ị́rịgbére bɨ Gósene ní. Zɨ́ye ndíki tụ́ꞌdụ́ éyị́ e íri, do étrịyé zɨ́ye ídíye tụ́ꞌdụ́.
28 Yakóbo ndịsị kóo sɨmɨ Ízibiti íri kɨ́ sɨmɨbi sokó doa ịnyị doa gbre (17). Sɨmɨbi bɨ Yakóbo mengị ní, nɨ kóo mbá míya kị́éꞌdo cị́ gbre doa ịnyị doa gbre (147). 29 Sɨmɨ bɨ sịndị́ kadra nɨ go gbóo zɨ́ Yakóbo úyuné ní, zɨ́a ndólo Yoséfa úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Togụ́ ꞌbúma nɨ tɨ́ doyị́ ídí óto sị́lị́yị ro kótóma zɨ́yị lólóbụ́ zɨ́ma yaá née utúasá óto máa sɨmɨ Ízibiti ona wá. 30 Sɨmɨ bɨ togụ́ máúyu go ní, ídí ndéré óto umbumá kɨ́ꞌdí bɨ otonɨ́ bulúndumá e ní.”
Zɨ́ Yoséfa úkulúgu ledre zɨ́a kɨ́dí, “Mááyí méngị a káa zɨ́ bɨ úku ní.”
31 Zɨ́ Yakóbo úku ledre zɨ́a kɨ́dí, “Ídí lólóbụ́ gɨ ro zɨ́ma ówo a.” Nda née ní zɨ́ Yoséfa lólóbụ́ zɨ́a, zɨ́ Yakóbo ótụ́ doné bi gɨ do ṛangba ené íni ini zɨ́ Lomo.
* 47:11 Ramasé: Mongụ́ gara bɨ Ramasé nɨ sɨmɨ káṇgá bɨ Gósene ní. † 47:22 ꞌYị ꞌdáná eyị́ e: Mongụ́ ngére ꞌbɨ Ízibiti oto ꞌyị e zɨ́ye ídíye káa do ꞌyị ꞌdáná éyị́ e do ndị́sịyé óto úndru tụ́ꞌdụ́ bɨcayi lomo e.