Ǹtoo yì Ǹsɨgɨ̀nə̀ yìi
MATEO
à lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aà
ǸJIꞌÌNNǓ AŊWÀꞌÀNƏ̀ YÛ
A aŋwàꞌànə̀ yû aa a lɛ ŋŋwàꞌànə Mateo, ŋ̀gàŋtoo Kristo yìi mə ɨkǔm yi yî mɔꞌɔ lɛ mbə Levi aà. Ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ yìi mə Mateo à lɛ ŋŋwàꞌànə̀ aa ɨ swoŋə nɨ mə Yesu à nɨ̂ Àyoꞌɔ̀ Nwì wa mə Nwì à lɛ ŋkàꞌà mə yu ka yǐ too tâ à zi nyweensə bə̂ aà. Ǹswoŋə nɨ mə ɨ̀nnù tsɨ̀m jìi mə ɨ lɛ mfɛ̀ꞌɛ a nu Yesu bo bɨ̀ jìi mə à lɛ ŋghɨ̀rə aa, ɨ lɛ nyoŋ aa ajàŋ yìi mə bɨ lɛɛ̀ ǹtɛꞌɛ mfoo ŋŋwàꞌànə̀ tɛ̂tə̀ a mum Mɨ̀kàà yî Lwèn, ɨ̀nnù tsɨ̀m ɨ fɛꞌɛ̀ m̀boontə aa a mfɨ̀gɨ̀tə tâ bə̀ zi mə Yesu à nɨ tsiꞌì Àyɔꞌɔ̀ Nwì wâ.
Mateo à naŋsə ntaŋtə ɨnnù jìi mə Yesu à lɛ sɨ dɨ̀ꞌɨ̀ aa a nɨ mânjì yìi mə ǹdɨ̀ꞌɨ̀nnù a kɔ̀ŋə̀ nɨ mə tâ bɨ̀ ghotə ɨnnù jìi mə a dɨ̀ꞌɨ̀ aà. A ghɨrə̀ a naŋsə̀ ǹlaa mə Yesu à lɛ mbə Rabbi, Ǹdɨ̀ꞌɨ̀nnù yî ŋ̀wè yìi mə à lɛ sɨ ghàà nɨ̂ àdàꞌà aà. Bɨ̀ma bɨ ɨnnù bî mɔꞌɔ bìi mə Yesu à lɛ ŋghàà ghu aa a bə ànnù Nwî a atu ntaꞌa (5-7), ànnǔ ntoo bə̀ a mûm m̀bi tâ bɨ̀ aa nsɛɛnsə nɨ̂ ǹtoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ (10), ànnǔ nlìꞌìnə ɨ̀fansənnù bə̀ a mûm ŋ̀ghòtə̀, ànnǔ mbə ŋgǎŋyəgə̂nnù (18) ɨ̀nnǔ nlwìꞌìnjɨ̀m bo bɨ̀ ànnǔ ajàŋ mə ànnù nɨfɔ̀ Nwî a zì aà (24-25).
Mateo à nàŋsə ndɨ̀ꞌɨ̀ tsiꞌì sɨgɨ̀nə̀ mə Yesu à nɨ̂ m̀fɔ̀, ŋ̀kɨ ntɨgə nlɔgə noò ŋ̀ghaa nloŋə annǔ nɨfɔ̌ aburə. (Mateo, tsǒ mə à lɛ mbə ŋû baYuda, ŋ̀waꞌanə aa a mbo baYuda yaꞌa aa, a ghaꞌa ntwoŋə nɨ̂ ànnù nɨfɔ̀ Nwî aa nɨ̂ ànnù nɨfɔ̌ aburə. Àbùrə̀ a təə aa nɨ Ɨ̀kùm Nwî yìi mə bo lɛ sɨ bɔꞌɔ a ntwoŋ aà.) Ŋ̀ghɨrə bɨ yə mə Yesu à lɔ̀gə noò ǹdɨꞌɨ bə̂ ghu ajàŋə mə bɨ tswe a mûm ànnù nɨfɔ̀ Nwî aà. ‘Mburə naŋsə nlɔɔ nɨ mə tâ bə̀ bɨ̀tsɨ̀m a nɨ̂ ɨ̀toò tsɨ̀m bɨ̀ zǐ ntoo yì ǹsɨgɨ̀nə̀ ya nloŋə annǔ nɨfɔ̌ aburə (24.14). Mateo à lwìꞌìsə nɨ̂ ǹdɨꞌɨ yì ŋwè ya mə tâ bɨ ŋghɛɛ ŋghɨ̀rə tâ ŋ̀gwɛ̀ꞌɛ mu ŋù ǹtsɨ̀m fàa mbi tɨgə ŋgǎŋyəgə̂nnû Kristo tǎ kɨ tɨgə yuꞌunə nii a nɨ̂ ɨ̀nnù jìi mə à lɛ ndɨ̀ꞌɨ̀ aà (28.18-20).
Bɨ yatə̂ àŋwàꞌànə̀ yû aa laà:
1. Ŋ̀wɛ̀ꞌɛ̀ Yesu Kristo bo bɨ̀ àjàŋ mə bɨ lɛ njwe yi aà 1.1—2.23
2. Àfàꞌà Jɔn Ŋgàŋmùrə bə̌ ŋkì 3.1-12
3. Àjàŋ mə bɨ lɛ mmurə Yesu a ŋkì bo ajàŋ mə bɨ lɛ ŋkwàꞌànə̀ yi aà 3.13—4.1
4. Àfàꞌà Yesu a Galilea 4.12—18.35
5. Àjàŋ mə à lɛ nlǒ a Galilea ŋkɔꞌɔ nɨ Yerusalem aà 19.1—20.34
6. Ŋ̀gyà yî ǹlwìꞌìnjɨ̀m a Yerusalem bo bɨ̀ maa mbɛ̀ɛ̀ àlaꞌa 21.1—27.66
7. Àjàŋ mə à lɛ nyweenə nɨ nɨ̀wo ndɨꞌɨ ɨbɨɨnû yi a mbo bə̀ aà 28.1-20
1
Ŋ̀gàŋətsə Kristo
(Lk. 3.23-28)
1 Bɨ səŋ bɨ̂tà bɨ atsə bɨ Yesu Kristo, yìi mə à lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ a atsə David, mu Abraham aa mə:
2 Abraham à lɛ mbə ta bɨ̀ Isaac,
Isaac a bə ta bɨ̀ Yakob,
Yakob a bə ta bɨ̀ Yuda bo bɨ̀ bɔɔ bɨ maà bi bi mbâŋnə̀,
3 Yuda a bə ta bɨ̀ Perez bo Zerah yìi ǹdè wàà à lɛ mbə Tamar aa,
Perez a tɨgə̀ m̀bə ta bɨ̀ Hezron,
Hezron a tɨgə̀ m̀bə ta bɨ̀ Ram,
4 Ram a bə ta bɨ̀ Amminadab,
Amminadab a bə ta bɨ̀ Nashshon,
Nahshon, abə ta bɨ̀ salmon,
5 Salmon a bə ta bɨ̀ Boaz, yìi mə ǹdè yì à lɛ mbə Rahab aa,
Boaz a bə ta bɨ̀ Obed yìi ǹdè yì à lɛ mbə Ruth, mbə ta bɨ̀ Jesse, 6 Jesse tɨgə̀ mbə ta bɨ̀ M̀fɔ̀ David.
David, yìi mə à lɛ mbə ta bɨ̀ Solomon yìi ǹdè yì à lɛ mbə ŋgwɛ Uriah aà,
7 Solomon a bə ta bɨ̀ Rehoboam,
Rehoboam a bə ta bɨ̀ Abijah,
Abijah a bə ta bɨ̀ Asa,
8 Asa a bə ta bɨ̀ Jehoshaphat,
Jehoshaphat a bə ta bɨ̀ Joram,
Joram a bə ta bɨ̀ Uzziah,
9 Uzziah a bə ta bɨ̀ Jotham,
Jotham a bə ta bɨ Ahaz,
Ahaz a bə ta bɨ̀ Hezikiah,
10 Hezekiah a bə ta bɨ̀ Manasseh,
Manasseh a bə ta bɨ̀ Amos,
Amos a bə ta bɨ̀ Josiah,
11 Josiah a bə ta bɨ̀ Jechoniah, yìi mə à lɛ njwe waa bɨ̀ bɔɔ bɨ maà bi fyâ noò mə bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ baYuda ŋghɛɛ nɨ bu a alaꞌa Babylon tsǒ ɨbùꞌu ntsò aà.
12 Bo ghɛ̀ɛ̀ mə̂ ǹtswe a alaꞌa Babylon aa,
Jechoniah a bə ta bɨ̀ Shealtiel,
Shealtiel a bə ta bɨ̀ Zerubabel,
13 Zerubabel a bə ta bɨ̀ Abiud,
Abiud a bə ta bɨ̀ Eliakim,
Eliakim a bə ta bɨ̀ Azor,
14 Azor a bə ta bɨ̀ Zadok,
Zadok a bə ta bɨ̀ Achin,
Achin a bə ta bɨ̀ Eliud,
15 Eliud a bə ta bɨ̀ Eleazar,
Eleazar a bə ta bɨ̀ Matthan,
Matthan a bə ta bɨ̀ Yakob,
16 Yakob a bə ta bɨ̀ Joseph, yìi à lɛ mbə ndoo Mary, Mary mə à lɛ njwe Yesu yìi bɨ twoŋə nɨ Kristo aà.
17 Ma la a bə mə bɨ̀ta bɨ atsə bɨ Yesu, ǹlɔgɨnə a nu Abraham ŋkɔꞌɔ nyweꞌe a nu David, bɨ lɛ mbə nɨghûm ǹtsò nɨ̀kwà, m̀bu nlò a nu David ŋkɔꞌɔ nyweꞌe fyâ noò mə bɨ lɛ nlɔ̀gə̀ waa ŋghɛɛ nɨ bu a alaꞌa Babylon tsǒ ɨbùꞌu ntsò aa, bo kɨ̂ m̀bə nɨghûm ǹtsò nɨkwà, ŋ̀kɨ mbu nlɔ̀gɨ̀nə̀ wa noò ɨ̀bùꞌu ntsò ŋ̀kɔꞌɔ nyweꞌe a nu Kristo bo kɨ̂ m̀bə nɨghûm ǹtsò nɨ̀ kwà.
Àjàŋ yìi mə bɨ lɛ njwe Yesu aà
(Lk. 2.1-7)
18 Bɨ lɛ njwe Yesu Kristo aa laà mə: Joseph à lɛ kosə Mary, ǹdè bɨ̀ Yesu nɨ̂ ŋ̀gwɛ̂ yì, lâ m̀bɔŋ tâ nòò nɨ̀yɔꞌɔ̀ yì à kuꞌu, Mary a yə mə Àzwì Nwî a bàŋnə̀ mə̂ ŋ̀ghɨrə yu tswe nɨ̀ mû! 19 Tsǒ mə Joseph à lɛ mbə ŋû yìi mɨ̀nnù mi mɨ tsinə aa, kaa à lɛ ŋwaꞌà kɔ̀ŋ mə yu dɨ̀rɨ̀sə̌ atu Mary a nsi bə̀. À lɛ ntɨgə nlɔɔ nɨ mânjì yìi mə yu ka ŋeꞌesə tuu Mary ghu. 20 À kà mə̂ aa kwaꞌatə nɨ̂ àtu nɨ ma yû ànnù, Angel M̀màꞌàmbi a zî ghu mbo nɨ a njə̀ə̀, ǹswoŋ mə: “Joseph, mû m̀fɔ David, tsuu lǒ bɔꞌɔ a lɔ̀gə Mary nɨ̂ ŋ̀gwɛ̂ ghò bə̂, ǹloŋ mə mu wa mə à tswe nɨ ghu aa a fâ Àzwì Nwî yìi mə a laa màŋsə̀ aà. 21 À ka jwe mûmbâŋnə̀ tâ ò tswe ɨkûm yi nɨ Yesu* ǹloŋ mə à ka yǐ yweensə bə̂ bi nɨ̂ ɨ̀bɨ̂ waa aà.”
22 Ma yû ànnù a lɛ mfɛ̀ꞌɛ̀ tsiꞌì tsɨ̀m ma mùu ajàŋ aa, tâ ànnù yìi mə M̀màꞌàmbî à lɛ ghɨ̀rə̀ ŋ̀gàŋntoò yì a swoŋ aa, tâ à fɛꞌɛ mbòòntə̀ tsiꞌì maa ajàŋ mə:
23 “Yə̂ nɨ̀, Mûŋgɔ̀ɔ̀ màŋgyɛ̀ à ka yǐ tswe nɨ mu, ɨ jwe mûmbâŋnə̀,
tâ bɨ̀ tswe ɨkûm yi nɨ Emmanuel,”
(ǹjiꞌì ɨ̀kùm ma ghû ɨ bə mə, “Nwì à tswe biꞌinə̀”).
24 Joseph à bɨ̀ɨ̀nə̀ mə̂ wa njə̀ə̀, ǹyɔꞌɔ Mary tsiꞌì wa ajàŋ mə Angel M̀màꞌàmbi wa à lɛ nswoŋ ghu mbo mə tâ à ghɨrə aà. 25 Lâ kaa à lɛ ŋwaꞌà nɨ ghu nɔ̂ŋ ǹyweꞌe a noò yìi mə Mary à lɛ njwe mû yì yî m̀bâŋnə̀ wa aà. À jwè mə̂ aa Joseph a tswê ɨ̀kûm yi nɨ Yesu.
* 1:21 Ǹjiꞌì Yesu ɨ̀ bə aa “Ŋ̀gàŋywèènsə bə̂.”