7
Stiifenn pinpauk
1 Ŋanne ki mannteeb yudaanɔ boi Stiifenn a, “Li set tee mɔniie-e?” 2 Ki Stiifenn yaa:
“Chanbaanba nan n naa waas, gbiintir man. Yoo nba ki ti yeeja Abraham din be Mesopotamia yent, Kaldii tiŋ ni na, li yoo ki u din daa ki saan Harann, ki paŋ daanɔ Yennu dɔkit u paak, 3 ki yetɔ a ‘Nyikin a tiŋ nan a niib, ŋaan saan siaminba ki n saa wanna.’ 4 Li yooe ki u fiir ki nyik Kaldii tiŋ maŋ, ŋaan saan ki saa kar Harann doo ni. U baa kuun poorpoe ki Yennu bia te ki u fiir, ki baar tiŋ nba ki ti be na ni. 5 Ŋaan Yennu daa din ki turɔ tiŋ na nan bonmintika a wun yenti, ŋaan senn mɔsonn a u tan saa turɔ tiŋ na, ki ŋɔɔ nan u yaaboona-ii yen. Yennu nba din senn mɔsonn na yoo nba na, ki sɔɔ Abraham daa ki mɔk biki. 6 Yennu din yetɔ a ‘A yaaboona tan sii be tingaŋ niewa, ki tee daaba leŋ, ki tan saa la mukisuk bonchiann, ki saa tuu bina kobii ŋanna. 7 Ŋaan tiŋ maŋ niib nba ki bi sii tuun ki teemm na, n tan saa dat bi tuba. Li poorpo, a yaaboona maŋ saa nyi tiŋ maŋ ni, ki baar tiŋ na ni, ki jiantin.’
8 “Yennu din senn mɔsonn ki tur Abraham, ki bia wannɔ mɔsonn maŋ nyinn, a ŋɔɔ nan u yaaboona-ii porii puna. Ki Abraham din tan mar Aisak, ki li daa ŋanniin daar ki u potɔ; ki Aisak mun din tan pot u bik Jakɔb; ki Jakɔb mun din tan pot u waas piik nan banlee, binba tee ti yeejajaana na. 9 Ki Jakɔb waas maŋ din tan mɔk punponn nan bi waarɔ Joosef, ki din soorɔ ki kɔiɔ, ki siab daau ki saan nanɔ Ijipt tiŋ ni, ŋaan Yennu din be nanɔ, 10 ki nyinnɔ biak kura ni, ki bia turɔ yan, ki te Ijipt kpanbar Faaro nianɔ ki jiiu teenɔ yudaanɔ Ijipt tiŋ ni, ki bia te ki u tee yudaanɔ u ŋaak ni.
11 “Li poorpo ki kon tan baa Ijipt tiŋ ni nan Keenann tiŋ ni kura, ki kon soor niib bonbiir, ki ti yeejamm kɔŋ jeet. 12 Jakɔb nba din gbat a jeet be Ijipt yoo nba, ki u tun u waas leŋ. Ŋanne din tee bi sinsinn saanu.
13 “Ki bi saanu taar munlee nie, ki Joosef ji din te ki u naa waas maŋ bannɔ. Ŋanne ki Faaro ji bann Joosef baa ŋaateeb. 14 Ki Joosef ji tumm a bin ŋmat kun u baa Jakɔb boor, ki saa jii ŋɔɔ nan u ŋaateeb kur ki jen namm Ijipt na; ki bi din tee niib piinlore nan banŋmu.
15 “Ŋanne ki Jakɔb nan u ŋaateeb maŋ fiir saan Ijipt ki saa kar; li poorpo ki ŋɔɔ nan u waas din tan kpo gbenn leŋ. 16 Ki bi jii bi gbanant* ki kun nann Sekem nba be Keenann tiŋ ni na, ki saa pii kaauk nba ki Abraham din daa Hamor ŋaateeb boor na ni.
17 “Yoo nba din tan per nan Yennu n gbeen u mɔsonn nba ki u senn Abraham na. Li yoo maŋ, ti niib Israel teeb† nba be Ijipt na ji din yab bonchiann. 18 Li poorpoe ki sɔɔ dii Ijipt naan, ŋaan ŋɔɔ din ki mi Joosef po. 19 Ki kpanbar maŋ din dia ti niib diabiiuk, ki ton namm bonchiann, ki bia tuu miab a bin nyinn bi sanpantii ŋei ni ki lub ki bin kpo.
20 “Ŋanne ki bi din tan mar Moses, ki u fan bonchiann, ki be u baa ŋaak ŋmaarii ŋantaa. 21 Baa din tan nyinnɔ ŋaak ni yoo nba, ki kpanbar na bipoo lau, ki gaarɔ ki wubiiɔ; ki u ji tee u mɔŋ bik. 22 Ki bi din wann ŋɔɔ Moses yan kur nba ki Ijipt teeb mɔk, ki u tan tee wunba mi pinpauk bonchiann, ki bia tuun paŋ toona.
23 “Moses nba din tan teen binpiinna yoo nba, dasiar ki u tan dukin a wun gɔn u mɔŋ booru Israel teeb. 24 Waa lin gɔntib na, ki u tan la ki Ijipt nirɔ boo Israel nirɔ; ki u baar a wun fatɔ, ki kpii Ijipt nirɔ na. 25 (U din mi a u naa waas na saa bann nan Yennu tan saa te ki ŋɔɔe n nyinnib daabisin ni, ŋaan bi din ki bann nna.) 26 Ki li yent sanyiɔk, ki u bia la Israel niib banlee kɔn; ki u loon wun taamm ki bin maŋ nan leeb, ki yetib a ‘Gotir man, i tee naa waase, ki bee teen ki i boo leebi?’ 27 Ki wunba mɔk kaat na pii Moses, ŋaan betɔ a, ‘Sɔɔ ki teena ti yudaanɔ koo ti barbuurɔ. 28 A yaan loon ki a kpin nan faa won kpii Ijipt nirɔ nae-e?’ 29 Moses nba gbat nna yoo nba, ki u chiar nyii Ijipt tiŋ ni, ki saan Midiann tiŋ ni ki be leŋ, ki tan kɔɔn poo ki mar bonjai banlee.
30 “Bina piinna poorpoe, ki u saan muuk ni dasiar, ki saa baar Sainai jɔɔr boor ki la mupeenu, ki li di tibik paak ki lenii, ki malaka dɔkit muu maŋ ni.
31 “Moses nba din la nna maŋ ki li teenɔ yaarlituk. Ki u chat nakin a wun ŋamm got, ki ji gbat Yennu kunkɔr ki u beerɔ a, 32 ‘Mine tee Abraham Yennu, ki bia tee Aisak Yennu nan Jakɔb Yennu na. Mine tee a yeejamm maŋ Yennu.’ Moses nba gbat nna yoo nba, ki jaŋmaanii kɔɔu, ki u ji see ki jekir ki ki mɔk par nan wun goti. 33 Ki Yennu betɔ a ‘Pitir a taasaat, kimaan siaminba ki a see na tee kasii boore. 34 Tɔn, n la Ijipt teeb nba dint n mɔŋ niib Israel teeb biak Ijipt tiŋ ni biaŋinba, ki n bia gbat bi fabinii. Ŋanne ki n sik maa n fatib. Li paak, n saa tuma Ijipt.’ ”
35 Ŋanne ki Stiifenn bia lek piak ki saa a, “Moses nba nae ki Israel teeb din yêtɔ na, ki betɔ a, ‘Sɔɔ ki teena ti yudaanɔ koo ti barbuurɔ,’ ŋaan ŋɔɔe ki Yennu gannɔ a wuu tee bi yudaanɔ nan bi fat-tɔɔ; ki ŋɔɔ Yennu te ki malaka pak nanɔ tibik paak, muu ni, ki tumɔ na. 36 Ŋɔɔ Moses-e din tee daanɔ nba nyinnib Ijipt tiŋ ni, ki bia tun bakitnauŋ toona Ijipt tiŋ maŋ ni, nan baa din saa poot Mɔkmuŋ na, nan baa bia din be muuk ni binpiinna na. 37 Li Moses-e bia din yet Israel teeb a ‘Yennu tan saa tun sɔkiniisɔɔ i boor nan waa tumin biaŋinba na, ki u sii tee i booru.’
38 “Moses maŋe bia din be nan ti niib Israel teeb, bi lakinu ni, muuk ni na. U din be leŋe ki tan doo Sainai jɔjaann paak, ki saa be nan Yennu malaka, ki malaka maŋ pak nan Moses, a Moses n sɔkin ti yeejamm Israel teeb na. Li yooe ki Moses gaar Yennu manfoor maan na ki turit. 39 Ŋaan ti yeejamm din ki loon bin sakɔ. Li paak ki bi yêtɔ, kimaan bi yan tunn Ijipt-a; 40 ŋaan din bet Aarɔnn a wun maa yenbis, ki bii tee bi ŋmakit-teeb, ki bia yetɔ a ‘Moses ŋarin, wunba nyi nant Ijipt na, ti ki mi linba teenɔ.’ 41 Ŋanne ki bi maa tingbann ki nannɔ naajabik, ki mann maruŋ li paak, ki teen jaamm a bin mantik donnɔ, linba ki bi maa nan bi mɔŋ nii na.
42 “Li paak ki Yennu ji ki goriibi, ŋaan chabib ki bi ji jiantir ŋmaabira, nan laa sɔb biaŋinba Yennu sɔkiniinba gbounyeuŋ ni na, a Yennu yet a:
‘Israel teeb, yaa din kpi bonkobit
ki mann maruŋ muuk ni bina piinna na,
i din ki mann maruŋ maŋ ki teen min kaa.
43 I din tuu jikit tingbann Molek lanbouŋo,‡
ki bia jikit ŋmaabir Refann naauŋ,
ki li tee tingbann, ki saa namm.
Bi din tee yenbise ki i maa ki jiantir.
Li paak, n saa te ki i datai n nyinni i tiŋ ni
ki saan nani siaminba fɔk ki gar Babilonn.’ ”
44 Ŋanne ki Stiifenn bia piak a, “Ti yeejamm din faa Yennu lanbouŋ muuk ni, ki li want a Yennu be namm. Yennu-e din wann Moses baa saa faa lanbouŋ maŋ biaŋinba, ki bi faa. Li din tee nan Yennu nba te ki Moses lar biaŋinba nae.
45 “Li poorpo ki ti yeejamm ji tan jii lanbouŋ maŋ ki tur bi waas, ki bi gaar ki mun jikit ki saa nann, ki ŋamm nan Joosua tan baar nna, ki fat tiŋ nba ki boorganii daa din yen li yoo na. Yennu-e din ber nyinn niib maŋ ti yeejamm tɔɔnn, ki lanbouŋ na ji din be nna dik dik nan Defid yoo mun. 46 Yennu numm din gboot Defid maŋ, ki u tan miar Yennu a wun chabɔ ki wun maa ŋaak ki tur ŋɔɔ Yennu nba tee u yeeja Jakɔb Yennu na. 47 Ŋaan ŋɔɔ Defid bija Solomonn-e din tan maa ŋaak maŋ.
48 “Ti lek mi nan Yabint Yennu ki kaar ŋei nba ki niib maa ni kaa. Li tee nan Yennu sɔkinii nba din yet a:
49 ‘Yennu yet a, Sanpaak tee n naangbouŋo,
ki tingbouŋ na mun tee n taakpakitir.
Ŋaboorbee ki i saa maa turimi?
Binbebolanne ki n sii be?
50 Min kaa nan bona na kuri-i?’ ”
51 Ki Stiifenn lek bia piak ki saa a, “I mantik tee nigbaba hei, ki i dudukit bia fɔk nan Yennu bonchiann, ki i ki sak yin gbiint Yennu maan. I kpan mun kɔn nan Yennu Seyeeŋ nan i yeejamm nba din tun biaŋinba nae. 52 Yennu sɔkinii sɔɔ kaa ki i yeejamm ki mukisɔ. Bi bia din kpii binba poŋ sɔkint a Yennu Popeendaanɔ Masia tan saa baar nawa. Tɔn, mɔtana yimme tee damm nba nyii u poor ki bia tee u kpiira. 53 Yimme bia tee damm nba din gaar Yennu sennu nba ki i yeejamm din gaar malakanba nuu ni, ŋaan bia lek ki sakir na.”
Biaŋinba ki bi din kpii Stiifenn
54 Tɔɔndamm tituk na nba gbiint Stiifenn maan maŋ, ki bi donn wutoor bonchiann ki gbab mɔgbaba.
55 Ŋanne ki Yennu Seyeeŋ fiir Stiifenn ni, ki u yaat got Yendɔuŋ ni, ki la Yennu maŋ yentsaakar, ki Yiisa see ŋɔɔ Yennu niidiitu po; 56 ki u yet a, “Gotir, n la ki Yendɔuŋ loot ki Nisaarik Bik see leŋ, Yennu niidiitu po.” 57 Ŋanne ki tɔɔndamm tituk na yikin sanpaapo, ŋaan pii bi tuba; ki bi kura wuur baar ki worɔ, 58 ki dat nyii nanɔ doo maŋ kpiŋ, ki liat bi liata ki bir naasimɔ nba ki bi yiu Sɔɔl na boor, a wuu guu, ŋaan jaat Stiifenn tana. 59 Bi din jaatɔe dik dik; ki u tan yiin ti Yomdaanɔ a, “N Yomdaanɔ Yiisa, gaat n seek;” 60 ŋaan gbaan ki yiin sanpaapowa a, “N Yomdaanɔ, daa jikit bi biit na ki biiribi.” U yet nnae ŋaan ji kpo.
* 7:16 Li din tee Jakɔb nan Joosef gbanante. † 7:17 Juu teeb sanleere tee Israel teeb. ‡ 7:43 Bi din dia bonkobit gbante ki faa lanbont.