16
Timoti em Sang te.
1 Beli, Fol so, Sailas so, aso i Delbe abiw mutuk fian kalo uneko, iti koleweko, Ilistala abiw mutuk fian kalo talsiliw kale. Teleko, ka kel e, Yesus gelewkabe kunum mak belei, i atemsiliw kale. Kunum beem wiin e Timoti ete kale. Em auk u Suda waneng keko, ukati Yesus elo gelewkabu waneng kesu kate, em alew e Gilik kawtiw im kunum ete kale.* 2 Ilistala abiw mutuk fian beem fein ibolow so kawtiw so, Aikoniam abiw mutuk fian beem fein ibolow so kawtiw iso, alik alik i Timoti beem dulum elote bokolomeliw: “E kukuw ken so kunum ete te!”, angsiliw kale.* 3 Keko beli, Fol akati kunum beelo atemeko, bokolewomele: “Ku aso nuso makuw Sunbin-Got em Weng Kal ken be de kakamuma!”, dangse kale. Dangeko, ibolow fukunomele: Suda kawtiw bi Timoti elo kilele kal keleweko, em dulum elote bokolomeliw: ‘E Suda kunum kebe kate, alew e Gilik kunum kebe kasike, em kal okilinba kelewsiliw te. Feinka! E Sunbin-Got em kiin dim e sen so kunum ete kai!’, angokoliw kasike, e Suda ikalem kukuw geleweko, em kal akati okilewse kale.
4 Keko beli, alemsal kunum bi abiw mutuk fian abiw mutuk fian ka kel kakabomi, kalan kunum so, Selusalem abiw mutuk fian em sios kunum waneng im kak yetebiliw kunum iso, alik alik biim bosiliw fut weng be bokoyem tem bokoyem tem de kakabisiliw kale. Kakabomi, bokoyemomeliw: “Alik alik yu fut sawa weng bete kuw kiliko, gelewemoliwka!”, yangsiliw kale.* 5 Yangesomeliwi, sios kunum waneng i biim auk so weng be kiliko, im ibolow fein e kitil kuw kese kale. Kelei, kutiliw banim taw banim, diwkuw diwkuw mali kawtiw mak teleko, Yesus elo “Fein!”, dangsiliw kasike, sios kunum waneng im fufu e banban kesiliw kale.
Toloas Abiw Mutuk Fian em Kanese Sang te.
6 Beli, Sunbin-Finik e im ibolow tem ka kel weng mak bokoyemomele: “Yu kanelom Esia aneng fian beem aneng aneng kalo nem Weng Kal Ken Ati be bokoyem tem bokoyem tem unokoliw te!”, yangse kasike, Fol e, Sailas e, Timoti e, yangmel alemsal bi Filigia aneng fian so, Galesia aneng fian so, aneng aneng kalo kuw kakamaliw kale.* 7 Kakabomi, Filigia aneng fian koleweko, Misia aneng fian kalo uneko, Bitinia aneng kalo unomin memen kesiliw kale. Kate, kaem ding dim bakate, Yesus em Sunbin-Finik e im kalo unomin deiw be tuk moyem yak yak kese kale. 8 Kaneyemse kasike, i aneng fian be kilas bakileweko, Toloas abiw mutuk fian kalo unsiliw kale. 9 Kalo uneko, kutiliw ding kese ding dim bakate, Fol em dulum elote takak atew mak falak angei, e atemete: Masedonia aneng fian kayak mak mosomi, tem tem weng “Ku okmun fian sel kale dikeko, Masedonia aneng fian kalo dakayem tololewka!”, dangbomelei, e atemse kale. 10 Atemeko, e nulo* bokoyemomele: “Sunbin-Got e nulo gaayemei, nu uneko, em Weng Kal Ken Ati be okmun mali kalo bakayem tem bakayem tem de unemoluwka!”, yangse kasike, alik alik nu memen keko, Masedonia aneng fian kalo unomin em deiw fensuluw te.
Filibai Abiw Mutuk Fian em Kanese Sang te.
11 Beli, nu kunuw mak kuluko, Toloas abiw mutuk fian be koleweko, okgung Samoteles ka kel deiw am kel akalsuluw te. Akaleko, iti aneng danse ding dim bakate, nu iti kunuw mak kuluko, Neabolis abiw mutuk fian kalo unsuluw te. 12 Unuwi, Neabolis abiw mutuk fian koleweko, Filibai abiw mutuk fian kalo unsulw te. Sua e, Ulom abiw mutuk fian em kawtiw i teleko, “Filibai abiw mutuk fian be, Masedonia aneng fian beem emisik abiw mutuk fian keloka!”, angeko, dukusiliw kale.
Keko beli, nu ka kel mali ding mak bisuluw te. 13 Bomeluwi, Suda kawtiw im finengdakemin ding Sabat kese ding dim bakate, nu abiw mutuk fian beem wati ges kut elo uneko, “Sunbin-Got eso weng bokolomin aneng fenem uneko, kalo unuma!”, angeko, ok bang em mit mewso unsuluw te. Nimtew angom? Nu ibolow fukunuwete: “Mesik esik Suda kunum waneng i ok bang beem mit mewso teleko, ka kel Sunbin-Got eso weng bokolewokoliw sako!”, angeko, kalo unsuluw kasike. Unuwi, fein, mali waneng mak tein biliwi, nu yetemsomi, iso teineko, Sunbin-Got em Weng Kal Ken Ati be ilo bokoyemsuluw te.
14 Kaneko beli, kaem ding dim bakate, Tayataila abiw mutuk fian em waneng mak um wiin e Ilidia ka kel alenalu te. U ilim olol nam on kisol fian so wemin waneng keko, Sunbin-Got em wiin daolew kemalu waneng ute te. Kamok Fian e waneng buum ibolow be memen keumei, u Fol em wangse weng be kilele kiliko, aluwsu kale. 15 Aluwsomelui, num uso ukalem angin iso, alik alik biilo ok da koyemsuluw ding dim bakate, u kitil keko, nulo bokoyemomelu: “Yu nelo netemeko, ibolow fukuniwete: ‘Waneng kalu Kamok Fian Yesus em fein waneng kelu kai!’, nangiw tewe, yu neso makuw uneko, nem am ka kel nem angin iso makuw boliwka!”, yangsu kale. Yangeko, kitil kuw kesu kasike, nu um yangu weng be kiliko, geleweko, um am kalo unsuluw te.
Aso
im Ilum Kulusiliw em Sang te.
16 Kaneko beli, deiw mak ding mak, num kunum waneng im Sunbin-Got eso weng bakabiliw aneng kalo unsuluw ding dim bakate, nu sak weng afak waneng mak watemsuluw te. Waneng bu selew waneng kesomelui, um mutuk dim e aneng matil mak teineko, ulo kaneloke eisneng beem sang wangbelei, u kiliko, mali kawtiw ilo bokoyem keyemalu waneng ute te. Keko beli, kawtiw i ulo tum win banso mak deiwbomeliwi, u kuluko, tum win be ukalem kak kunum waneng biilo dukayemalu te. 17 Selew selew waneng bu diwkuw diwkuw Folo so, nuso, alik alik nulo yenggeleweko, fian kuw gaaneko, bokolomelu: “Kunum bi abiil katiw beem emisik Sunbin-Got em weng afak kunum bite te! Yu kunum biim yangbiliw weng be kiliko, aluwiw tewe, yu sunsun finik so bin em deiw kakamokoliw te!”, yangeko, gaaneko, nulo yenggelewsu te.* 18 Sun kuw banban ding kuw waneng bu beemdiw gaaneko, nulo yenggelewbomelui, fe kabalak e, Fol e gal keumeko, famdes angeko, aneng matil beelo kitil weng mak bokolewomele: “Yesus Kulais em wiin dim e, ku waneng buum teinbelew dim be koumeko, una!”, dangse te. Dangei, kaem ding dim bakate, aneng matil be ulo koumeko, unse te.
19 Ulo koumeko, unse ding dim bakate, selew selew waneng buum kak kawtiw i atemiwete: “Yakai! Aneng matil be ulo koume te! Num tum win fian kulomin deiw kame banim kai!”, angeko, Fol so, Sailas so, aso ilo kaisuw fian keyemeko, aso ilo abiw kasel biim wensankabiliw dim elo yemde uneko, abiw mutuk fian beem emisik kak kunum biim kiin dim elo moko, 20 bokoyemomeliw: “Aso bi Suda kunum ite te. I abiw mutuk fian kaleem kasel num ibolow silikmoyemomin beem mongom ete teliw te.* 21 Nimtew angom? I nulo bokoyemomeliw: ‘Yu nukalem kukuyemkabuluw kukuw beelo gelewoliwka!’, yangen teliw kate, kukuw be Ulom abiw fian kasel num sawa akal, num kiin dim akal, beem dulum elote atin kuw wase kasike.”, yangsiliw te. 22 Yangiwi, ka biliw kawtiw banban mak ikati aso ilo geeyemin weng fian mak gaansiliw kasike, kak kunum bi kawtiw biim yangbiliw weng be kiliko, wonuk so kunum ilo weng kitil weng mak bokoyemomeliw: “Yu aso ilo kuluko, aso im ilim dakal dakal keyemeko, sok ningning so bitit butut keyemina!”, yangsiliw te.* 23 Yangiwi, wonuk so kunum i kak kunum biim weng kiliko, geleweko, aso biilo bitit butut fian mak keyemeko, yemdeko, sok am tem da koyemsiliw te. Da koyemeko, sok am tem beem kak kunum beelo weng kitil weng mak bokolewomeliw: “Aso ilo kilele yetebolewka! I kanelom kut elo fon unokoliw te!”, dangsiliw te. 24 Dangiwi, sok am tem beem kak kunum be wonuk so kunum biim weng be kiliko, geleweko, aso ilo sok am tem beem fokong kawtem fokong matem em mutuk mutuk ka kel da koyemsomi, im yan e ais kitil nam dim gek koyemse te.
25 Kaneko beli, mililiw mutuk ding dim bakate, aso i Sunbin-Got eso weng bakabomi, sim bokoko, em wiin daolewsiliw te. Daolewbiliwi, sok am tem biliw kawtiw ikati aso im bokosiliw sim be kilisiliw te. 26 Kaem ding dim bakate, bim fian mak teleko, sok am tem so, beem am mol so, kus so, alik alik biilo menaw keko, abisom so, sok kitil nam so, ais kitil nam kawtiw im yan gek koyemse so, alik alik bakati dakal dukuse te. 27 Dakal dukulei, sok am tem beem kak kunum be baba teineko, atemete: “Sok am tem beem abisom alik alik i busu kembiliw kasike, sok am tem biliw kawtiw alik alik i fon uniw kai!”, angeko, atemse kasike, e finganomelei, akalem sakam dang atul nam fian be kuluko, akalem elo okilomin kese te.* 28 Okilomin kese ding dim bakate, Fol e elo atemeko, kitil kuw gaaneko, bokolewomele: “Wee, kutaka! Ku kanelom kukalem kal alokolew te! Kolewa! Alik alik nu ka kel buluw te!”, dangse te. 29 Dangei, sok am tem beem kak kunum be “Yongom dong mak de telina!”, yangeko, yongom dong mak kuluko, Fol so, Sailas so, aso biim biliw fokong kalo yako uneko, finganeko, walwal keko, katin bukbuk keko, aso im mit mewso teinse te. 30 Teineko, iti moko, aso ilo kut elo yemdeko, ilo dakalomele: “Kamok fian yutaka! Ne nono kesomi, diwkuw diwkuw finik so bin kuloki e?”, yangeko, dakalase te.* 31 Dakalalei, aso i elo yan weng bokolewomeliw: “Kamok Fian Yesus elo ‘Fein!’, dangew tewe, ku so, kom angin so, alik alik yu diwkuw diwkuw finik so bin kulokoliw te!”, dangsiliw te.
32-33 Dangiwi, eso, aso iso kunum beem am uniwi, kutiliw ding akate, e aso biim sok nining so bitit butut keyemsiliw beem abung be ok so gingyemse te. Gingyemsomelei, aso i kak kunum beso, akalem angin iso, alik alik biilo Kamok Fian em weng be bokoyemiwi, i kilele kilisiliw kasike, alik alik i ok benggew dim elo uniwi, aso i kunum waneng biilo ok da koyemsiliw te. 34 Koyemiwi, sok am tem beem kak kunum be kalfong fian kese te. Nimtew angom? Eso akalem angin so alik alik i kame Sunbin-Got elo “Fein!”, dangsiliw kunum waneng kesiliw kasike. Kesomeliwi, e aso biilo iti akalem am elo yemde uneko, wanin mak fuyemsomi, aso ilo yemense te.
35 Keko beli, iti aneng danse ding dim bakate, abiw mutuk fian beem emisik kak kunum i ikalem wonuk so kunum ilo yamdaliwi, i uneko, sok am tem beem kak kunum beelo bokolewomeliw: “Sin ete sok am tem da koyemsiliw kunum alew biilo kut da koyemew kano, ‘Unina!’, yangolewka!”, dangsiliw te. 36 Dangiwi, sok am tem beem kak kunum be im dangiw weng be kiliko, Fol so, Sailas so, aso im mit mewso uneko, bokoyemomele: “Abiw mutuk fian beem kak kunum i ‘Fol so, Sailas so, aso ilo sok am tem beem kut elo yemdaliwi, ‘Unina!’, yangolewka!’, nangbe kasike kame, kaso yu abiw mutuk fian kale koleweko, menew ibolow kuw keko, unoliwka!”, yangse te. 37 Yangse kate, Fol e wonuk so kunum biilo bokoyemomele: “Bayo! Nu nam unuw te! Nimtew angom? Nu Ulom abiw mutuk fian em wiin so abiw mutuk fian em kasel kebuluw kate, abiw kaleem emisk kak kunum i Ulom em sawa sakalaw keko, weng bo bo keko, nulo kilele diwyemeko, geeyeminba keliw te. Wonuk so kunum i nulo sak kawtiw alik alik im kiin dim ka kel sok ningning so bitit butut keyemeko, sok am tem elo da koyemsiliw te. Koyemiw kate kame, i yol angeko, awkol awkol menew menew angeko, nulo sak yamdalomin ibolow keliw te. Kate kame, ikalem kuw teleko, iti kawtiw im kiin dim kel nulo yemde unoliwka!”, yangse te. 38 Yangei, wonuk so kunum bi Fol em yange weng be abiw beem kak kunum biilo bokoyemiwi, i kiliko, yol yol angeko, “Fol so Sailas so, aso i Ulom abiw mutuk fian em kasel ite kai!”, angeko, finganeko, 39 aso biim fukun talsiliw te. Teleko, aso ilo menew menew weng keyemeko, aso ilo sok am tem beem kut elo yemde koyemsomi, bokoyemomeliw: “Abiw mutuk fian kale koleweko, unoliwka!”, yangsiliw te. 40 Yangiwi, aso i sok am tem be koleweko, uneko, Ilidia um am kalo unsiliw te. Keko beli, ka kel e, i kaem Yesus elo gelewkabiliw kunum waneng im ibolow fukunin beelo kitil kelewin weng mak bokoyemeko, fe kabalak e, aso i Filibai abiw mutuk fian be fein koleweko, unsiliw te.
* 16:1 Kalan Kunum 14:6; 2 Timoti 1:5 * 16:2 Filibai 2:19-22 * 16:4 Kalan Kunum 15:23-29 * 16:6 Kalan Kunum 18:23 * 16:10 16:10 Kal kunum im ibolow fukunin e kanekote: Kanese ding dim bakate, fut kale bose kunum Iluk e Fol so, yangmel mali iso, alik alik biso bonggusomelei, i makuw kakameliw kale. * 16:17 Mak 1:24 * 16:20 Mak 13:9 * 16:22 2 Kolin 11:25; 1 Tesalonaika 2:2 * 16:27 Kalan Kunum 12:18-19 * 16:30 Kalan Kunum 2:37