21
Paulus ana bale Yerusalem mi ila
1 Jamaat eboma ba Efesus mi ang naung nimampi tapalai angu iomi mang etatabit dira, aarunge ni mang tahit lamal iahalang sengila ba kampal taang mida, sengmuse aalarit por Kos taang ila. Emi tobang muse, ni aalarit ila por Rodos mi. Angumi, ni aalarit tarus ila bendar Patara eoolol mi.* 2 Angu mi ni kampal angu taang kaluar hela. Sengmuse, kampal aabeung nu hula aalarit propinsi Fenisia ba Siria abung angu mi ila angu ni harak. Base ni angmi kampal angu taang mida, angmuse nehe livang masiring sengmuse ni lamal. 3 Ni aalarit luung di niang muse, Siprus por angu ni uuling ateing se ni bajaul oa angmi, aarunge ni mang aalarit milakal propinsi Siria adang ila. Ni ila bendar Tirus eoolol angu mi livang abaang teding. Se kampal ba ni taang angu, hula angmi naosing aadu angu ebele.
4 Ini jedung kampal enaosing angu aadu sehi muse, ni angmi hela sengila ba ila nehe omi veanganamang ang naung ing aalaping. Ila ing harak muse, ni angmi iat mihit ila mi ong nu. Nehe ba angmi ang naung Lahatala ERoh iat hubai tila, senge iot Paulus at mateng hula ot ekang Yerusalem mi ila ekang. 5 Aarunge mi ong nu seng muse, ni bale kampal taang mida. Nehe ba omi vengaanamang ang naung mijangu-mimehal, kiki-eele, boma-kuar ing emangpi niat ila oolol mi. Angumi ning emangpi nia kuku muding senge sambajang hama-hama. 6 Seng angmuse ni angmi tapalai, angmuse ni kampal taang mida, bot ing emangpi angu bale ihava mi ila.
7 Ni Tirus mi lamal muse, ni ila bendar Ptolemais mi miari. Angu mi di, ni kampal taang kaluar hela sengmuse, ni ila nehe omi vengaanamang ang naung ing aalaping. Ni ing harak muse ni iat mihit ved nu. 8 Emitobang muse, ni bot angmi lamal ila bendar Kaisarea mi. Angu mi, ni ila Pelipus ehava mi mihit vengtahang. Pelipus angu ba Mutu Yesus Ehur Aaung-hama angu, halomang-halomang baning hoa angu mi. Bot aing angu, nehe bititu ba nehe ing vengtalail senge, mod paul metma memet kalabal ba Yerusalam mi ang naung inang angu, enu ba aing angu.✡ 9 Pelipus angu oal jangu kaneng inang buta. Lahatala Ana ing matubing metma hur vala ening, senge ini Lahatala Epalai angu metma nehe at hubai.
10 Ni iat mihit ved aaeedeng muse, nehe nu ene Agabus angu ana propinsi Yudea mi ba hoa. Lahatala Ana aing matubing metma hur vala ening, senge ana Lahatala Epalai ang naung metma nehe at hubai.✡ 11 Agabus ana nibele hoa seng muse ana Paulus esapebuar angu medi, seng muse sapebuar angu Agabus ana metma ia-atang angu parta. Angmuse ana mateng hula, “Lahatala ERoh hamulang vengbanang hula alang: “Eningse Yahudi enehe ang naung ini Yerusalem mi sapebuar anga emanaing angu aing partat ening alang. Seng angse ini aing metma nehe ba bae Yahudi enehe niang ang naung iatang mi abaang.”
12 Vengmeet Agabus ana mateng aulang muse, ning emangpi Paulus abanang-asenang, senge ana ekang Yerusalem mi ila ekang. Ning ba egahingvala ang naung, bot nehe omi vengaanamang ba mana angu mi angu, banang aulang. 13 Aarunge ana nihur ebalet hula, “Niang! Etatalang ba iini baut aulang angu? Iini ening nomi anga etatabit dira tila. Alang! Nehe iiba omi mang etatabit bae naing vengsanang niang, se na Mutu Yesus amulung angu ebele. Aarunge kilang ini nadoi bot naing ening na aamina, ini ening tatalang metma nadana dise, angase na nava vengharaka tila.
14 Ni ateing hula, Paulus eat bae ning venghele niang muse, ni aing vengkilang, senge ni vengbanang hula, “Kilange Lahatala Eomi angu ba eamulung.”
Paulus iimal ila Yerusalem mi
15 Ni Kaisarea mi mihit ved aaedeng iila muse, ni ninaosing ang naung taloul, seng angmuse ni lamal Yerusalem mi ila. 16 Nehe omi vengaanamang inang aaedeng Kaisarea mi angu di niamulung. Ini niat ila hava nu mi muse, ni angu mi tiat vengtahang. Hava manaing angu, ene, Manason. Aing angu Siprus por taang hoa. Bot ana Mutu Yesus amulung luung iila. 17 Ni ila Yerusalem mi muse, nikaku naung ba iomi Lahatala vengaanamang ang naung emangpi ning tarima bot iomi etatabit mang sanang.
Paulus iimal ila Yakobus euuling
18 Emitobang muse, ning emangpi ila Yakobus bot jamaat eboma ba angmi taing vengkumpul ang naung emangpi ing harak. 19 Ni ing aada seng muse, Paulus ana iat mateng hula taang-taangmi angu Lahatala Ana na emangpi angu ening metma nehe ba bae Yahudi enehe niang ang naung di ioa tila. Mutu Yesus Ana via buka senge ini iomi metma Aing vengaanamang iila. Paulus ana bot vengbanang hula Lahatala Ana aing veng bot eserang ang naung emangpi ing veng angu ebele ini Lahatala Ekarajang angu at lamal. 20 Vengmeet Paulus ana mateng aulang seng muse, ing emangpi Lahatala Aing tajaning-Aing palevang.
Angmuse Yakobus bot jamaat eboma ang naung ini Paulus at hubait hula, “Kaku Paulus! Aana malekang ateing hula, Yahudi enehe ang naung ribu-ribu iomi metma Mutu Yesus vengaanamang iila. Agama evia-via ba boma Musa metma mapinang ang naung, ini jedung pinat aanamang sehi. 21 Aarunge nehe iiba aai avarit angmi vengbanang iilat hula, mana aabeung mi angu, aana nehe Yahudi ang naung iavomung-iapahang hula, agama evia-via ba boma Musa ana metma mapinang iila angu, iot ekang eamulung ekang. Aana vengbanang hula, iot ekang ioal mehal ang naung ing sunat ekang. Bot nehe ba iomi Mutu Yesus vengaanamang ang naung di aana iat hubait hula iot ekang ping nehe Yahudi pihada evia-via aabeung ang naung di eamulung ekang. 22 Aana vengani! Yahudi enehe ba iomi vengaanamang iila ang naung eningse ini vengmeet hula, aana ae angami tila. Bot nehe ba eehoja vengmee tila ang naung, eningse ini alil. Base angase pi hula, ening tatalang?
23 Angu ebele, ni hula vengbanang alang: Nehe buta ae ning veng anga ini Lahatala At palai tila. Angase ini hula iongvaa angu il ening apolu, senge metma nehe etubing hula, ipalai angu ini eamulung ening sengila. 24 Aana nehe buta angu iat hama-hamat ila Lahatala Ehava hamulang mi maso mida. Aana iamulung, senge aababahi angu ening ahamulang, ping nehe Yahudi pivia-via angu eamulung. Aandi malekang iseeng hela angu moling bajar evia angu eamulung. Aana ening aulang se, nehe ang naung ateing hula, boma Musa eparenta evia-via angu, aandi jedung pinat aanamang sehi. Bot ening aulang senge, sarenta ba vengbanang hula, aana nehe ot ekang Yahudi evia-via angu eamulung ekang angu nehe ateing hula, emangpi angu bae etabi niang!✡
25 Aarunge nehe ba bae Yahudi enehe niang di iomi metma Mutu Yesus venganamang iila ang naung, pi surat panatut metma mainang iila. Tura pi vengputus hula ping Yahudi eagama evia-via angu emangpi ini ekang eamulung ekang angu, pi metma veng iat hubai tila. Aarunge via-via ba ini malekang vengani senge ening eamulung, benang ba: Nehe ba bae iimehal niang bot bae iijangu niang angu ekang aing vengbuha ekang. Naba ba nehe metma aaneda ahi angu ekang adang ekang, ekang ve adang ekang; bot binanta ba nehe obo kaomit ameang angu, ekang euumung angu adang ekang.”✡
26 Angmuse, Paulus ana imateng angu metma omimi. Base emitobang muse, Paulus ana nehe buta angu iat ila Lahatala Ehava hamulang elapa omimi, senge iababahi ening ahamulang, Yahudi eagama evia-via angu eamulung. Seng angmuse, Paulus ana kapala agama angmi angu at hubait hula, inang buta iababahi ening ahamulang angu ening evengtahi angu, ved eedeng jedung. Ved eedeng jedung angu evengtahi se, ing emangpi malekang nu-nut isadaka baning ila Lahatala Ehava Hamulang mi metma Lahatala enang hengi.
Nehe Lahatala Ehava hamulang mi Paulus adoi
27-29 Ved eedeng jedung angu eveng tahi mi muse Paulus bot eserang nu ene Trofimus, oleve Lahatala Ehava Hamulang mi ila. Uanguveng angu Yahudi enehe inang aaedeng propinsi Asia mi hoa angu di ue angmi. Yehudi enehe ang naung ini uuling oleve iateing. Trofimus anga, bendar Epesus mi hoa, aing bae Yahudi enehe niang. Nehe Yahudi ba propinsi Asia mi hoa ang naung ini uuling ateing se Paulus ana ila Lahatala Ehava hamulang mi maso muse, ini oma hula Paulus ana eserang Trofimus at hama-hamat angu mi ila. Se nehe ba bae Yahudi enehe niang angu ila Lahatala Ehava hamulang angumi maso niang angu ebele. Angu ebele ini na anga ba metma e eela ening, senge parkara ening. Base Yahudi enehe inang aaedeng ba propinsi Asia mi hoa angu ini nehe angmi ang naung iomi taang, senge Paulus adoi. Bot ini moring nehe angmi ang naung iat hubait hula, “Ee! Iing ba Israel enehe ang naung! Nioang moling hengi. Nehe anga ba, taang-taangmi ana nehe emangpi iavomung-iapahang hula, ping Yahudi eagama angu nehe ot ekang eamulung ekang angu. Ana bot mateng jasi-ahalat metma Lahatala Ehava hamulang anga adana. Bot angase, ana nehe ba bae Yahudi enehe niang angu at maso senge hula Lahatala Emana hamulang anga ening akarita.”✡
30 Vengmeet aulang muse, nehe ba bendar Yerusalem mi ang naung emangpi iomi etatabit alil. Angmuse nehe toang angmi ang naung bihit ila Lahatala Ehava hamulang elapa omimi taing vengkumpul. Angmuse ini Paulus adoit aing pina, seng muse ini aing masiring hava hamulang angmi kaluar hela. Angmuse, ini viaha ang naung emangpi vengtering.†
31 Nehe ang naung ini hula Paulus ameang muse, nehe ila Roma etentara enehe eele ba angmi angu at mateng, angu ebele ana oorang-dumung angu vengmee. 32 Uanguveng angu ana etentara ang naung, bot inehe eele ang naung emangpi iaru, senge ini ila nehe toang ba hula Paulus ameang angu ehahama mi maso. Ini uuling ateing se tentara ang naung bot inehe eele ang naung hoa iila muse, ini bae Paulus aing bue niang iila. 33 Angmuse nehe eele angu ana Paulus adoit aing pina, seng muse ana nehe gahing nehe ot rante oola aaru metma aing parta. Ini aing parta seng muse, nehe eele angu ana nehe ang naung iadang taaning hula, “Aing anga nuba? Ahalang naba ba ana ening?”
34 Nehe toang angu iiba mateng hula, “Ana ening alang.” Aarunge iiba bot hula, “Ana ening aulang iila.” Angmuse nehe eele angu ana bae parkara e eela angu manggarati niang iila, se nehe toang ba angmi ang naung moring alolang niang angu ebele. Angmuse ana gahing senge ini Paulus at jaga hava mi ila. 35-36 Tentara ang naung ini hula Paulus at ila mana angu eahalang, aarunge nehe ang naung ini hama-hamat iamulung, senge bot taang bir arahak maveng. Ini at ila hula via oat mida muse, nehe ang naung ini hanunggur ila nehe toang ang naung iapang aadang mi hula Paulus aing masiring medi, senge aing bue-aing sabai. Angu ebele tentara ang naung ini Paulus aing tevang, senge nehe ang naung ekang aing bue ekang. Ang muse ini moring iamal aelet etatabit hula, “Ameang! Ameang!”
Paulus ana banang hula nehe toang ang naung iapang aadangmi ava vengebang
37 Ini hula mana jaga angu mi masot mida muse, Paulus ana Yunani ehur mi mateng metma tentara enehe eele angu abanang hula, “Nimang! Na mateng kabingdena se, bisa ee niang?”
Vengmeet Paulus mateng aulang muse, tentara enehe eele angu mibaroti, angmuse ana taaning hula, “Aandi Yunani ehur ateing? Tatalang ba aana bisa Yunani ehur vengmateng? 38 Hula aulangse, nenomi anga ahala tila. Na veng nomit hula, aaing anga Mesir enehe ba tura nehe omi taang senge ini bir arahak angu. Seng angmuse, ana bot nehe ribu buta ba golo maang pina angu iat bihit mana osing mi ila angu. Aarunge aaing anga bae nehe angu niang.”
39 Angmuse Paulus ana ebalet hula, “Niang nimang! Naing anga Yahudi enehe. Niva ana bendar Tarsus ba propinsi Kilikia mi angu, mi naing vengajai. Na banang nimang aana naing ening lohi, senge na bisa nehe toang anga naung iat mateng.”
40 Tentara enehe eele angu ana vengjali. Angmuse Paulus ana via taang tahi senge bot atang ohi, banang iot taimang, senge ana hula iat mateng. Angmuse ana Ibrani ehur ba metma iat mateng. (Se angmi angu, Yahudi enehe ang naung ini Ibrani hur ba vengmateng angu ebele).‡
* 21:1 ꞌNimampiꞌ bot ꞌniꞌ, benangba Lukas ba surat anga hurak angu, bot Paulus eserang ang naung imampi. ✡ 21:8 Kisah Para Rasul 6:5; 8:5 ✡ 21:10 Kisah Para Rasul 11:28 ✡ 21:24 Bilangan 6:13-21 ✡ 21:25 Kisah Para Rasul 15:29 ✡ 21:27-29 Kisah Para Rasul 20:4 † 21:30 Nehe ba hur adang ang naung ini hurak hula, ekang Lahatala Ehava hamulang mi nehe ameang ekang. Bot hula nuba ba omimi masot mida senge sadaka emana ba meja taang angu pina, Yahudi e agama elamal-etahi angu eamulung se, nehe ekang na iiba ening metma adana ekang. Angu ebele Yahudi enehe ang naung ini hula Paulus ot ekang bale Lahatala Ehava hamulang elapa omi angu mi lamal ekang. Base, ini viaha ang naung vengtering. ‡ 21:40 Hur “Ibrani eneheꞌ bot ꞌYahudi eneheꞌ hur Ibrani enehe bot hur Yahudi enehe angu bangsa nu ene. Ibrani ehur ene aabeung ba tura Lukas ana hurak angu, ene hur Aram.