12
Gɛ̃amusu dikpɛ
1 Dii yã'ò Mↄiziɛ ń Aalonao Egipi à mɛ̀: 2 Mↄɛ bee líↄ dɛɛ́ mↄ sɛ̃́ia ũ wɛ̃ ń wɛ̃o. 3 À o Isailiↄnɛ píi, mↄɛ bee gↄↄ kwide zĩ́ ualɛ ń ualɛo píi aali sã sɛ mɛ̀ndodo. 4 Tó ua gbɛ̃́ↄ dasi i ka aa sã mɛ̀ndo nɛo, aa sɛ́ ń ua pↄ́ aa ku kↄ̃ saɛo a gbɛ̃́ↄ dasilɛu, kɛ́ a kĩni su gↄ̃o yã́i. 5 À sãsa ge blesan bↄlↄna pↄ́ sãa vĩo sɛ́.* 6 Isailiↄ píi, baade a pↄ́ gwa e mↄɛ bee gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́. Oosi i dɛ, 7 í a au lɛ́ kpɛ́ pↄ́ wa a nↄ̀ↄ sou kpɛɛlɛ gĩↄwa, ↄplaai ń zɛɛio ń musuo. 8 Gwãasĩn doũpi à nↄ̀ↄpi kpátɛa, í só ń kàao ń lá kĩ̀são. 9 Ásu so búsu ge fùukɛao. À kpátɛa ń a mio ń a gbáↄ ń a guupↄↄ. 10 Ásu to gu dↄ a kĩniwao. Tó a kĩni gↄ̃̀, à kátɛu à tɛ́kũ. 11 Tó álɛ só, à asanadↄ, í kyalekpa, á gopana iↄ naa á ↄzĩ, í só kpakpa, asa Dii Gɛ̃amusu sa'obↄɛ.
12 Gwãasĩnapi má pã Egipia mà nɛgↄ̃ɛ sɛ̃́iaↄ dɛdɛ bùsupi gupiiu ń pↄtuo nɛsana sɛ̃́iaↄ píi, mí yãda Egipi tã́aↄla. Mámɛmaa Dii. 13 Aupi iↄ dɛ seela ũ kpɛ́ pↄ́ á kú a guuwa. Tó málɛ ↄtↄ̃ Egipiↄwa, mɛ́ ma aupi è, má gɛ̃álaɛ, gagapi a á leo. 14 Àli gↄↄpi dilɛ ma dikpɛ ũ a yã́ dↄngu yã́i, íↄ dikpɛpi kɛ fɛlɛkaa ũ e á buiwa.
Kàaso dikpɛ
15 Àli kàa so e gↄↄ sopla. A gↄↄ sɛ̃́ia zĩ́ àli pↄ́sɛ'ɛsɛ pↄ́ kú á kpɛ́uↄ kↄ́lɛ,† asa gbɛ̃́ pↄ́ pↄ́sɛa sò gↄↄ soplapi guu, wa aà bↄ Isailiↄ guu wà dɛɛ. 16 A gↄↄ sɛ̃́ia zĩ́ ń a gↄↄ sopladeo àli kↄ̃kãaa à ma sísi. Ásu zĩe kɛ gↄↄ beeↄ zĩ́o, sema blɛkɛa gbɛ̃́piiɛ bàasio, a lɛ́n we. 17 Àli Kàaso dikpɛkɛ, asa zĩbeezĩ ↄ̃ ma á bↄ́lɛ Egipi lán zĩgↄ̃ↄwa. Á buiↄ líↄ dikpɛpi kɛ kɛ̀tokↄ̃ɛ ũ. 18 Mↄ sɛ̃́ia gↄↄ gɛ̃o mɛ̀ndosaide zĩ́ oosi, àↄ kàa so e a gↄↄ bao ń mɛ̀ndoode zĩ́ oosi. 19 Pↄ́sɛ'ɛsɛ su àↄ kú á bɛo e gↄↄ sopla, asa gbɛ̃́ pↄ́ pↄ́sɛa sò, bↄ̀mↄn nò, belen nò, wa aà bↄ Isailiↄ guu wà dɛɛ. 20 Ásuli pↄ́sɛa so gↄↄ beeo. Gu pↄ́ á kúu píi, àliↄ kàa só.
Gɛ̃amusu dikpɛ sɛ̃́ia
21 Mↄizi Isaili gbɛ̃zↄ̃ↄↄ sìsi píi, a ònɛ́: À gɛ́ á ua sã sɛ́i, í dɛ Gɛ̃amusu dikpɛkɛbↄ ũ. 22 À ése sáo sɛ à zↄ̃ au pↄ́ kú ta guuwa, í lɛ́ kpɛɛlɛ gĩↄwa, ↄplaai ń zɛɛio ń musuo. Á gbɛ̃e su bↄ a kpɛ́uo e gu dↄ. 23 Tó Dii lɛ́ pã bùsua àlɛ Egipiↄ dɛdɛ, mɛ́ à au è kpɛɛlɛ gĩↄwa, a gɛ̃aɛ. A to gbɛ̃dɛdɛna gɛ̃ázi à á dɛdɛo.‡ 24 Ápiↄ ń á buiↄ àↄ yã́pi kũa kɛ̀tokↄ̃ɛ ũ e á buiwa. 25 Tó a gɛ̃ bùsu pↄ́ Dii á gbáu lá à a lɛgbɛ̃̀wa, àↄ lousisiyãpi kũa. 26 Tó á nɛ́ↄ lousisiyãpi mi gbɛ̀awá, 27 à onɛ́ a dɛ Gɛ̃amusu sa pↄ́ wì o Diiwa ũɛ, asa kɛ́ à Egipiↄ dɛ̀dɛ, à gɛ̃̀ wá Isailiↄ kpɛ́aɛ, i wá dɛdɛo. Ɔ̃ gbɛ̃́ↄ kùlɛ Diiɛ aa mipɛ̀lɛ. 28 Kɛ́ aa tà, aa kɛ̀ lá Dii ò Mↄiziɛ ń Aalonaowa.
Egipi nɛgↄ̃ɛ sɛ̃́iaↄ gagaa
29 Gwãasĩn wɛɛdo Dii Egipi nɛgↄ̃ɛ sɛ̃́iaↄ dɛ̀dɛ píi sɛa za Falaↄ̃ↄ pↄ́ zↄ̃lɛa báawa nɛ́wa, e à gɛ̀ pɛ̀ dakpɛunaↄ pↄ́wa ń pↄtuo nɛsana sɛ̃́iaↄ píi. 30 Falaↄ̃ↄ fɛ̀lɛ gwã́ ń a ìwaↄ ń Egipiↄ píi, ↄ̃ búbua dà Egipia, asa uae ku gɛsaio. 31 Gwãasĩna ↄ̃ Falaↄ̃ↄ Mↄizi ń Aalonao sìsi a ònɛ́: À fɛlɛ bↄlɛ ń Isailiↄ ma gbɛ̃́ↄ guu. À gɛ́ Dii sísii lá á òwa. 32 À á bleↄ ń á sãↄ ń á zuↄ sɛ́lɛ lá á òwa. À gɛ́i, í samaa'omɛɛ.
33 Egipiↄ lɛ́ naɛ gbɛ̃́piↄwa aa bↄlɛnɛ́ ń bùsuu kpakpa, asa aa mɛ̀: Wá gaga píiɛ. 34 Isailiↄ ń kàatidɛaↄ kà taↄ guu a sɛ'ɛsɛsai, aa ń ulaↄ fĩ̀fĩwà aa dàda ń gã̀u. 35 Aa kɛ̀ lá Mↄizi ònɛ́wa, aa ã́nusu pↄ́ↄ ń vua pↄ́ↄ ń pↄkasaↄ gbɛ̀a Egipiↄwa. 36 Dii tò Egipiↄ ń wɛgwà, ↄ̃ aa kpàmá. Màa aa Egipiↄ pↄ́ↄ sìmá.
Isailiↄ daa zɛ́u
37 Isailiↄ dàzɛu kɛ̀sɛ, aa bↄ̀lɛ ń Lamɛsɛo aa tà Suko. Gↄ̃ɛↄ ↄ̀aasↄsↄo lɛɛ ↄ̀aa àaↄ̃ɛ (600.000), nɛ́ↄ ń nↄɛↄ bàasi. 38 Bui zĩ̀lo dodoaↄ tàńnↄ dasi lↄ. Bleↄ ń sãↄ ń zuↄ dasi kɛ̀ zài. 39 Aa kàa kɛ̀ ń kàatidɛa pↄ́ aa bↄ̀ò Egipio. A sɛ'ɛsɛ vĩo, asa wà ń yá Egipi zɛzɛsaiɛ. Aai blɛ mài e sɛ̀ kɛ́ wà ble zɛ́uo.
40 Isailiↄ kua Egipi kɛ̀ wɛ̃̀ ↄ̀aa pla ń baakwioɛ.§ 41 Wɛ̃̀ ↄ̀aa pla ń baakwiopi gbɛa, dikpɛpi zĩ́ ↄ̃ Dii zĩgↄ̃piↄ bↄ̀lɛ Egipi píi. 42 Gwãasĩnapiá Dii pↄ́ɛ. Isailiↄ líↄ itɛ̃kɛwà e an buiwa, asa gwã́pi ↄ̃ Dii Isailiↄ bↄlɛa Egipi itɛ̃kɛ̀.
Gɛ̃amusu dikpɛ
43 Dii ò Mↄiziɛ ń Aalonao: Gɛ̃amusu yã́ pↄ́ má dìlɛn kɛ: Buipãlee su a nↄ̀ↄ soo, 44 ãma zↄ pↄ́ á lù mɛ́ à tↄ̃zↄ̃̀ a só. 45 Nibↄ ge gbɛ̀wina su soo. 46 À so kpɛ́u, ásu bↄ ń a nↄ̀ↄpio bàasio. Ásu sãpi wáe ɛo.* 47 Isaili píi lí dikpɛpi kɛ. 48 Tó bↄ̀mↄ kú á guu, mɛ́ a ye Gɛ̃amusu dikpɛkɛ Diiɛ, aà tↄ̃zↄ̃zↄ̃ a bɛ gↄ̃ɛↄnɛ píi, i gↄ̃ bele ũ, i gbasa kɛ. Gyafↄↄdee suli bleo. 49 Bele ń bↄ̀mↄ pↄ́ kúánↄↄ, ikoyã doũpiɛ. 50 Ɔ̃ Isailiↄ kɛ̀ lá Dii ò Mↄiziɛ ń Aalonaowa píi. 51 Zĩbeezĩ Dii Isailiↄ bↄ̀lɛ Egipi gãgã.
* 12:5 Zãa 1.29, Ɛbɛ 9.14, 1Piɛ 1.19 † 12:15 Bↄa 23.15, Mat 26.17, 1Kln 5.7-8 ‡ 12:23 Ɛbɛ 11.28 § 12:40 Daa 15.13, Gal 3.17 * 12:46 Zãa 19.36