42
Nagpa-Ehipto kag mga Maguyáng ni Jose
1 Kag Canaan ay nagrayan ra it tigkagutom, kada pagkabalita ni Jacob nak inggwa pa't uyas ruto sa Ehipto, ida ingsiling kag ida mga anak nak kayake, “Ni-o pa kag inro inghuhuyat? 2 Narunggan nako nak inggwa pa sinra't uyas ruto sa Ehipto. Pagto kamo ruto ag bumakay it ato makakaon agor indi kita mamatay sa gutom.”
3 Ngani, nagpagto katong sampuyong hali ni Jose pa-Ehipto agor magbakay it uyas. 4 Pero katong manghor ni Jose nak si Benjamin ay waya gipanunta ni Jacob, sabaling kali ay madisgrasya kuno. 5 Ngani, nagpagto kag mga anak ni Jacob* karungan it iba pang mga manugbakay it uyas sa Ehipto, dahil laganapey ra kag tigkagutom sa Canaan.
6 Ngasing, kag gobernador ruto sa Ehipto nak si Jose ay sida kag nagpapabaligya it mga uyas sa tanang tawo. Kada pag-abot it mga hali ni Jose ay nagyuhor sinra sa ida atubangan. 7 Pagkakita ni Jose sa inra ay nakilayang raan nida nak sinra kag ida mga maguyáng. Pero kag ida pagtratar sa inra ay pay buko nida kilaya ag maging kag ida pamisaya ay pabayahak. Nagpangutana sida, “Taga riin kamo?”
Sabat ninra, “Taga-Canaan kami ag hali kami ngasing agor magbakay it pagkaon.”
8 Kilaya nak gador ni Jose katong ida mga maguyáng ugaling sinra ay waya nakakilaya sa ida.
9 It katong oras nak kato ay narumruman ni Jose katong ida mga pananamgo tungor sa inra.† Siling nida, “Kada nagpali kamo ay agor mapaniir it mga kayudahon it amo bansa. Mga manugpaniir kamo no?”
10 Nagsabat sinra, “Buko kina matuor Gobernador. Kami nak imo mga ulipon ay nagpali agor magbakay it pagkaon. 11 Kaming tanan ay maghali ag ausa yang it tatay. Buko kami mga manugpaniir!”
12 Sabat ray ni Jose, “Indi ako magpati! Talagang nagpali kamo agor ausisaon kag mga kayudahon it amo bansa.”
13 Nagsabat ray gihapon sinra, “Gobernador, talagang kami nak imo mga ulipon ay doseng maghali ag ausa yang kami it tatay. Sa ngasing, kag amo puto ay nabilin nak kaibahan it amo tatay ruto sa Canaan. Ag kag usa pa sa amo ay nawayaey.”
14 Nagsiling sa inra si Jose, “Indi gihapon ninro ako mapapati. Talagang manugpaniir kamo. 15 Pero hala, apurbahan kamo nako sa inro bisaya. Sa ngayan ni Paraon, indi kamo gihalin diling lugar hanggat indi magpaali kag inro manghor. 16 Hala, papauli-a kag usa sa inro agor ida mararaya rili kag inro manghor habang kag iba sa inro ay mapipriso rili. Hina nako masasaduran kung matuor o buko kag inro bisaya. Pero kung buko matuor, sa ngayan ni Paraon, talagang manugpaniir kamo.”
17 Ag ida ingpapriso kaling tanang maghali sa sakop it tatlong adlaw.
18 Sa pangtatlong adlaw ay nagbisaya sa inra si Jose it tuyar kali, “Kali kag inro ahimuon agor mabubuhi pa kamo. Inggwa ra ako it kahadlok sa Dios. 19 Kung talagang waya kamo gibibinakak, binlan dili sa prisuhan kag usa sa inrong maghali ag kag iba ay puyding makapauliey agor mararaya sa inro mga pamilya kag mga pagkaon para sa inro kinahangyan. 20 Nuntan rili sa ako katong inro putong manghor agor mapamatuuran kag inro bisaya ag agor makabakay ray kamo it pagkaon ag indi kamo mamatay.”
Ingtuman it kaling mga magmanghor kag bisaya ni Jose. 21 Mansigsiling sinra sa usa'g-usa, “Hay, mati gani! Imawey kali kag gaba sa ato inghuman sa ato manghor nak si Jose! Nakita nato kag ida kalisuran it katong nagpakitluoy sida sa ato pero waya nato giintyendiha sida. Ngani, nagbalik sa ato ngasing kag tuyar nak kahirapan.”
22 Nagsabat si Ruben, “Kita ngani. Di baga ingbawalan kamo nako nak indi giunhon sida? Pero waya ninro gipatihe katong ako bisaya, kada ngasing ingsusukot kita sa ida pagkawagit.”
23 Buko ninra ayam nak naiintyendihan ni Jose kag inra bisaya, dahil pag nagbibisaya sida sa inra ay inggwa't manugsaydo it ida bisayang Ehiptohanon. 24 Naghalin anay si Jose sa inra atubangan ag nagtibaw. Marugay-rugay ay nagbalik ray sida ag nagpadayon it bisaya. Ida ingpabaoy si Simeon nak pangruha sa magmanghor ag ingpagapos sa inra atubangan.
Kag Pagbalik it mga Maguyáng ni Jose sa Canaan
25 Ngasing, ingpapuno ni Jose it uyas kag mga kustal it ida mga maguyáng ag kag kwarta nak inra ingbadar ay ida ingbutang sa kustal it kada usa sa inra. Ag ingparugangan ra nida kag inra bayon para sa inra pagpauli.
26 Pagkatapos, inra ingkarga katong mga uyas sa inra rayang mga asno ag nagginaney.
27 Pag-abot ninra sa usang lugar nak inra ingpahuwayan, usa sa inra ay nag-abri it ida kustal agor mabaoy it pagkaon para sa ida asno ag ruto sa ibabaw it uyas ay nakita nida katong ida ingbadar nak kwarta. 28 Nagsiling sida sa ida mga hali, “Asing dili kaling kwarta nak ako ingbadar! Ni-o kag gustong bisayahon it kali?”
Dahil rili ay ingpakayawhakan sinra ag nagmuyat-muyatan sa usa'g-usa nak nagpipinanguyog sa kahadlok, bag-o masigsiling, “Ni-o kaling ingpapaagom sa ato it Dios?”
29 Pag-abot sa inra tatay ruto sa bansa it Canaan, inra ing-uma sa ida kag tanan-tanan nak inra naaguman ruto. 30 Siling ninra, “Katong tawo nak imaw kag pinaka-gobernador rutong bansa ay pabayahak kag pagbisaya sa amo ag ida kami gingsan-an nak kami kuno ay mga manugpaniir sa inra bansa. 31 Pero nagsabat kami sa ida, ‘Buko kami mga manugpaniir! Waya kami gibibinakak!’ 32 Ag ingsiling ra namo sa ida nak, ‘Kami ay doseng maghali ag ausa yang kag amo tatay. Usa sa amo ay wayaey, ag kag usa ay nabilin nak kaibahan it amo tatay sa Canaan.’
33 “Nagsiling ray sida sa amo, ‘Maaayaman yang nako nak matuor kag inro ingsisiling kung inro ibilin dili sa ako kag inro usang hali bag-o kamo magpauli, pramas ray-an ninro it uyas kag inro mga pamilya ruto sa Canaan, para sa inra pagkaon riling tigkagutom. 34 Pagbalik ninro rili ay inro aray-on sa ako katong inro puto nak manghor. Hina nako maaayaman nak buko kamo mga manugpaniir ag buko kamo mga bakakon. Ag pagbalik ninro ay akoey iuli sa inro katong inro hali ag puydey kamo nak magpamakay ray rili sa amo bansa.’ ”
35 Ag it katong inghuwarey ninra katong suyor it mga kustal ay nakita ninra ag inra tatay nak kag kada kustal ay inggwa't nakabutang nak kwartang binugkos nak imaw kag inra ingbadar. Pagkakita ninra it kali ay lalo sinrang napakabayaka. 36 Ag nagsiling si Jacob, “Nagkakalisor ako dahil ingwagitey ninro sa ako kag ako mga anak. Wayaey ngani si Jose, ag wayaey ra si Simeon, ag ngasing pati si Benjamin ay gusto pa ninrong bay-on. Asi ara nak natabo kaling tanan sa ako?”
37 Nagsabat si Ruben sa inra tatay, “Hina kag ako ruhang anak. Kung indi nako maibalik si Benjamin sa imo, matya sinra. Akoy it bahala. Siguradong ibalik nako sida sa imo it buhi.”
38 Pero siling ray ni Jacob, “Sa imo pagbalik ruto, indi nak gador nako gipanunton si Benjamin sa imo, dahil minatayey ngani kag ida maguyáng ag sida yangey kag nabibilin nak anak nako kang Raquel. Usa pa, sabaling inggwa't matabo sa ida sa rayan ag sa ako kaguyangon ay imo ako amatyon sa kalisor ag indi ra ako matimunong ruto sa ‘Sheol’ nak ingpapagtuan it mga namamatay.”
* 42:5 Riling kapitulo si Jacob ay ingtatawag ra kung kausa nak “Israel.” † 42:9 Basaha ra sa Hen. 37:5-10.