13
Ngan e mbə́l-e-bǔ
(Mak 4.1-9; Luk 8.4-8)
1 Ḿmê mbwɛ měn ámbīd e nɛ̂, Yesuɛ ambíd á ndáb-te wɛ́ɛ ámbɛ̄ɛ̄, ákɛ ádyɛ̄ɛ̄ ásē á nkin mé edib-é-nzab é Galilia, âyə́ged bad. 2 Bad ábe bêmpɛ̌ áhed béntōmtɛ̄n abuu áte. Nɛ̂ dênkə̌ŋ ansɔ́l á bɔ̌lɛ-tê, ádyɛ̄ɛ̄ ásē âyə́ged bɔ́. Ábê bad bésyə̄ə̄l bétyēēm á nkin béwōglān mɔ́. 3 Abɛ̌nládtáá ngan âyə́ged bɔ́ mekan híin. Ankalé bɔ́ ngan aá, “Nkwɛl-é-nzag nhɔ́g ankɛ̌ mbə́l asob á nzag-tê. 4 Áde ásobɛɛ́ mɔ́ nɛ̂, doŋge dénhūn á nzii-tê, menɔn mêmpɛ̌, mémad mɔ́ asɔ̂mted. 5 Doŋge dénhūn á meláá-tê wɛ́ɛ ndɔɔb énkêmbuúʼɛ́ áte. Énwāmsɛ̄n abíd ásē ngáne ndɔɔb énkênchabpé ásē áhed. 6 Boŋ nɛ́ɛ enyɛn é ngíne épédé, énhyāād ábê bwěm éʼwɛ́-ʼɛ, áyə̄le nkaŋ ménkênsɔ́nlé bɔ́ á ndɔɔb-tê bwâm. 7 Mbə́l mémpēe ménhūn wɛ́ɛ mekɔ̂d médíí. Nɛ́ɛ mekɔ̂d mê mékwógé, mékáŋ akwog áde ábɛ̂ bwěm. 8 Boŋ doŋge dé mbə́l démpēe dénhūn á ndɔɔb e bwâm. Ḿmɛ́n mbə́l mémbīd ásē bwâm, ńchyáá-ʼɛ bwâmbwam. Doŋge dé eʼsɔ́g dénwālē mbwɔ́kɛl é mbum, doŋge móom ntóób, ábíníí-ʼɛ móom méláán.” 9 Áde Yesuɛ ámádé nɛ̂, ambád áte aá, “Kénzɛ́ɛ́ awě awóó metúu áwógeʼ.”
Nzɔm echě ekəə́ boŋ Yesuɛ
ábɛnláád ngan âyə́ged bad
(Mak 4.10-12; Luk 8.9-10)
10 Ámbīd e nɛ̂, bembapɛɛ ábe Yesuɛ bêmpɛ̌ mɔ́ bɛnbɛn boŋ bésɛdté mɔ́ bánken, “Cheé ékə́ə́ boŋ ébɛnláád ngan âyə́ged bad?” 11 Yesuɛ ankwɛntɛ́n bɔ́ aá, “Dyǒb ábágé nyé kunze âbíi kun é nkamlɛn ḿ mín, boŋ ene kunze eébagnedɛɛ́ ne bad bémpēe. 12 Kénzɛ́ɛ́ awě awóó nsôŋtɛn ń kun é nkamlɛn ḿ mín, Dyǒb dɛ́bād mɔ́ ḿmê nsôŋtɛn abɛ, âbɛl nɛ́n átômtɛn awóŋ. Boŋ kénzɛ́ɛ́ awě eewóo, Dyǒb dɛ́kobɛ́n mɔ́ ké mwǎ nsôŋtɛn awě áwóó. 13 Nzɔm echě ekəə́ boŋ ńkanlé bad ngan edíi áyə̄le bényíneʼ, boŋ béechemɛ́ɛ́, béwógeʼ, boŋ béēsōŋtānnē. 14 Nɛ́n álônte eʼyale ábe Dyǒb dénlōmɛ̄nnē nkal éʼdəə́dəŋ Yesayaa aá,
‘Nyɛ́ɛ̄wōg awóg-ne-awóg boŋ nyéesóŋtɛ́nné,
nyɛ́ɛ̄nyīn, anyín ne anyín boŋ nyéechemmé.
15 Nhɔ́be nɛ́n áyə̄le ábɛ́n bad béehɛlɛ́ɛ́ dyam ayə́ge ámpē.
Békɔ́lé metúu, béládé-ʼɛ mǐd. Béewógké, béenyín-naá dyamdyam.
Nzé énkêmbɛ́ nɛ̂, né bɛ́nyīn, béchēm-ʼɛ.
Né bɛ́wōgɛ̄n metúu, nlém ḿmāb-pɛ ńsôŋtɛn.
Nzé bébɛ́lé-ʼɛ nɛ̂, né bɛ́timɛ́n mɛ, né mɛ̌choód-tɛ bɔ́.’ ”
16 Hɛ́ɛ Yesuɛ ábádɛɛ́ ábē bembapɛɛ aláa aá, “Nsimé ńdé ne nyé áyə̄le nyênyíneʼ mam ḿme nyényínɛɛ́, nyéwōgē-ʼɛ mam ḿme nyéwógɛɛ́. 17 Ne mbále, nlâŋge nyé nɛ́n mɛɛ́, bekal-bé-eʼdəə́dəŋ ne bad bé Dyǒb híin bênwanɛ́n ânyín mekan ḿme nyényíné ne âwóg mekan ḿme nyéwógé boŋ bénkênyínné, bénkênwóg-kaá.
Yesuɛ atógké ngan e nwén-é-mbə́l
(Mak 4.13-20; Luk 8.11-15)
18 “Bɔɔb-pɔɔ́ nyésôŋtɛn ngáne enɛ́n ngan e nwén-é-mbə́l édíí. 19 Nzé mod awóge eyale tə̂ŋgɛne nkamlɛn ḿ mín, boŋ eesôŋtɛne chɔ́, Satanɛ abɛlé áhyɛ, ahúd mɔ́ chɔ́ á nlém-tê. Échɛ́n ndín é bad édíi nɛ̂ŋgáne mbə́l ḿme ńhúné á nzii-tê. 20 Mbə́l ḿme ménhūn á meláá-te ńlûmte bad ábe békobeʼ eyale é Dyǒb ne menyiŋge ábwɔ̄g-ábwɔ̄g áde béwógé chɔ́. 21 Boŋ échê eyale éēwēnnāādtē bɔ́ á nlém-tê. Bédúbpe chɔ́ á esóŋ é póndé boŋ nzé ndutul ne metake bépédé áyə̄le échê eyale, bédol yə̌l ámbīd. 22 Mbə́l ḿme ńhúné á mekɔ̂d-te ńlûmte bad ábe béwóge eyale é Dyǒb, boŋ kə́ə́ŋ ne á asóg, mpúlé mé nkǒŋsé ne adəŋ dé abud á bwěm awóŋ ákáŋ bɔ́ nlém áte. Nɛ̂ ábɛleʼ, béehɛlɛ́ɛ́ ahəŋlɛn âbɛl mam mé bwâm. 23 Mbə́l ḿme mɔ́-ʼɛ méntān kəse e ndɔɔb ńlûmte bad ábe béwóge eyale é Dyǒb boŋ bésóŋtán-nɛ chɔ́. Ábɛ́n bad bébɛle kəse é mekan nɛ̂ŋgáne eʼsɔ́g éʼ ngun ábe éʼwánlé mesoŋgé mé mbum é ngun mbwɔ́kɛl móom ntóób, ne móom méláán.”
Ngan e mesisoŋ
24 Yesuɛ ankalé ene ndun e mod ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mod awě awéné kunze é mbə́l áwē nzag-tê, 25 boŋ ámbīd e nɛ̂, nkuu nhɔ́g áde bad bémáá akún, mod a ekɔyí awě ane mod nhɔ́g, ankɛ̌ á nzag e ngun-tê wê, awén mbə́l mé mesisoŋ 26 Áde ngun chê ébóótédé akwog, dɔ́ɔ bad bényíné bán mesisoŋ mɔ́mpē mékwogeʼ áwēd-te. 27 Bembəledɛ ábe ane nwóó-nzag bêmpɛ̌ áwē, bésɛdté mɔ́ bánken, ‘A-Sáŋ, éesaá mbále bán, mbə́l ń ngun ḿ bwâm mɔ́ɔ wénwēnnē á nzag-tê-yɛ? Chán ébɛ́nlédé boŋ mesisoŋ mékwōg áwēd-te?’ 28 Dɔ́ɔ ákwɛntanné bɔ́ aá, ‘Mod a ekɔyí awêm nhɔ́g mɔ́ awéné ḿmê mesisoŋ.’ Ábê bembəledɛ bênsɛdéd mɔ́ bánken, ‘Sékɛ séhub mesisoŋ mê ásē-yɛ?’ 29 Ankwɛntɛ́n bɔ́ ámpē aá, ‘Aáy. Nyéēhūbēʼ, áyə̄le nzé nyêhɔ́bé bán nyêhubeʼ, nyɛ́ɛ̄hubɛ́n bɔ́ɔbɛ ngun. 30 Nyémwɛ ngun bɔ́ɔbɛ mesisoŋ békwogeʼ kə́ə́ŋ ne áde póndé épɛɛ́ eche bépādtē chɔ́. Ene póndé dɔ́ɔ mɛ́lāāʼɛ́ bepád mɛɛ́, bésébe béhûd mesisoŋ, bélad mɔ́ áte boŋ béhyáád mɔ́. Ámbīd e nɛ̂, dɔ́ɔ bépādtē ngun, bébānē chɔ́ áwêm etág-te.’ ”
Ngan e mbə́l-e-bǔ
(Mak 4.30-32; Luk 13.18-19)
31 Yesuɛ ankalé ene ndun e mod ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mbə́l-e-bǔ echě mod átédé boŋ awén áwē nzag-tê. 32 Mbə́l-e-bǔ edé mwǎmpīn bwâmbwam nzé béhə́gtɛ́né chɔ́ ne mbə́l mémpēe. Boŋ nzé ekwogé, ekəleʼ tómaa mɛl mésad mésyə̄ə̄l. Menɔn méhyag-kɛ mǔm alóŋ á ngɛn-tê.”
Ngan e esultɛn
(Luk 13.20-21)
33 Yesuɛ ambɛ́ ákālē bɔ́ ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne esultɛn éche mmwaád ámúúnédé asii á pân é mbumé ń ngun éláán kə́ə́ŋ ésule.”
Nzɔm echě ekəə́ boŋ Yesuɛ
ábɛnláád ngan
(Mak 4.33-34)
34 Yesuɛ abɛ̌nládtáá ngan âyə́ged bad. Eeyə́gteʼaá dyamdyam ésebán abɛ̌nlédé ngan. 35 Ambɛl nɛ́n âlóned eʼyale ábe nkal eʼdəə́dəŋ ánhɔ̄bpē nɛ́n aá,
“Mɛ̌bɛnléd ngan nzé nhɔ́be wɛ́ɛ bad. Mɛ̌yə̄gēd bɔ́ mam ḿme bénkêmbííʼɛ́ bootya á mbooted mé nkǒŋsé.”
Yesuɛ atógké ngan e mesisoŋ
36 Yesuɛ antɛdé ene ndun e mod, ákɛ asɔ́l á ndáb-te. Áhed dɔ́ɔ ábē bembapɛɛ bétáné mɔ́, boŋ bélāŋgē mɔ́ bán, “Tógnéd sé ngan e mesisoŋ.” 37 Yesuɛ antimtɛ́n bɔ́ aá, “Mod awě anwén ḿmê mbə́l ḿ bwâm adíi Mwǎn-a-Moonyoŋ. 38 Nzag edíi nkǒŋsé. Mbə́l ḿ bwâm ńdíi bad ábe bédé ásē e nkamlɛn ń Dyǒb. Mesisoŋ médíi bad ábe Satanɛ. 39 Mod a ekɔyí awě ane nwóó-nzag-kɛ, awě anwén mesisoŋ áwē nzag-tê mɔ́ adé Satanɛ. Póndé eche bépádɛɛ́ ngun chɔ́ edé asóg dé nkǒŋsé. Bepád bé ngun-nɛ bédíi ángɛl. 40 Ngáne béladɛɛ́ mesisoŋ áte boŋ béhyáád mɔ́, melemlem nɛ̂ dɔ́ɔ ébɛ̄ɛ̄ ne bad ábe Satanɛ, nzé nkǒŋsé ḿpédé á asóg. 41 Mwǎn-a-Moonyoŋ ǎlōm éche ángɛl âhúd bad ábe bébɛlte bad bémpēe mbéb, ne bad bésyə̄ə̄l ábe bébɛle mbéb. 42 Bɛ́bwēm bɔ́ á dǔ-á-muú, áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́, bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl. 43 Ene póndé bad ábe bêmbɛ̌l-lɛ ngáne Dyǒb áhɛdɛɛ́, bɛ́pɛnéʼ nɛ́ɛ enyɛn á nkamlɛn wɛ́ɛ echab Sáŋ. Mod ké ahéé awě awóó metúu, áwógeʼ.”
Ngan tə̂ŋgɛne Nkamlɛn ḿ mín
Ngan e nhɔn ḿme mênkoŋnéd
44 Yesuɛ ambád ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne nhɔn ḿme mênkoŋnéd á nzag-tê, boŋ nɛ́ɛ mod nhɔ́g ádíbté mɔ́, akútɛ́n mɔ́. Menyiŋge ḿme ámbɛ̄ɛ̄ mênkə̌ŋ ankɛ bwěm éʼsyə̄ə̄l ábe ánwōŋgē asóm, âbɛl nɛ́n ákɛ áchan ene nzag.
Ngan e aláá dé etógnɛ́n
45 “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nhəgtɛ́n ámpē nɛ̂ŋgáne mod a nyoŋgé awě ahɛdéʼáá meláá mé etógnɛ́n ḿme ńdé nkun bwâmbwam ḿme áchanɛɛ́. 46 Anyín áde ányíné aláá áde átómtɛ́né aboŋ bwâmbwam, áde bésómɛɛ́, ankɛ̌ ábē bwěm éʼsyə̄ə̄l asóm, áchān-nɛ dɔ́.”
Ngan e mbínzé
47 Yesuɛ ankǎl ngan empée aá, “Nkamlɛn ḿ mín ńdé nɛ̂ŋgáne mbínzé eche bekób-bé-súu bébwémé á edíb-te boŋ békób nyaa é súu ésyə̄ə̄l. 48 Áde mbínzé émáá alón, bêndǒl chɔ́ á nkin, bédyɛ̄ɛ̄ ásē âbɔn súu áte. Éche êmboŋ adyɛ́ bénhɛ̄ chɔ́ á meloŋgé-te. Éche chɔ́-ʼɛ énkêmboŋ adyɛ́, bêmpǐm. 49 Né-ɔɔ́ enɛ́n ngan elûmte ngáne asóg dé nkǒŋsé dɛ́bɛ̄ɛ̄. Dyǒb dɛ́lōm éche ángɛl âhúd bad bé mbéb átîntê e bad ábe bésáá. 50 Bɛ́bwēm ábê bad á dǔ-á-muú. Áhed-taá béchyɛɛ́ʼɛ́ bédyāg-kɛ mesoŋ á nsəl.”
Ayə́ge dékɔ̄ɔ̄lē ne dé nchun
51 Yesuɛ ansɛdéd ábē bembapɛɛ ké bésóŋtɛ́né ḿmɛ́n mam. Bênkwɛntɛ́n mɔ́ bán bésóŋtɛ́né. 52 Né-ɔɔ́ Yesuɛ anláá bɔ́ aá, “Meléede a mbéndé ké ahéé awě ayə́gké tə̂ŋgɛne nkamlɛn ḿ mín adíi nɛ̂ŋgáne nwóó-ndáb awě abídte bwěm bé ekɔ́ɔ́lé ne bé nchun wɛ́ɛ ákoŋgɛɛ́ bwěm.”
Bad bé Nazarɛt béekobɛɛ́ Yesuɛ
(Mak 6.1-6; Luk 4.16-30)
53 Áde Yesuɛ ámáá ayə́ged ne ngan, anhidé ádê abwɔ́g á hǒm, 54 asú ámbīd áwe dyad wɛ́ɛ ámbīdtē. Áwed ayə́gtéʼáá bad á ndáb e mekáne. Bad ábe bénwōg ngáne áyə́gtɛɛ́, yə̌l enkɔ́m bɔ́ áte bwâmbwam. Bésɛdté bánken, “Héé múmɔ́ ákúdé enɛ́n ndín e debyɛ́ɛ́? Chán múmɔ́ ámwagké-ʼɛ ḿmɛ́n menyáké mésyə̄ə̄l abɛl? 55 Kíné saá mwǎn a kápɛ́ntaa ádíí-yɛ? Saá Maria achyáá mɔ́-yɛ? Kíné saá Jemsɛ, Josɛbɛ, Simɔnɛ ne Judasɛ bɔ́ɔ bédé baányaŋ-ɛ? 56 Baányaŋ bé bebaád bésyə̄ə̄l-lɛ ámpē béedyɛɛ́ʼɛ́ á dyad-tê hɛ́n ne syánē-yɛ? Héé ákúdé enɛ́n ndín e debyɛ́ɛ́? Héé ákúdé enɛ́n nyaa e ngíne échě ábɛnlɛɛ́ ḿmê menyáké?” 57 Né-ɔɔ́, bênkɔɔ́ Yesuɛ. Anláá bɔ́ aá, “Nkal eʼdəə́dəŋ awóoʼ edúbé hǒm ásyə̄ə̄l étómɛɛ́ áwē dyad ne áwe túmbé.” 58 Ngáne bénkêndúbɛ́ɛ́ Yesuɛ, enkêmbɛnlé menyáké híin áhed.