16
Yelusalɛũ lɛɛũa ń nↄ náaisaio
1 Dii yã'òmɛɛ à mɛ̀: 2 Gbɛ̃nazĩn nɛ́, Yelusalɛũdeↄ yãbɛ̃ɛkɛaↄ kánɛ́ ń ↄzĩ 3 ǹ mɛ, ma Dii Lua mámɛ ma yã́ɛ bee ò Yelusalɛũ musu ma mɛ̀: Kanaa bùsu n bↄu, we wà n iu. N maeá Amↄle buiɛ, n daá Iti buiɛ.* 4 Kɛ́ wà n i, wi n bi zↄ̃o, wi n zu'o wà gbãbↄ̀nɛo, wi n nana ń wisio wà zwãa fĩ̀mao. 5 Gbɛ̃e i n wɛ̃nagwa à yã́piↄ kɛ̀nɛo. Wa n sósobi vĩo, ↄ̃ wà n vũaa sɛ̃u, asa kɛ wà n i, wa ye n gĩyãio.
6 Kɛ́ málɛ gɛ̃, ↄ̃ má è ńlɛ buumpa au guu. Gↄↄ pↄ́ ń kú aupi guu, ma mɛ̀ ńyↄ̃ kɛ pↄ́ ũɛ! 7 Má tò n gbã lán líwa sɛ̃u, n zↄ̃ↄkũ̀ n kɛ nↄana ũ. N yↄ̃́ bↄ̀bↄ n kã́ pàɛ, kási niↄ bɛ puiziɛ.
8 Kɛ́ ma ɛa málɛ dↄnzi lↄ, ma n gwa, ↄ̃ má è n ka kɛ́ wà gɛ̃ n yã́u, ↄ̃ ma a dábi lɛ̀nla ma n puizi ùlɛò. Ma lɛgbɛ̃̀nɛ, ma mɛ̀ ma bàa aↄ kunnↄɛ, ↄ̃ n gↄ̃ ma pↄ́ ũ. Ma Dii Lua mámɛ má ò. 9 Ma n zu'ò ma n au wòloma, ↄ̃ ma nísidↄ̀ↄma. 10 Ma zwã̀a wɛde yènɛ, ma ayo báa kyale kpànɛ, ma bàabaa tulu dìnɛ, ↄ̃ ma siliki pↄlↄgãu dànɛ. 11 Ma nↄamblebↄↄ fĩ̀ma. Ma zãↄ kàkanɛ, ma yàbaa dànɛ. 12 Ma tãanadànɛ n níu, ma swã́li booloↄ dànɛ, ma kíafua gawide kpànɛ. 13 Màa ma zãblèma ń vuao ń ã́nusuo. N pↄkasaↄ dɛ bàabaa ń silikio ń zwã̀a wɛdeo ũ, mɛ́ n pↄblea dɛ pɛ̃ɛti maa ń zↄ́o ń nísio ũ. N kɛfɛnkɛ gɛ̃agɛ̃̀, ↄ̃ n zↄ̃ↄkũ̀ n gↄ̃ nↄɛ kía ũ. 14 N tↄbↄ̀ buiↄ guu n kɛfɛnkɛpi yã́i, asa n kɛfɛnkɛ bↄ̀lɛi nↄamblebↄ pↄ́ má kɛ̀nɛↄ yã́i. Ma Dii Lua mámɛ má ò.
15 Ɔ̃ n n kɛfɛnkɛ náaikɛ̀, n gↄ̃ káalua ũ tↄ́ pↄ́ ń bↄ̀ yã́i, n káaluakà ń gbɛ̃́ pↄ́ lɛ́ gɛ̃ weↄ, n gↄ̃ ń pↄ́ ũ. 16 N n pↄkasaeↄ sɛ̀ n zãblèò gulɛsĩ pↄ́ ń bòↄwa, ↄ̃ n káaluakà we. Yã́ bee taa maao, a kɛa zɛvĩo. 17 Ɔ̃ n n vua ń ã́nusuo nↄamblebↄ pↄ́ má kɛ̀nɛpi keeↄ sɛ̀ n tã́agↄ̃ɛↄ pìò, ↄ̃ n káaluakàńnↄ. 18 N n pↄkasa wɛdeↄ sɛ̀ ń dànɛ́, ↄ̃ n ma nísi kàmá, n ma tulaletikànɛ́ tɛ́a. 19 Blɛ pↄ́ má kpàma ǹ ble, pɛ̃ɛti ń zↄ́o ń nísiopi ↄ̃ ń kpàmá sa pↄ́ a pↄ́ tɛ́kũa gĩ ìↄ na ũ. Yã́ pↄ́ kɛ̀n we. Ma Dii Lua mámɛ má ò. 20 N n nɛgↄ̃ɛↄ ń n nɛnↄɛ pↄ́ ń ìmanↄↄ sɛ̀ n sa'òomá blɛ ũ. N káaluakaa i mↄmaoa? 21 N ma nɛ́ↄ kòlokpa n sa pↄ́ wì a pↄ́ kátɛu à tɛ́kũ òomá. 22 N yãbɛ̃ɛkɛaↄ ń n káaluakaapiↄ guu píi n nɛblegↄↄ yã́ i dↄnguo. Gↄↄ bee ń kú puizi, ńlɛ buumpa au guu.
23 Waiyoo! Waiyoo mpi! Ma Dii Lua ma mɛ̀ n yãvãikɛapiↄ gbɛa píi, 24 n tã́akpɛↄ dↄ̀ n sa'okĩi bòbo gãaɛ píiu. 25 N sa'okĩi bòbo zɛa miↄwa píi, ↄ̃ n n kɛfɛnkɛ ↄ̃̀ↄkpà, n n gbá wɛ̃̀aa gbɛ̃́ pↄ́ lɛ́ gɛ̃ↄnɛ píi, n si káaluakaau. 26 N káaluakà ń n Egipi† pↄ́ kú n saɛ gↄ̃ɛ blesanaↄ, n ma pↄ fɛ̀lɛ n sia káaluakaaupi yã́i. 27 Ɔ̃ ma ↄtↄ̃̀ma, ma n bùsu lào, ma n kpa n zangude Filitɛ̃‡ pↄ́ n dàa vãi dìmáↄwa, aa ń pↄeã kɛ̀ma. 28 N ɛa n káaluakà ń Asiliↄ§ lↄ, asa nili kã́o. Baa n káaluakaańnↄ gbɛa ni kão, 29 ↄ̃ n si káaluakaau ń Babɛli bùsu laatanaↄ. Ń beeo ni kão.
30 Ma Dii Lua ma mɛ̀: N ↄ̃̀ↄkpaa gɛ̃agɛ̃̀. Lá n yã́piↄ kɛ̀, n gↄ̃ káalua wisaide ũ. 31 Ń beeo kɛ́ n tã́akpɛↄ dↄ̀dↄ zɛa miↄwa píi, mɛ́ n sa'okĩi bòbo gãaɛↄ píi, ń dɛ lán káaluawao, asa n sakà ↄ̃auɛ. 32 Nↄɛ gbãsĩkɛna, niↄ gↄ̃ pãleↄ si n zã́ gbɛuɛ. 33 Wì pↄ́ kpá káaluawaɛ, kási mpi ḿmɛ ni pↄ́ kpá n gↄ̃pↄsɛↄwa, ni gbagusaɛdanɛ́, kɛ́ aa bↄ gupiiu aa mↄ káaluakannↄ yã́i. 34 N káaluakaa adoa ń nↄɛ pãleↄɛ. Gbɛ̃e lí luanzio. Ḿmɛ ni fĩabonɛ́, wìli fĩabonɛo. N yã́ adoaɛ.
35 Ayãmɛto káalua, ma yãma! 36 Ma Dii Lua ma mɛ̀, n n ↄ̃a dɛ̀, n nzĩa kpà n gↄ̃pↄsɛↄwa ń káaluakaa guu, ń tã́a pↄ́ má ye ń gĩyãioↄ kũa, mɛ́ n n nɛ́ↄ au kpàmá. 37 Ayãmɛto málɛ n gↄ̃pↄsɛ pↄ́ ń yã́ kàngupiↄ kãaa, gↄ̃ pↄ́ ń yeńziↄ ń gↄ̃ pↄ́ ń yeńzioↄ píi. Má tó aa bↄ gupiiu, aai mↄ lɛ́lɛma, mí tó aa n puizi e ḿpii. 38 Má nↄɛ pↄ́ aaì gbãsĩkɛ mɛ́ aaì gbɛ̃dɛↄ tàae winɛ n musuɛ, mí gbɛ̃dɛ pↄfɛ̃ bↄbↄma, asa mili sí sàao. 39 Má n nanɛ́ ń ↄzĩɛ, aai n tã́akpɛↄ kwɛ́, aai n sa'okĩiↄ gboo, aai n pↄkasaↄ woloma, aai n nↄamblebↄↄ sima, aai n to puizi. 40 Aa dasi kãaanzi, aai n pápa ń gbɛo, aai n zↄ̃zↄ̃ ń fɛ̃ndao. 41 Aa tɛsↄ̃ n kpɛ́ↄwa, aai n wɛtã nↄɛ dasiↄ wáa. Má n káaluakaa midɛ. Ńyↄ̃ e fĩabo n gↄ̃pↄsɛↄnɛ lↄo. 42 Ma pↄfɛ̃ i kpálɛ, asa mili sí sàa yã́ bee taa musuo. Ma nↄ̀sɛ i gbasa níni, ma pↄ a panzi lↄo.
43 Lá n nɛgↄↄ yã́ i dↄnguo, ↄ̃ n ma pↄ fɛ̀lɛmɛɛ ń yã́piↄ píi, má n yãkɛa winɛ n musuɛ. Ma Dii Lua mámɛ má ò. Ni gbãsĩkɛa kã́fĩ n yãbɛ̃ɛkɛaↄ guu píio lé? 44 Yáasikɛnaↄ yáasikɛ n yã́ musu aa mɛ, pↄ́ pↄ́ bↄ̀ sãda wɛ́wa mɛ́ ì bↄ a nɛ́ wɛ́wa. 45 N n da pↄ́ ye a zã́ ń a nɛ́ↄ gĩyãio ↄlɛsɛ̀. Dàa doũ ↄ̃ ń vĩ ń n vĩ̀i ń n dãuna pↄ́ aa ye ń zã́ↄ ń ń nɛ́ↄ gĩyãioↄ. N daá Iti buiɛ mɛ́ n maeá Amↄle buiɛ. 46 N vĩ̀i Samali ku gugbãntoo oi ń a nɛ́ↄ, mɛ́ n dãuna Sↄdↄũ ku gɛↄmidↄkĩi oi ń a nɛ́ↄ. 47 I kɛ n ń ↄlɛsɛ̀ n ń yãbɛ̃ɛkɛaↄ kɛ̀ yↄↄ no, n ↄ̃̀ↄkpaa dɛńla n yãkɛaↄ guu píiɛ. 48 Ma Dii Lua ma mɛ̀ ń ma kuao n dãuna Sↄdↄũ ń aà nɛ́ↄ i yã́ pↄ́ mpi ń n nɛ́ↄ kɛ̀ kɛo.
49 Vãi pↄ́ n dãuna Sↄdↄũ kɛ̀n kɛ: Aàpi ń a nɛ́ↄ wala vĩ, asa aa kãa mɛ́ aa kálɛa dↄdↄa yãkelesai, kási aai dↄ taasideↄ ń wɛ̃nadeↄlɛo. 50 Ɔ̃ aa ńzĩa sɛ̀ lɛsĩ aa yã́ pↄ́ má ye a gĩyãio kɛ̀, ↄ̃ ma ń suumpà lá ń èwa. 51 Samali duuna i ka n duuna kↄ̃kpaalɛwao. N yãbɛ̃ɛkɛ̀ dasi dɛ n vĩ̀i ń n dãunaola, ↄ̃ an yã́ kɛ̀mɛɛ sã̀ↄ yãbɛ̃ɛ pↄ́ ń kɛ̀ píi yã́i. 52 Ńyↄ̃ↄ bɛ ń n tↄ́ ĩ́ioɛ, asa n duuna pↄ́ bɛ̃̀ɛ dɛ ń pↄ́a mɛ́ tò an pↄ́ sã̀ↄmɛɛ. Aa sã̀ↄma. Wí a n kũɛ, ńyↄ̃ↄ bɛ ń n tↄ́ ĩ́ioɛ, asa ń tò n vĩ̀i ń n dãunao yã́ kɛ̀ma sã̀ↄɛ.
53 Má su ń Sↄdↄũo a pá ziu ń a nɛ́ↄ ń Samalio lↄ ń a nɛ́ↄ ń mpio lↄ, 54 kɛ́ n gɛɛ e gↄ̃ kpa n wɛ́i, wí i n kṹ yã́ pↄ́ ń kɛ̀ↄ yã́i, an nↄ̀sɛ i níni sa. 55 N dãuna Sↄdↄũ a su a pá ziu ń a nɛ́ↄ, mɛ́ n vĩ̀i Samali a su a pá ziu ń a nɛ́ↄ, mɛ́ mpi ńyↄ̃ su n pá ziu ń n nɛ́ↄ. 56-57 E n vãikɛa àↄ gɛ́ bↄi gupuau n wala gↄↄ, ń ye wà n dãuna Sↄdↄũ tↄ́ ma ń lɛ́uo. Ɛdↄũ wɛ̃́lɛↄ ń ń saɛdeↄ lɛ́ n láanikɛ sa sↄ̃, mɛ́ Filitɛ̃ wɛ̃́lɛↄ ń ń saɛdeↄ lɛ́ sakangu lↄ. 58 N gbãsĩkɛa ń n yãbɛ̃ɛkɛao a wi n musuɛ. Ma Dii mámɛ má ò.
59 Ma Dii Lua ma mɛ̀ má kɛnɛ lá à kↄ̃sìnnↄwaɛ, asa n sakà lɛ́ pↄ́ má gbɛ̃̀nɛuɛ, n ma bàakuannↄ yã́ gbòo. 60 Ń beeo ma bàakuannↄ n nɛgↄↄ yã́ a sãmaguo, ma bàa a ɛa àↄ kunnↄ saɛ e gↄↄpii. 61 Má n vĩ̀iↄ ń n dãunaↄ kpama n nɛ́ↄ ũ, baa kɛ́ mi a lɛgbɛ̃nɛo. Tó n ń sí, n yãkɛaↄ dↄngu, i kɛnɛ wí ũ. 62 Ma bàa aↄ kunnↄ, níↄ dↄ̃ kɛ́ mámɛmaa Dii. 63 Tó ma duuna pↄ́ ń kɛ̀ yãa kɛ̃̀ma píi, duunapi yã́ a dↄngu, i kɛnɛ wí ũ, n lɛ́ iↄ kpaaũa n tↄ́ ĩ́i yã́i. Ma Dii Lua mámɛ má ò.
* 16:3 Daa 10.15-16 † 16:26 Isa 30.2 ‡ 16:27 2Lad 28.18 § 16:28 2Kia 16.7-8