15
Kalan Weng em Kak Weng te.
1 Nakunum kumel kunum waneng yutaka! Mesik esik yu akokow keliw tewe, ne yulo Sunbin-Got em Weng Kal Ken Ati be iti bakayembi te. Sua kel akate, yu kalan weng be kiliko, “Fein!”, dangeko, aluweko, kame kilele gelewkabiliw te. 2 Feinka! Nem weng kal bokoyemkabi weng be dasuw weng kelinba keko, fein weng kele tewe, Sunbin-Got e yom weng beelo “Feinka!”, dangbiliw beem mongom ete yom kuankemin deiw bul gewsi belei, okileweko, akalem mit finik so deiw mo koyemse te. 3 Kalan weng bokoyemsi weng be nakati kuluko, beem kak weng kilele yulo bokoyemsi te. Em kak weng be kanekote:
Kulais e Sunbin-Got em fut tem ka kel bose weng be ki keleweko, num sili sili nam beem dulum elote kuanei,* 4 i elo fomkamin dim elo dukuliwi, e alemsal ding kelei, iti baba teinse te.
Feinka! Weng be alik nu Sunbin-Got em fut tem ka kel kilele teing bakabululw bakate!*
5 Em teinse ding dim bakate, e Fita em kiin dim kel fitewsomelei, mali kalun kel kalan kunum im kiin dim akati fitewse te.* 6 Fitewei, makmak ding kelei, mali fufu banban 500 bakilewkabiliw “Fein!”, dangbiliw kunum waneng im kiin dim kel akati fitewse te. (Mali elo atemsiliw kunum waneng bi kame kuansiliw kate, banban bi finik so biliw te!) 7 Keyemei, Sekow* e elo atemsomelei, ibik eli, alik alik kalan kunum i elo iti atemsiliw te.*
8-9 Feinka! Ne mali kalan kunum imdiw kelinba kesomi, fein kalan kunum kelinba kebi tew te! Nimtew angom? Sua e, ne sios kunum waneng ilo wa keyemsi kasike. Beem dulum elote yu nelo netemeko, desi kenemeko, “Ne ki keko, kalan kunum bate! Yem u aul wa dukukabu kunum atew kebi kae!”, nangbiliw kate, fefe ding kabalak e, Yesus e kalan kunum im fefe kunum nakalem ete akalem wiin dim akati fitewse te.* *
10 Kate, Sunbin-Got e nelo folok ibolow kenemeko, em kalan kunum kenemse te. Kenemei, ne akalem nelo folok ibolow kukuneme be tutulinba kebi kate, ne bukeko, mali kalan kunum im aluwbamin be bakilewkabi te. Kate, nem kitil fong gel kasike, Sunbin-Got em folok ibolow e nem dim kitil kuw aluweko, aluwkabe te.* 11 Kaneko kasike, yu kanelom mali kalan kunum im dulum elote yake, nakalem dulum elote yake, alik alik num dulum elote “Mali ite kuw Weng Kal Ken Ati be num dim elo de talsiliw te!”, yangeko, ibolow amen amen kuw kemokoliw te! Itel bate! Nimtew angom? Fian eisneng ete kuw kanekote: Yu kalan weng be kiliko, kilele aluweko, “Feinka!”, dangakabiliw kasike.
Yemkalfoloke em Weng te.
12 Nakunum kumel kunum waneng yu kilele ibolow fukunemoliwka! Nu diwkuw diwkuw yulo bokoyembomeluw: “Kulais e kuaneko, iti fein finik so teinse te!”, yangakabuluw kate, nimtew angom ete mali yu bokolomeliw: “Kawtiw kuaneko, finik so nam teiniw te!”, angbiliw e? 13 Kawtiw kuaneko, iti finik so teininba keliw tewe, Sunbin-Got e Kulais elo akati dawkalfolinba kese tew kasike. 14 Kate, e elo dawkalfolinba kese tewe, nukalem bakayem tem bakayem tem kebuluw weng bakate sak dasuw weng kelei, yukalem Sunbin-Got elo “Fein!”, dangbiliw ibolow akati sak dasuw kebe tew te. 15 Kanele tewe, nu Sunbin-Got em dulum elote dasuw weng kuw bokoyemkabuluw te. Nimtew angom? Nu alik yulo dasuw tew weng be kilele bokoyemomeluw: “Sunbin-Got e Kulais elo fomkamin dim elote dawkalfolse te!”, angakabuluw kasike. Feinka! Kawtiw im weng bokolomeliw: “Kawtiw i kuaneko, iti fein finik so teininba keliw kae!”, angbiliw weng be fein weng kele tewe, Kulais akati kuaneko, iti finik so teininba kese tew te.
16 Yu kilele kililina! Kawtiw i kuaneko, iti fein finik so teininba keliw tewe, Kulais akati kuaneko, iti finik so teininba kese tew te. 17 Kate, e teininba kele tewe, yom “Feinka!”, dangbiliw ibolow be mongom banim kelei, yom sili sili nam ibolow akati kait belei, 18 Kulais em angin keko, kuansiliw kunum waneng alik alik ikati sak banimbiliw tew te. 19 Kaneko kasike, num kawin dim kaleem buluw ding dim bakate, Kulais em ding feneko, “Dokoyema!”, dangbuluw kunum waneng nu kawin dim kaleem kawtiw alik alik ilo bakiyemeko, teifulu kakabiliw kawtiw fian kebuluw tew te.
20 Kate weng be fein bate! Kulais e kuaneko, fein kuw finik so teinse kasike. Beem deiw ete e emisik wanin dem kelin tew keko, mali kuansiliw kunum waneng im emisik dawkalfolse kunum kebe te.
21 Yu kilele kililina! Sua kel akate, mak kunum mak kuankemin em deiw wankese te. Beemdiw, kame akati mak kunum mak finik so kulamin em deiw wankese te.* 22 Emisik kunum Adam em angin alik alik i kuankemin em deiw ka kel kakawkabiliw kate, em teben tele kunum Kulais em angin alik alik i finik so kulamin em deiw dim ka kel kakabiliw te. 23 Kate, Sunbin-Got akalem ete kawtiw alik alik ilo yemkalfoloke beem ding dukuse te. Emisik ding dim bakate, e Kulais elo dawkalfolse te. Dawkalfolsomelei, Kulais em iti toloke ding dim kabalak e, e mali Kulais em angin kesiliw kunum waneng ikati yemkalfoloke te.* 24-25 Yemkalfolsomelei, Sunbin-Got em “Kaneloke!”, angse eisneng be fein keloke te. Beem ding dim kabalak e, Kulais e alik alik angom kamokim so, auk so kitil so kawtiw iso, auk so kitil so finik iso, alik alik maka angom biilo banim keyemeko, akalem afak kalak da koyemsomi, biim emisik kamok fian kemoke te. Kesomelei, e alik alik bi akalem Sunbin-Alew em teing dim elo dalewei, e gawman beem kamokim fian keloke te.* 26 Kate yu kililina! Kulais em akalem afak elo dulewoke fefe maka be kuankemin ete te.* 27 Sunbin-Got em fut tem kel nu atemeko, teing bokolomeluw:
“E alik alik eisneng angom be akalem afak elo kuw da kolewse te.”,
anguw te. (Sunbin-Got esik weng be bakayembe kasike, em angse weng Alik alik eisneng angom angse weng be akalem dulum elote anginba kese te. Nimtew angom? Akalem ete Kulais elo kitil dulewsomelei, wiin so kelewse kasike.)* 28 Ibik ete, Kulais em alik alik eisneng em afak elo da kolewoke ding dim kabalak e, Sunbin-Min be akalem ete kuluko, elo wiin fian dulewse Sunbin-Got em afak ka kel duku kolewoke te. Duku kolewei, Sunbin-Min beem Sunbin-Alew be alik alik angom biilo bakiyemeko, emisik kesomi, atin kuw fian keko, katiw elote unoke te.
29 Nakunum kumel kunum waneng yu kilele ibolow fukunina! Kawtiw i kuaneko, iti finik so teiniba keliw tewe, nimtew angom ete mali yom mutuk biliw kunum waneng i kuansiliw kunum waneng im gomet elo ok da koyemkabiliw e? Nimtew angom ete i kuansiliw kawtiw im dulum elote ok da koyemkabiliw e?† 30 Beemdiw, kuansiliw kawtiw i iti finik so teininba keliw tewe, nimtew angom ete nu bukeko, bakayem tem bakayem tem kakabomeluwi, maka i nulo diwkuw diwkuw yenomin kis kekabiliw e? Kate nu kilele kal keluwete: Kuansiliw kawtiw i fein iti baba teinokoliw kasike!*
31 Yu kililina! Yu nem kalan weng kiliko, Kulais Yesus em “Fein!”, dangbiliw kunum waneng kebiliw sako? Kate noya! Kasike, “Fein!”, dangbiliw kunum waneng yom wiin dim kel nakati fein weng bokoyemomeli: Ne diwkuw diwkuw kuanomin so kekabi te. 32 Yu nem kanesi sang kale kililina! Efesus abiw mutuk fian ka kel, ne kut samal atul nam so gansi te.‡ Ne kawin dim kaleem ibolow fukunin kuw gelewi tewe, ne nimtew angom ete kut samal atul nam so gansi ye? Kawtiw kuaneko, iti finik so teininba keliw tewe, nu
Sow kutim atin kuw kuaneko, banimokoluw kasike kame, nu sak wanin so, wain ok so wanbuma!*
33 Yu kanelom ibolow teifulubokoliw te!
“Wa kukuw kawtiw iso kakamiw tewe, yom kukuw ken bakati waloke kasike!”
34 Feinka! Alik yu iti kilele fukuneko, sili sili nam kukuw kolewina! Kate mali yom mutuk biliw kawtiw i Sunbin-Got elo kal kelinba kebiliw kasike, i sios kunum waneng yulo inkal duyemkabiliw te.
Kal so Kun so Yemkalfoloke em Weng te.
35 Mali kunum waneng mak dakalalomeliw: “Kuaneko, iti baba teinokoliw kawtiw im dim e nono keloke ye? Im teinokoliw dim e nono kal anggil keloke ye?”, angakabiliw te. 36 Ibolow kau kunum waneng yutaka! Mesik esik yom kawin tem ka kel kailiw ais diwing be kuane tewe, e nam tebeko, finik so kele te.* 37 Keko kasike, kawin tem ka kel kailkabiliw diwing be tebese ais beemdiw ba kate, wit diwing yake, mali ais mak em diwing yake, ete kuw te. 38 Beli, Sunbin-Got e akalem ibolow fukunin kuw gelewsomi, alik alik ais diwing beem kal amen kuw amen kuw duyemkabe te. 39 Beemdiw, e kawtiw im kal akal amen kelew, samal im kal akal amen kelew, awon im kal akal amen kelewsomi, takam im kal akal amen keyemkabe te. Mak akal amen, mak akal amen kuw keyemkabe te. 40 Abiil eisneng em kal akal amen keyemsomi, kawin dim kaleem eisneng em kal akati amen keyemkabe te. Keko beli, abiil esieng beem kait kon akal amen keyemsomi, kawin dim kaleem eisneng beem kait kon akal amen keyemkabe te. 41 Keyemeko, ataan em kait kon akal amen kelewsomi, kayow em kait kon akal amen kelewsomi, fial im kait kon akati amen amen keyemkabe te. Keyemsomi, fial ikalem kait kon akati amen amen keyemkabe te.
42 Kawtiw kuaneko, iti finik so baba teinokoliw beem ding dim bakate, beemdiw keloke te. Kawin dim kaleem kilonin fom be kawin tem dukukabiliw kate, im iti finik so teinokoliw ding dim kabalak e, im kal anggil dim be iti nam kiloneko, wa kele te. 43 Kawin dim kaleem kawin tem elo dukukabiliw fom be beit nam keko, wiin banim so kebe kate, iti finik so baba teinokoliw ding em kulokoluw kal anggil be auk so kitil so keko, wiin fian so keboke te.* 44 Feinka! Kawin tem elo dukukabiliw fom be kawin dim kaleem eisneng kate, iti finik so baba teineko, kulokoluw kal anggil be abiil tikin em eisneng ete te. Nimtew angom? Kawin dim kaleemdiw abiil tikin ka kel akati kal amen amen be kasike.
45 Sunbin-Got em fut tem e bokolomele:
“Emisik kunum Adam e finik so kese kale!”,
ange kale. Angse kate, fefe Adam§ e finik so duyemkabe finik kese te.* 46 Kasike yu kilele ibolow fukunina! Emisik ding dim bakate, kawin dim kaleem eisneng fitew kekabe kate, ibik ete abiil tikin em eisneng fein fitewkabe te. 47 Sunbin-Got e kawin dim kaleem tawal kuluko, emisik fitewse kunum Adam elo kai kolewse kate, fefe kunum Kulais ete abiil tikin elote talse te. 48 Kawin dim kaleem tawal so kaise kunum Adam em angin i akalem emdiw tawal atew biliw kate, abiil tikin em Adam em angin i akalem emdiw abiil tikin em kal anggil kulokoliw te. 49 Beemdiw, nu kame kawin dim kaleem tawal so kaise kunum Adam emdiw tawal atew kebuluw kate, sow ding dim kabalak e, nu abiil tikin em Adam emdiw abiil tikin em kal akal kulokoluw te.
50 Nakunum kumel kunum waneng yutaka! Nem weng kaleem mongom e kanekote: Kawin dim kaleem kal so kun so kawtiw i Sunbin-Got em gawman dim elo nam uneko, ka kel biw te! Beemdiw, nukalem kilonin keyemomin kebe kal anggil be kiloninba keko, sunsun boke eisneng mak nam kule te.
51 Kame yu nem ibolow win sang be kililina! Alik alik nu kuaninba lekokoluw kate, alik num kal anggil be fein alwol keloke te.* * 52 Fefe ding dim em fefe fongket weng gaanoke ding dim bakate, kiin kalili angin atew fongate akate kuansiliw kawtiw imisik finik so teineko, kal anggil kikis mak kulokoliw te. Kuliwi, kuaninba finik so kebuluw kunum waneng nukati kikis kal anggil mak kuluko, alik alik nu diwkuw diwkuw finik so bokoluw te. 53 Nimtew angom? Kawin dim kaleem kuanko, kilonoke kal anggil be kuaninba keko, nam kilone kal anggil mak minggiyemoke kasike.* 54 Kawin dim kaleem kuaneko, kilonoke kal anggil beem kuaninba keko, nam kilone kal anggil mak minggiyemoke ding dim bakate, Sunbin-Got em fut tem em weng kale fein dem so keloke te. Weng be kanekote:
“Kuankemin em kitil e ankiw dako, banim kelewse te.*
55 Kuankemin kutaka! Kame, kom mali alik ilo bakiyemkabe kitil e nal kel be ye?
Kuankemin kutaka! Kame, kom betbet duyemeko, yenkabelew kitil e nal kel be ye?”*
56 Nimtew angom? Kuankemin em betbet duyemeko, yenkabe em kitil e sili sili nam ete kasike. Keko beli, sili sili nam em kitil e Sunbin-Got em kukuyemin weng ete te.* 57 Kaneko kasike, nu Sunbin-Got elo “Weso! Seyo!”, dangbuma! Nimtew angom? Num Kamok Fian Yesus Kulais em kitil e kuankemin be ankiw dalei, nu em kanese beem dim e kuankemin beelo bakilewkabuluw kasike.
58 Nakunum kumel kunum waneng yutaka! Kaneko kasike, yu kitil kuw keko, ibolow kau uninba kesomi, finik so deiw ka kel kuw kakamoliwka! Kakabomeliwi, yu bukeko, Kamok Fian em aluwbamin kilele aluwbamoliwka! Nimtew angom? Yom aluwbamin be fein dem mak gilaloke kasike.
* 15:3 Aisaya 53:5-12 * 15:4 Matyu 12:40; Kalan Kunum 2:24-32 * 15:5 Matyu 28:16-17; Iluk 24:34 * 15:7 15:7 Kal kunum waneng im fukunin e kanekote: Sekow be kalan kunum mak em kunum ba kate, Yesus em ning ete te. * 15:7 Iluk 24:50 * 15:8-9 Efesus 3:8; 1 Timoti 1:15 * 15:8-9 Kalan Kunum 9:3-6 * 15:10 2 Kolin 11:23 * 15:21 Ulom 5:12 * 15:23 1 Tesalonaika 4:16; Fitew Dase 20:5 * 15:24-25 Matyu 22:44 * 15:26 Fitew Dase 20:14 * 15:27 Sim Fut 8:6 † 15:29 15:29 Weng beem mongom ete nu kilele kal kelinba kebuluw te. Kal kunum im ibolow fukunin e amen amen banban kekabiliw kasike. Mali im ibolow fukunin e kanekote: Mali Kolin abiw mutuk fian kunum waneng i mali fein ibolow so ok uninba keko, kuansiliw kawtiw im dulum elote ok da koyemsiliw te. Mali mak em ibolow fukunin e kanekote: Mali Kolin abiw mutuk fian kunum waneng i mali fein ibolow kelinba keko, kuansiliw yelimel mak im dulum elote ok da koyemsiliw te. Iti mali mak im fukunin e kanekote: Ok da koyemin kemin be fakam weng kebe te. Kulais em dim fewtokoliwi, maka i ilo yeniwi, i kuanokoliw kunum waneng biim kiskiw ete te. * 15:30 Ulom 8:36 ‡ 15:32 15:32 Kal kunum i ibolow fukunomeliw: Kut samal atul nam angse weng be maka kawtiw im kiskiw ete te. * 15:32 Aisaya 22:13 * 15:36 Sion 12:24 * 15:43 Filibai 3:20-21 § 15:45 15:45 Fefe Adam be Kulais ete te. * 15:45 Talfut Kese 2:7 * 15:51 1 Tesalonaika 4:15-17 * 15:51 Matyu 24:31 * 15:53 2 Kolin 5:4 * 15:54 Aisaya 25:8 * 15:55 Osea 13:14 * 15:56 Ulom 7:7-13