10
O Yeesu tonkarowà pírú ɲun yènnáa
(Maaki 3.13-19; Luki 6.12-16)
1 O Yeesu hueekaa mí nì-kenínia pírú ɲun á nɔn ho dàńló ɓa yi à ɓa wé ɲa lè ɓa cĩ́náwa lén bìa ɓa wi yi à mún wɛɛ́ lè mu vã́mú lè mí sìíwà ɓúenɓúen. 2 Hĩ̀a kà lé o tonkarowà pírú ɲun yènnáa: O nín-yání tonkaro lé o Simɔn, na ɓa mún có yèni làa Piɛre, lè mín za Ãndere, là a Zaaki lè mín za Zãn na lé o Zebedee zàwa. 3 À dé o Filiipu là a Baatelemii, o Toma là a lànpó fé Matiye, o Alifee za Zaaki là a Tade, 4 o Simɔn na lé ɓa Zelootewa* kuure nùpua nì-kéní, là a Zudaa Isikariote na khíi dé o Yeesu mí zúkúsa níi yi.
O Yeesu tonkaa mí tonkarowà pírú ɲun
(Maaki 6.7-13; Luki 9.1-6)
5 Bán báawa pírú ɲun so lé bìa ó o tonkaa, á henía bìo kà nɔn yi: «Mi yí va hã kãna na á bìa yínɔń ɓa *zúifùwa kará yi, à mún yí zo ho *Samarii kɔ̃hṹ lórá yi. 6 O *Isirayɛɛle nìpomu na ka lòn pia na vṹnun bán lé bìa mi va cɔ̃́n. 7 Mi lá ho wɔ̃hṹ wà, à bìo kà lè bìo mi wé bue: Le *Dónbeenì bɛ́ɛnì á sùaráa. 8 Mi wɛɛ́ ɓa vánvárowà. Bìa húrun á mi vèení. Ɓa ɓùeréwà à mi wɛɛ́, à ɲa ɓa cĩ́náwa lén bìa ɓa wi yi. Mi yú mu làa kã́amáa, à mi ɓɛ̀n mún wé na mu làa kã́amáa. 9 Mi yí lɛ́n làa sã́nú, tàá wárí. Hàrí le wɛ́n-wĩ́níwà à mi yí ɓua. 10 Mi yí ɓua puure. O ɓúi yí ɓua báká tàá nakãa à séení hĩ̀a ó o zã́. O ɓúi yí ɓua bũ̀in-za. Ĩ bía bṹn lé bìo ó o ton-sá ko lè mí ɲii dĩ́nló. 11 Mi wé vaá zon lóhó lée lóhó yi, à mi cà yìa á à tà mi ì làa o wán, à kɛɛní wón ɓànso cɔ̃́n fúaa mi léró ho lóhó mu yi. 12 Mi wé vaá zon zĩi lée zĩi na yi, à mi bío le ho hɛ́ɛrà à kɛń le zĩi mu nùpua wán. 13 Ká bìa wi le yi á tà mi bìo, á mi hɛ́ɛrà á à kɛń ɓa wán. Ká ɓa pã́ mi bìo, à mi fé mi hɛ́ɛrà tɛ̀ɛníi. 14 Mi wé vaá zon zĩi, tàá lóhó na yi, ká bìa wi bĩ́n pã́ mi bìo á le mí máa ɲí mi cɔ̃́n, ká mi wee lé bĩ́n, à mi púaa mi zení khṹnkhũnì kúia.† 15 Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: Le cítíi fĩ̀ nɔ̀nzoǹ, á hón lóhó so nùpua bìo na khíi sá ɓa yi á à poń bìo sá ho *Sodɔɔmu lè ho Komɔɔre lórása yi.»‡
O Yeesu bía le lònbee na yòó lua bìo
(Maaki 13.9-13; Luki 21.12-17)
16 «Mi ɲí bìo kà: Ĩ wee tonka mia. Mi ka lòn pia na wà vaá zo ɓa dakhĩ́nkhĩ́nwa tĩ́ahṹ. Mi zũń miten ɓuaró làa bìo ɓa háwá zũnáa míten ɓuaró bìo síi, à wé ɓa nùpua na wayika lè ɓa ɓùaaɓúuní bìo síi. 17 Mi pa miten bìo. Ɓa nùpua khíi wé è ɓua mia á à varáa ho pànká ɓànsowà cɔ̃́n á bán vaá cítí mia. Ɓa wé è ha mia lè hã làbàaní ɓa *zúifùwa kàránló zĩní yi. 18 Ɓa wé è ɓua mia á vaá dĩ̀ní hã kãna ɲúnása lè ɓa bá-zàwa yahó bìo mi tà miì bìo yi. Lé bṹn mi ì bè yi á à zéenínáa ĩ bìo lè ɓarɛ́n làa bìa yínɔń ɓa zúifùwa.
19 «Hen ká ɓa khíi wé ɓuan mia vannáa le cítíi fĩ̀iníi, à mi yí le mi yiwa dè bìo mi ì láráa mi ɲi-cúa làa bìo mi ì bío bìo yi. Mi ì yí hã bíoní na mi ì bío ho pã̀ahṹ mu yi. 20 Hã bíoní mu máa wé mi kùrú bíoní. Mìn Maá Dónbeenì Hácírí lé dìo á à dé hã mi ɲiní yi á mi ì bío. 21 Ɓa nùpua ɓúi wé è dé mín kùrú zàwa á à na ɓa à ɓúe. Hàrí ɓa maáwà ɓúi á à wé mu ɓàn síi lè mí zàwa. Ɓa zàwa ɓúi mún ǹ hĩ́ní mín maáwà wán, á à na ɓa ɓa à ɓúe. 22 Ɓa nùpua ɓúenɓúen á à ɲin mia bìo mi tà miì bìo yi. Ká yìa màhã́ hã̀ mí sĩi fúaa mu véeníi, wón á à fen. 23 Hen ká ɓa khíi wee beé mi lò lóhó na yi, à mi lùwí va dà-veere yi. Le ĩ mì ho tũ̀iá na mia: O *Isirayɛɛle kɔ̃hṹ lórá ɓúenɓúen á mi máa bèeni máa vé ká a *Nùpue Za yí ɓuara.
24 «Nì-kenínii na po yìa wee kení a wón mía. Á ton-sá na po mí ɲúhṹso wón mún mía. 25 Ká a nì-kenínii hĩ́a ka làa yìa kenía wo bìo, se bṹn á à kã́ɲa. Ká a ton-sá mún hĩ́a ka le mí ɲúhṹso bìo, se bṹn á à kã́ɲa. Ká le zĩ-ɲúhṹ nì-kĩ́nle ɓa hĩ́a wee ve là a *Bɛlezebuule,§ á se o zĩi nùpua á ɓa a ve lè hã yènnáa na yí seka po dén.
Le Dónbeenì lé dìo mi wé zɔ̃́n
(Luki 12.2-7)
26 «Mi cén wé yí zɔ̃́n ɓa nùpua. Mu bìo na sànkaa ɓúenɓúen khíi mi, á bìo sà yi ɓúenɓúen mún khíi zũń. 27 Bìo á ĩ bía nɔn mia le tíbírí yi, à mi mì wéréwéré le ɓa nùpua ɲí. Bìo á ĩ hũmɔnkaa làa mia à mi yòo bue hã lòra. 28 Mi wé yí zɔ̃́n bìa wee ɓúe o nùpue ká ɓa yí dà máa ɓúe o mànákã̀. Le Dónbeenì na dà a yáa hã sãnía lè ho mànákã̀ le Dofĩ́ní dɔ̃hṹ na máa hí yi, dén lé dìo mi wé zɔ̃́n. 29 Ɓa ɲínzà-wĩ́níwà bùaa ɲun so yí máa wé yɛ̀ɛ́ ho tɔ̃mɔ́n dà-kéní le? Ɛ̀ɛ ká hàrí ɓa yà-kéní máa kùen ká mìn Maá Dónbeenì yí zũ mu. 30 Ká mu lé minɛ́n, hàrí mi ɲún-vãní ɓúenɓúen á le Dónbeenì zũ ɲii. 31 Mi wã́a yí zɔ̃́n dɛ̀ɛ, lé mi bìo ɲúhṹ wi po ɓa minka ɲínzà-wĩ́níwà.
O Yeesu bìo tàró tàá mu pĩ́ló
(Luki 12.8-9)
32 «Yìa dĩ̀n ɓa nùpua yahó ò o bía wéréwéré le mí bìo sã̀ miì, á ĩnɛ́n mún khíi bío mu wéréwéré wàn Maá na wi ho wáayi yahó le ɓànso bìo sã̀ miì. 33 Ká yìa ɓɛ̀n bía wéréwéré ɓa nùpua yahó le mí yí zũ mi, á ĩnɛ́n mún khíi bío wàn Maá na wi ho wáayi yahó le ĩ yí zũ ɓànso.
O Yeesu bìo wee khɛɛ́ ɓa nùpua
(Luki 12.51-53; 14.26-27)
34 «Mi yí leéka le ĩ ɓuara wà ɓueé dé ho hɛ́ɛrà ho dĩ́míɲá yi. Ɓùeé. Ĩ yí wà ɓueé dé hɛ́ɛrà ho yi. Hã fio lé hĩ̀a á ĩ wà ɓueé dé. 35 Ĩ wà ɓueé khɛɛ́ o za lè mín maá, á à khɛɛ́ o nu lè mí hĩ́nló, là a ɓùaa hã́a lè mí yàró hã́a. 36 O nùpue ɓàn zĩi nùpua lé bán á à yèrèmá à wé o zúkúsa. 37 Yìa wa mín maá tàá mín nu á po mi, wón ɓànso yí dà máa páaní làa mi. Á yìa wa mí za tàá mí hĩ́nló á po mi, wón ɓànso yí dà máa páaní làa mi. 38 Yìa yí máa lá mí *kùrùwá pĩ̀* à bèráa miì, wón ɓànso mún yí dà máa páaní làa mi. 39 Yìa wi ò o pa mí mukãnì bìo wón á à vĩ́iní le. Ká yìa màhã́ vĩ́inía mí mukãnì ĩnɛ́n bìo yi, wón á à bĩní ì yí le.
Yìa ɓuan le Dónbeenì ton-sá cũ̀nú na ó ò yí
(Maaki 9.41)
40 «Yìa ɓuan mia sese, se lé ĩnɛ́n á ɓànso ɓuan sese. Á yìa ɓuan mi se, se lé yìa tonkaa mi á ɓànso mún ɓuan se. 41 Hen ká yìa ɓuan le *Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro ɓúi se lé bìo ó o lé le Dónbeenì ɲi-cúa fɛɛro, á ɓànso khíi yí ɓa ɲi-cúa fɛɛrowà cũ̀nú na ɓa à yí. Hen ká a ɓúi ɓuan o nùpue na térénna lé bìo ó o térénna, ó o khíi yí bìa térénna cũ̀nú na ɓa à yí. 42 Ká nùpue nɔn hàrí ho kóo-za yimù cúee ɲun-wia bìa wi hen na ɲúhṹ mía nì-kéní ɓúi yi, lé bìo ó o lé ĩ nì-kenínii, wón ɓànso á à yí mu cũ̀nú máa khí.»
* 10:4 Ɓa Zelootewa lé ɓa nùpua na fù wee cũii mín sìí bìo hení. Ɓa hĩ́a wee fi lè ɓa Oroomusa lè tíbírí yi. † 10:14 Hã zení khṹnkhũnì púaa kúiaró lée bìo na ɓa zúifùwa wee wé hón pã̀ahṹ so yi ká ɓa vaá ló ho kã-veere ɓúi yi á bĩnía wà ɓueé zo mìn kɔ̃hṹ. Ká bìo hen kà bṹn lé ɓarɛ́n zúifùwa wee wé mu làa mín, á zéení le le páaníi mía ɓarɛ́n làa bìa pã́ le Dónbeenì bɛ́ɛnì bìo pã̀ahṹ. ‡ 10:15 Mi loń Bìo ɲúhṹ ɓúɛɛníi vũahṹ (Genèse) 18–19 § 10:25 Bɛlezebuule: Mu pã̀ahṹ ká le yèni mu á ɓa zúifùwa cɛ̀rɛ̀ɛ hĩ́a zũ le lé ɓa cĩ́náwa ɲúhṹso na lé o Satãni te le. * 10:38 Ho kùrùwá pĩ̀ló bìo wee zéení le ɓànso sã̀ mu húmú yi. Hen kà á mu wee zéení le yìa tà a Yeesu bìo á zũ le bṹn sṹaaní orɛ́n mí bɛɛre mukãnì.