11
Wàn ɓùaawa sĩadéró le Dónbeenì yi bìo
1 O nùpue sĩidéró le Dónbeenì yi wee zéení le mu bìo na á ɓànso dó mí sĩi wee lòoní yíró ó o láa yi. Mu wee zéení le bìo á ɓànso yìo yí máa mi ó o láa yi le mu bìo bon binbirì. 2 Lé wàn maáwà sĩadéró le Dónbeenì yi nɔn á le tàráa ɓa bìo.
3 Lé bìo wa dó wa sĩa le Dónbeenì yi á nɔn wa zũnáa le le léra ho dĩ́míɲá lè mí bíonì. Lé kà síi wa zũnáa le bìo yí máa mi lé bṹn le dĩ̀n wán léraráa bìo wa wee mi. 4 O *Abɛɛle dó mí sĩi le Dónbeenì yi, lé bṹn nɔn le muinì na ó o yan á sṹaaní a *Kaɲɛɛ muinì. Lé o sĩidéró mu nɔn le Dónbeenì tà fóráa o hãmu, á bía le o térénna. O Abɛɛle húrun, ɛ̀ɛ ká a sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi, á bìo ó o wó á ɓa nùpua pá wee bío bìo.*
5 Lé o Enɔɔki sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi ó o ɓuan yòoraráa ho wáayi lè mí yèn-vèení «á nùpue yí bĩnía yí mɔn, lé bìo le Dónbeenì ɓuan wo yòoraráa ho wáayi.» Sã́ni ò o ɓua yòo ho wáayi, á le Dónbeenì bíonì vũahṹ zéenía mu le «o bìo wó sĩna le Dónbeenì yi.»† 6 À bṹn ɲɔǹ ɓueé wé ká mu yínɔń le sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi, á nùpue bìo yí dà máa wé sĩ Dónbeenì yi hùúu. Yìa wee vá vaá ɓúe le Dónbeenì yi ko ò o láa mu yi le le wi binbirì, á bìa wee cà ɓa zũń le á le mún wee sàání yi.
7 Lé o Nɔwee sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi á le zéeníanáa bìo wà ɓueé wé làa wo. Ó o Nɔwee dó mu le sòobɛ́ɛ yi, ó o wíokaa ho won-beenì ó orɛ́n là a zĩi nùpua kã̀níanáa. Lé o sĩidéró mu le Dónbeenì yi á síinía ho dĩ́míɲá ɲúhṹ. Á lé o sĩidéró mu bìo yi á le Dónbeenì le o térénnanáa.
8 Lé o *Abarahaamu sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi ó o tàráa le veró á wà van ho kɔ̃hṹ na le Dónbeenì le mí ì na a yi, à ho bìo sĩ̀ a yi. O yàá hĩ́nɔn wà ká a yí zũ hen na ó o wee va yi. 9 O dó mí sĩi le Dónbeenì yi, ó o wà vaá kàyáa ho kɔ̃hṹ na le Dónbeenì dó mí ɲii le mí ì na a yi yi, á kɛra hã pɔ̃nsòni bùkúwá yi bĩ́n là a *Izaaki là a *Zakoobu, bán na á hã kĩ́a dà-kéní kéní mu bìo mún sã̀ yi.
10 O Abarahaamu mu lá wee lòoní ho lóhó na ɲúhṹ fárá tĩna. Hón lóhó so lé le Dónbeenì zéenía bìo ho fáráráa, á lé lerɛ́n mún fárá ho.
11 Lé o Sara sĩidéró le Dónbeenì yi á nɔn le wó ó o yúráa o za ká a ɲɔǹ hĩ́ana yí máa te, ò o mún kĩ́na. Ɛ̀ɛ ká a màhã́ láa le ká le Dónbeenì dó mí ɲii le mí ì wé bìo na, à le wé mu. 12 Lé bṹn nɔn á wàn ɓùaawa nì-kéní mí dòn, o Abarahaamu, á wó ɓa zã̀amáa ɓàn maá, ká a húmú yàá lá sùaráa. Mu nìpomu na sã̀ a mɔ́n á boo lè hã mànàayio bìo síi, tàá lè le hɔ̃̀nlè na mu yámú ɲumu ɲii bia bìo síi. Nùpue yàá yí dà máa mì ɓa máa zũń ɲii.
13 Bán ɓúenɓúen dó mí sĩa le Dónbeenì yi á húrun à bìo le dó mí ɲii le mí ì wé yí kúaa ɓa wán. Ɛ̀ɛ ká ɓa màhã́ pá khɛ̀ra mɔn mu, á ɓa sĩa wan mu bìo yi, á ɓa bía wéréwéré le mi lé ɓa kàyáwá ho tá wán. 14 Bìo ɓa bía bṹn kà síi wee zéení le ɓa màkóo wi maá zĩi yi ho wáayi. 15 Hen ká ɓa lá leékaa ho kɔ̃hṹ na ɓa ló día bĩní varó bìo binbirì, se ɓa lá à dàń ǹ bĩní ì va ho. 16 Ɛ̀ɛ ká lé bìo le maá zĩi na bìo sṹaaní, dìo wi ho wáayi, lé dén ɓa màkóo wi yi. Lé bṹn nɔn le Dónbeenì yí máa nìyi bìo ɓa wee ve le le mín Dónbeenì bìo yi, dén na son ho lóhó ká làa ba.
17 Lé o Abarahaamu sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi ó o tà le mí ì ya mí za Izaaki lè le muinì á à na le yi pã̀ahṹ na le le mí ì khɛ́n o kúará yi, ká a ɲɔǹ zũ kɛ̃́nkɛ̃́n le le Dónbeenì mu dó mí ɲii nɔn wo yi. 18 Mu bon, le Dónbeenì hĩ́a bía nɔn wo yi: «Ɓa zàwa na á ĩ dó ĩ ɲii le ĩ na foǹ, lé o Izaaki á ĩ ì dĩ̀n wán á fo ò yíráa ɓa.»‡ 19 Ɛ̀ɛ ká a Abarahaamu lon mí yi, ó o le le Dónbeenì dà ɓa nì-hía wee vèení. Lé bṹn nɔn á le Dónbeenì mu díaráa o za nɔn wo yi, ó o ka lòn yìa na vèera.
20 Lé o Izaaki sĩidéró le Dónbeenì yi bìo yi ó o dúɓuaaráa o Zakoobu là a Ezayuu yi bìo wà ɓueé wé dã́ní yi.
21 Lé o Zakoobu sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn á bìo ó o húmú dɔ̃n, ó o dúɓuaaráa o Zozɛɛfu zàwa lè mí nì-kéní kéní yi, ò o ɓuan mí bũ̀ini yi á lií ɓúrá ò o ɓùaanía le Dónbeenì.
22 Lé o Zozɛɛfu sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn ó o húmú pã̀ahṹ ó o bíaráa o *Isirayɛɛle nìpomu léró ho *Ezipite yi bìo, á zéenía bìo ɓa à wé là a nì-hínmu.
23 Lé o *Mɔyiize ɓàn nùwã sĩadéró le Dónbeenì yi bìo yi á ɓa sànkaaráa wo hã pĩina tĩn. Bìo ɓa mɔn o za semu, ó o bɛ́ɛ bíonì ɓa yí zã́na.
24 Lé o Mɔyiize sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn á bìo ó o hĩ́a dɔ̃n, ó o pã́ le ɓa wé yí ve mí làa Ezipite bɛ́ɛ hĩ́nló za. 25 O tà lá le lònbee lè le Dónbeenì nìpomu, à bìo lá dà à wɛɛ́ o sĩi ho pɔ̃̀n-za yi, bṹn na lé mu bè-kora ó o pã́ día. 26 Ho Ezipite kɔ̃hṹ nàfòró wi bṹn bon. Ɛ̀ɛ ká a Mɔyiize cɔ̃́n, á hã làntàa na à là làa wo làa bìo ɓa wee là làa yìa le Dónbeenì mɔn léra bìo síi á bìo ɲúhṹ wi o cɔ̃́n làa sòobɛ́ɛ, lé bìo ó o khɛ̀ra mɔn ho cũ̀nú na pan wo ho yìró.
27 Lé o Mɔyiize sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn ó o lóráa ho Ezipite kɔ̃hṹ yi wà ò o yí zã́na bìo ho kɔ̃hṹ mu bɛ́ɛ sĩi á à cĩ̀ a yi. O ka lè o yìo wi le Dónbeenì na yí máa mi wán, lé bṹn te bìo ó o fárá tĩnanáa. 28 Lé o sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn ó o dúráa ɓa *zúifùwa sã́nú na ɓa le Paaki, á nɔn le ɲii le ɓa khìi o Isirayɛɛle nìpomu zĩní zũaɲiní lè le cãni bèra a na à ho wáayi tonkaro na wee ɓúe ɓa nùpua à yí ɓúe ɓa hínbíi zàwa.
29 Lé o Isirayɛɛle nìpomu sĩadéró le Dónbeenì yi nɔn ɓa dàńna kã́anáa mu yámú ɲumu bè-muhṹ yi lè mí laà lòn tá henì bìo síi. Ɛ̀ɛ ká ho Ezipitesa ɲɔn ɓa mɔ́n ɓueé zon, á mu ɲumu ɓó ɓa ɓúenɓúen.
30 Lé o *Isirayɛɛle nìpomu sĩadéró le Dónbeenì yi nɔn ɓa bánbáa ho Zerikoo lóhó hã wizooní bìo hèɲun, á ho dándá beenì na son kĩ́nía ho lóhó mu yi á tò. 31 Lé o hã́a na lá wee yɛ̀ɛ́ míten, yìa ɓa le Arahaabu sĩidéró le Dónbeenì yi nɔn ó o kã̀níanáa, ò o yí páanía yí húrun lè le Dónbeenì zúkúsa. Lé bìo ɓa cũiilowà na ló ɓa Isirayɛɛlesa cɔ̃́n ó o ɓuan se.
32 Bìo á ĩ yàá wã́a à bĩní ì bío lé mu yɛ́n. O Zedion, là a Baraaki, là a Samusɔ̃n, là a Zɛfitee, là a *Daviide, là a Samuwɛɛle lè ɓa ɲi-cúa fɛɛrowà bìo na ɓa wó á ĩ yí dà máa tè yi ɓúenɓúen máa véení. 33 Lé ɓa sĩadéró le Dónbeenì yi bìo yi nɔn ɓa dàńna ɓa bá-zàwa, á wó bìo térénna, á yú bìo le Dónbeenì dó mí ɲii le mí ì na ɓa yi, á mún dàńna tunnáa ɓa kúdenwà ɲiní. 34 Lé le sĩidéró mu le Dónbeenì yi bìo yi nɔn ɓa dàńna ɓóráa hã dã-sũmáa, á kã̀nía miten ho khà-tóní ɓúeró yi. Ɓa buɛɛkaa á lò bĩnía fá. Ɓa henía mí sĩa táráa hã hĩa, á dàńna ɲɔn mí zúkúsa hĩn-táwá. 35 Lé ɓa hã́awa ɓúi sĩadéró le Dónbeenì yi nɔn ɓa bĩnía mɔnnáa mín nùpua na lá húrun lé bìo ɓa vèera.
Ɓa nùpua ɓúi ɓa ɲíinía sãnía ɓa sĩadéró le Dónbeenì yi bìo yi, á ɓa pã́ le mí máa kã̀ní míten á ɓa húrun, bèra a na à ɓa bĩní vèe à kɛń le mukãnì binbirì yi. 36 Ɓa ɓúi ɲà mí yiwa á hã làntàa kúio ɓa yi. Ɓa han ɓa, á can lè hã zúakùaríwà kúaa ho kàsó yi. 37 Ɓa ɓúi ɓa lèekaa lè hã huaa ɓó, ɓa ɓúi ɓa kúiora lè hã kàràkáráwà, ká ɓa ɓúi bán ɓa ɓó lè ho khà-tóní. Ɓa ɓúi bán yí zũ hen na ɓa à zo, á wee zĩ́ ɓa pia lè ɓa via sɔ̃nna. Mu bìo ɓúenɓúen fòora ɓa yi. Ɓa beéra ɓa lò làa sòobɛ́ɛ. 38 Ho dĩ́míɲá yí ko làa ba, lé bìo ɓa sṹaaní ho. Ɓa wee hɛ́ɛ vĩ́ná ho tá henì lè hã ɓúaa yi, á wee hɛ́ɛ zo hã hue-beera pɔ̃̀nna lè hã kãna yi.
39 Le Dónbeenì tà bán ɓúenɓúen bìo ɓa sĩadéró le yi bìo yi. Ɛ̀ɛ ká bìo le Dónbeenì mu dó mí ɲii nɔn le mí ì na ɓa yi á ɓa màhã́ pá yí yú, 40 lé bìo Le Dónbeenì lá wíokaa bìo sṹaaní bṹn á ká lè wa ɓúenɓúen. Lé bṹn nɔn ɓarɛ́n mí dòn yí ko ɓa bìo ɲii sí ká warɛ́n na ká níi ló.
* 11:4 Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 4.3-10 † 11:5 Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 5.21.24 ‡ 11:18 Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 21.12