Fol em Ulom Abiw Mutuk Fian elo Unse em Sang te.
27
(27:1–28:31)
Siw Tem Unsiliw em Sang te.
1 Beli, kaem ding dim bakate, Festus e bokolomele: “Fol elo Itali aneng fian em abiw mutuk fian Ulom kalo dabaloki te!”, angeko, Ulom abiw mutuk fian em emisik kamok akalem mali wonuk so kunum im kak kunum mak Sulius elo gaalewei, e telei, e Fol so, mali sok am tem biliw kunum biso, alik alik ilo em teing dim elo da kolewei, “Kalo yemde unolewka!”, dangse te.
2 Dangse kasike, alik alik nu* okmun fian benggew dim kalo uneko, siw mak feneko, Adalamitium abiw mutuk fian em siw mak atemsuluw te. Atemeko, num beem tem talsuluw ding dim bakate, i nulo bokoyemomeliw: “Nu Esia aneng fian beem ok benggew benggew geleweko, aneng fian beem abiw mutuk abiw fian mutuk fian kalo unbuluw te!”, yangsiliw te. Yangiwi, alik alik nu iso makuw uneko, abiw mutuk kale koleweko, okmun fian kalo unsuluw te. Beem ding dim bakate, Masedonia aneng fian em Tesalonaika abiw mutuk kayak Alistalkus e nuso makuw unse te.*
3 Keko beli, aneng danse ding dim bakate, nu Saidon abiw mutuk fian elo talsuluw te. Kate, Sulius e Fol elo ibolow so kelewse kasike, e “Ken kuw! Ku uneko, kukalem ken kunum ilo yetebam una!”, dangei, e ilo yetebam unse te. Unei, i elo dokoleweko, em mesesem mesesem sukum kese eisneng be dulewsiliw te.
4 Keko beli, num iti abiw be koleweko, unsuluw ding dim bakate, inim fian kitil nam mak telei, num siw beem mutum elote okilewei, nu Saibulus okgung dim em inim telinba kebe dim kalo unsuluw te. 5 Unsomeluwi, nu okmun be dikeko, Silisia aneng fian so, Bamfilia aneng fian so, aneng fian alew be bakileweko, Ilisia aneng fian em abiw mutuk fian Maila kalo unsuluw te. 6 Kalo uneko, num talsuluw ding dim bakate, num wonuk so kunum im kak kunum be “Num unbuluw siw be alwol keko, nanew mak fenemuma!”, angeko, Aleksandilia abiw mutuk fian em siw fian mak atemse te. Atemei, im “Nu Itali aneng kalo unbuluw kai!”, dangsiliw ding dim bakate, e alik alik nulo kuluko, siw tem kalo yemdese te.
7 Keko beli, num unsuluw ding dim bakate, inim e fian kuw kese kasike, siw be awkol awkol kuw unbelei, tiak ding kelei, fe kabalak e, nu Nidus abiw mutuk fian em mewso kalo unsuluw te. Kate, inim e kitil kese kasike, nu abiw mutuk fian be bakileweko, Kilit okgung aneng inim telinba kebe dim be geleweko, Salmone abiw em mewso kalo unsuluw te. 8 Unsomeluwi, inim e weng so fongfong fian kelei, nu awkol awkol uneko, Alasea abiw mutuk fian aneng mewso beem wiin e Kalus Dimenas† kalo unsuluw te.
9 Keko beli, tulun ding kuw keko, nu Sisalia abiw mutuk fian be kolewsuluw kasike, inim fian so suuk so kebe wa ding be kame mewso tolomin kese te. Kelei, nu bokolomeluw: “Yakai! Itol e mewso banimomin kis kese kasike, Suda kawtiw num wanin tokotoko kukuw gelewkabuluw ding‡ dim bakati banimse kai!”, angeko, kal keluwete: “Wa dim tolomin kebe ding be num siw beelo maka keleweko, dakal dukuko, banim keloke kai!”, ange ange keko, kal kesuluw te. Kesomeluwi, Fol e siw beem atebiliw kawtiw biilo kewkew weng mak bokoyemomele: 10 “Kunum yutaka! Yu kililina! Nu iti okmun dim kalo unuw tewe, siw so, em men beso, nukalem finik so bin so, alik alik be walei, nu ilum kuluko, sakik fian kulokoluw te.”, yangse te. 11 Yangse kate, wonuk so kunum im kak kunum be Fol em angse weng be kililinba keko, kunuw beem atebiliw kunum so, siw beem kak kunum eso, biim weng ete kuw wosuko, gelewse te. 12 Isik bokolomeliw: “Siw dukukabiliw aneng kale kel wa kebe kasike, nukalem siw be sok so gilokoluw tewe, e nam kilele teinoke tew te.”, angiwi, banban ikati makuw bokolomeliw: “Nu aneng be koleweko, Finiks abiw mutuk fian kalo uneko, ka kel bomi, iti aneng ken keloke ding fenuma!”, angsiliw te.
Finiks abiw mutuk be, Kilit okgung beem aneng keko, ataan tem une dulum em benggew dulum elote bususe kasike, ka biliw kawtiw i mali kalo de teliw siw ilo ka kel sok so net keyemiwi, dukukabiliw te.
Inim Fian Kese em Sang te.
13 Beli, kaem ding dim bakate, deiw mak ding mak kabalak e, nulo dokoyemomin inim atite mak talse kasike, i bokolomeliw: “Kame fongate unuma o!”, ange ange kesomi, siw beem sok so kawin elote aluwkabe eisneng be iti bing kanesomeliwi, nu Kilit okgung beem benggew gelew gelew unsuluw te. 14-15 Kate, kaem ding dim bakate, iti inim kitil nam inkalso fian mak ataan tele dulum beem awan dulum elote talse te. Telei, nu kitil kuw keko, Kilit okgung aneng beem benggew gelew unomin kesuluw kate, inim be nulo yemdeko, aneng beem singam elo keyemse te. 16-17 Keyemei, nu uneko, Kauda okgung fong gel mak em inim telinba kele dulum kalo talsuluw kate, siw fian beem nang so gibiliw kunuw gelgel be banimomin kis kese kasike, siw beem atebiliw kunum i kunuw gelgel be siw beem tem da kolewsiliw te. Kolewiwi, i bokolomeliw: “Nu Afilika aneng fian kalo mewso unuw tewe, aneng fian beem ok dulum beem maka mak nukalem kunuw kale banim keyemoke kai!”, angeko, sok kitil nam mak kuluko, siw beem dim sok so kilelbi geko, kolewsomi, siw beem kawin dim aluwkabe eisneng be kuluko, kuse angeko, okmun tem da kolewko, kunuw be nang so ge kolewsiliw te. 18 Kolewiwi, aneng iti danse ding dim bakate, inim fian be inkalso kemei, siw be okmun diw unomin kis kese kasike, beem atebiliw kunum i siw tem beem mesesem mesesem eisneng alik alik be kulu dak teineko, kuse okmun tem kabalak kabalak da kolewsiliw te. 19 Da kolewiwi, aneng iti daneko, yemamas kel ding kese ding dim bakate, kunuw beem atebiliw kunum bi siw beem inim kulukabe ilim fian beso, kunuw de kakamin ilim beso, beem mesesem mesesem eisneng beso, alik alik eisneng bakati kulu dak teineko, kuse okmun tem kabalak da kolewsiliw te.
20 Kaneko beli, ding banban mak kelei, inim e atin kuw kitil nam kuw kelei, nu ataan so, fial so, ateminba kesuluw kasike, alik alik nu ibolow fukunomeluw: “Yakai! Nu atin kuw banimokoluw kai!”, ange ange kesuluw te. 21 Kebomuluwi, ding banban mak kabalak e, kunum i wanin waninba kesiliw kasike, Fol e im mutuk kel moko, bokoyemomele:
“Kunum yutaka! Yu nem yangsi weng be kililiwi, nu Kilit okgung be kolinba keluw tewe, nu kanebuluw ilum kale kulinba kebuluw tew te. 22 Kebuluw kate kame, yu kanelom ibolow fukunin tiaktiak kebomi, ‘Nu banimokoluw kai!’, ange ange kebokoliw te! Nimtew angom? Siw be atin kuw wa keloke kate, kawtiw angom nu eso wa keko, finik so baniminba kelokoluw kasike. 23 Ne Sunbin-Got em wiin fian daolewkemin kunum keko, em angin kebi te. Sin em kutiliw ding dim kabalak e, Sunbin-Got be akalem dabalakamin finik mak nem mit mewso dabalalei, e teleko, 24 bokonemomele: ‘Fol, kutaka! Ulom abiw mutuk fian em emisik kak kunum be kulo diw katemeko, geekemoke kasike, ku kanelom finganemokolew te!’, nangeko, iti bokonemomele: Siw beem dim biliw kawtiw alik alik ikati nam banimokoliw kate, Sunbin-Got e kom ibolow fukuneko, kulo menew ibolow kukuyembe kasike, kawtiw alik alik bikati finik so bokoliw te.’, nangse te.* 25 Nangse kasike, yukati kalaing kuw keko, kanelom finganeko, ibolow tiaktiak kemokoliw te! Nem Sunbin-Got em nangese weng be fein kuw keloke kasike. 26 Kame, nu okgung aneng mak em mewso uneko, siw be kawin anung dim ka kel tung anguma!”,
yangse te.*
27 Mutum kel ding kelei, nu siw dim kel okmun fian Meditelenian ka kel sak kakabisuluw te. Kate, kaem ding em mililiw mutuk fian ding dim bakate, siw beem atebiliw kunum i ibolow fukuniwete: “Kame nu okgung dim mewso mewso tuluw kai!”, ange ange kesomi, 28 “Okmun beem diw e kame nomin e?”, angeko, ok diw kiskisemin eisneng kuluko, beso kiskis yak yak unesomi, em diw mak e 40 mita kelei, i atemsiliw te. Kelei, sukum ding kuw keko, iti kiskiseko, atemiwete: Beem diw e kame 30 mita kuw kelei, atemsiliw te. 29 Atemiwi, “Yakai! Mesik siw be yako uneko, tum dim mak tung angei, nu siw beem kawin dim aluwkabe eisneng be kuluko, kuse anguma!”, ange ange keko, kawin aluwkabe eisneng be siw beem ibik dim elote kuse ok da koyemeko, ikalem got ilo weng bokoyemomeliw: “Kame yu nulo dokoyemiw kano, ataan e mewso toloka!”, yangsiliw te. 30 Keko beli, kaem ding dim bakate, mali kunum bi yawal keko, bokolomeliw: “Nu kunuw gelgel be kuluko, siw dim kale koleweko, fon unuma!”, ange ange kesiliw kasike, i kunuw gelgel be okmun da kolewsomi, dasuw weng mak bokolomeliw: “Nu uneko, ‘Kawin aluwkabe eisneng mak kilele kuse kabalak dako, siw beem kak dim akati kilele ge koluma!’, angomi, unbuluw te.”, yangeko, unomin kesiliw te. 31 Im unomin kesiliw ding dim bakate, Fol e wonuk so kunum so, biim kak kunum beso, alik alik ilo bokoyemomele: “Kunum bi siw be koleweko, uniw tewe, alik alik yu kuanokoliw te.”, yangse kasike, 32 i kunuw gelgel beem net kelewsiliw sok be gato koleweko, kunuw gelgel be sak okmun tem kabalak da kolewsiliw te.
33 Keko beli, ataan tolomin kis kese ding dim bakate, Fol e kunum alik alik biilo kitil weng mak bokoyemomele: “Mutum kel ding kelei, yu wanin mak waninba kebomi, diwkuw diwkuw ibolow tiaktiak kekabiliw kasike kame, 34 yu wanin mak waneko, iti kitil keloliwka! Yu kanelom finganemokoliw te! Kak kon gel mak sak kuw nam emikel mit tele kate, Sunbin-Got e yulo fein kuteyemkabe kasike, alik yu ken kuw biw te.”, yangse te. 35 Yangeko, moko, im kiin dim kel belet wanin mak kuluko, Sunbin-Got elo “Weso, seyo!”, dangeko, kang keleweko, wanse te. 36-37 Wanei, siw beem 276 kunum alik alik bi elo atemeko, ibolow kalaing kuw keko, ikati wanin waneko, 38 ki kesomi, siw beem ilum dulewse wit dem banban be kuluko, kuse okmun tem kabalak da kabalak da kolewsiliw te.
39 Kolewsomeliwi, aneng iti danse ding dim bakate, i okgung mak mewso be atemeko, “Kale nalem aneng elo tuluw yake?”, angeko, akokow kesiliw kate, i aneng beem benggew ka kel, ok dilin anung mak atemeko, bokolomeliw: “Kunuw be kalo de unuma!”, angsiliw te. 40 Angeko, siw beem kawin aluwkabe eisneng beem sok alik alik be gato koleweko, elo okmun tem kabalak da kolewsomi, sua kel sok so nit net kelewsiliw siw beem ka une ka une kiol kelewkabe eisneng bakati gato keleweko, siw beem yemde unemin inim ilim mak denggilako, ok dilin anung aneng kalo unsiliw te. 41 Unsiliw kate, siw be okgung ok dilin dim ka kel tung angeko, atin kuw net angse te. Angei, okmun beem kitil e siw elo biti beki biti beki kelewsomi, siw beem ibik dulum elote dakalas dukuse te. 42 Dakala dukulei, wonuk so kunum i bokolomeliw: “Mesik esik sok so kolewsuluw kunum bi okmun dim uneko, fon unokoliw kasike, nu kunum biilo yenuwi, i kuanoliwka!”, ange ange kesiliw te. 43 Kate, wonuk so kunum biim kak kunum e ibolow fukunomele: “Ibo! I kanelom Fol elo aliwi, e kuanome yo!”, angse kasike, e wonuk so kunum biilo Fol elo dokolewomin weng mak bokoyemomele: “Mali kawtiw ‘Nu okmun dim kakamokoluw te!’, angeko, kal keliw kawtiw yomisik keko, ok kabalak elo uneko, aneng kalo kelina! 44 Keliwi, mali kawtiw yukati siw beem ais anung anung mak kuluko, aluwsomi, ok benggew beem dim kalo kelina!”, yangse te. Yangei, alik alik nu kiliko, em yangse weng be geleweko, aneng kalo ken kuw talsuluw te.
* 27:2 27:2 Kal kunum i bokolomeliw: “Beem ding dim kabalak e, fut kale bose kunum Iluk ete Fol so, mali kawtiw iso bongguko, alik alik i makuw unsiliw kale.”, angbiliw te. * 27:2 Kalan Kunum 19:29 † 27:8 27:8 Wiin beem mongom e kanekote: Kunuw Fian Dukukabiliw Aneng Ken Ati. ‡ 27:9 27:9 Itol mak itol mak em ding dim kabalak e, Suda kawtiw i Sunbin-Got em kawtiw im sili sili kukuw be sak misim kuw koyemkabe ding dim ibolow fukunkabiliw te. * 27:24 Kalan Kunum 23:11 * 27:26 Kalan Kunum 28:1