2
Ri k'ij tok xka-pe ri Lok'olüj Espíritu
1 Y tok xka-pe c'a ri k'ij richin ri quinimak'ij ri israelitas rubini'an Pentecostés, ri quitaken c'a ri Ajaf Jesús quimolon c'a qui' pa jun jay. Junan c'a quivüch. 2 Y man jun c'a runaben tok jari' c'o jun ri xk'ajan ri chicaj, cachi'el tok c'o jun nimalüj cakik' ri nk'ajan petenük. Y re' xunojsaj ri jay ape' quimolon-vi-qui', ye tz'uyul. 3 Y ri yec'o c'a chiri', xquitz'et c'a que ri cachi'el ruxak-k'ak' nuch'arala-ri' y jujun ri xec'uje' pa quivi' chiquijujunal. 4 Y xquitz'om nyech'o pa ch'aka chic ch'abül ri xa man ye quetamalon tüj. Pero quiri' xbanatüj roma ri Lok'olüj Espíritu xunojsaj ri cánima, y jari' ri xbanun cheque richin que xech'o pa ch'aka chic ch'abül.
5 Y chiri' pa tinamit Jerusalén ri k'ij ri', ye juis c'a israelitas ri nquitakej ri Dios ri quimolon-qui' richin nquiya' ruk'ij ri Dios. Ye juis c'a cheque ri yec'o pa ch'aka chic ruch'ulef, ri ye petenük. 6 Pero roma ri xk'ajan, ri vinük xebec'ulun-pe y xquimol-apu-qui'. Y stape' (aunque) ri vinük re' xa man junan tüj quich'abül, roma man junan tüj ape' ye petenük-vi, pero tok ri ye tzeklebey richin ri Jesús xebech'o-pe, xk'ax cheque, roma pa jalajoj c'a ruvüch ch'abül xech'o-vi. Ri vinük xsatz quic'u'x tok xcac'axaj re'. 7 Xsatz-vi quic'u'x roma ri xcac'axaj y nquibila' c'a chiquivüch: ¿Man aj-Galilea tüj ri nyech'o? 8 ¿Entonces achique c'a roma tok roj nk'ax cheke ri nquibij? Tok roj xa man junan tüj kach'abül chikajujunal, nquibij. 9 Roma yec'o cheke roj ri ye aj-chere' pa ruch'ulef Judea, yec'o ri ye petenük pa ruch'ulef Partia, pa ruch'ulef Media, pa ruch'ulef Elam, pa ruch'ulef Mesopotamia, pa ruch'ulef Capadocia, pa ruch'ulef Ponto, pa ruch'ulef Asia, 10 pa ruch'ulef Frigia, pa ruch'ulef Panfilia, pa ruch'ulef Egipto, y yec'o chuka' ye petenük más c'a cala' chin ri tinamit Cirene pa nimalüj ruch'ulef rubini'an África. Yec'o ye petenük pa tinamit Roma. Y chiquicojol rije' yec'o ri ye israelitas pa calaxic y yec'o ri xe'oc israelitas xaxe roma ri nquitakej ri nbij ri ley ri xuya' ri Dios richin ri Moisés. 11 Y yec'o c'a chuka' vinük ri ye petenük pa ruch'ulef Creta y pa ruch'ulef Arabia. Y conojel c'a ri vinük re' xquibij ri nimalüj rusamaj ri Dios, y pa tak kach'abül ka roj xkac'axaj-vi, xquibij.
12 Y conojel man jun bey c'a quitz'eton que nbanatüj ta quere'. Romari' man nquil tüj c'a achique nquinuc, y nquibila' c'a chiquivüch: ¿Achique chi tzij re'? nquibij ri ch'aka.
13 Pero yec'o c'a vinük ri xa nyetze'en-apu chiquij ri ye nojnük riq'uin ri Lok'olüj Espíritu, y nquibila' c'a: La' xa ye k'abarela', nquibij.
Tok ri Pedro c'a nabey xutzijoj ri Jesucristo chiquivüch ri israelitas
14 Y ri Pedro y ri ye once chic apóstoles xebepa'e-pe chiquivüch ri vinük. Y ri Pedro xch'o c'a, y xbij: Nuvinak ri rix aj chere' pa Judea, y rix chuka' ri rixc'o pa Jerusalén ri k'ij re', tivac'axaj c'a ri ninbij chive, y tivetamaj 15 que cheke konojel ri kamolon-ki' chere' man jun ri k'abarel tüj. Man cachi'el tüj c'a ri ninuc rix. Xaxe vocomi las nueve chin ri xsaker. Xa c'a juis nim ta ri ak'a' que c'o ta jun ri k'abarel ta. 16 Ri xbanatüj vocomi, tz'iban c'a chupan ri rutzij ri Dios, y ja ri achi ri xk'alajrisan ri rutzij ri Dios ojer can, ri rubini'an Joel, ri tz'ibayon can. 17 Y chupan ri rutz'iban can rija', ri Dios nbij:
Chupan ri ruq'uisbül tak k'ij,
ninya-pe ri Lok'olüj Espíritu pa quivi' ri vinük,
y chi xtani' chi alabo' nquik'alajrisaj ri ninbij cheque.
Y ri c'a ye c'ajola', pa jun cachi'el achic' nquitz'et ri nink'alajrisaj cheque.
Y ri achi'a' ye rajatük chic, pa cachic' c'a ri c'o nyenk'alajrisaj cheque.
18 Nintük chuka' ri Lok'olüj Espíritu pa quivi' ri nusamajela', chi achi'a' chi ixoki',
y rije' nquik'alajrisaj ri ninbij cheque.
19 Y chupan ri caj ninbün que nyebanatüj ri man jun bey ye tz'eton tüj,
y quiri' chuka', chuvüch ri ruch'ulef.
Ninbün c'a que nyetz'etetüj quic', k'ak', y sib ri cachi'el chic nimak' tak sutz'.
20 Y ri k'ij man nsakrisan tüj chic.
Ri ic' ntoc cachi'el quic'.
Quere' c'a ri nbanatüj nabey tok man jani nka-pe ri k'ij richin ri Ajaf,
chupan ri nimalüj k'ij tok nbün mandar pa quivi' ri vinük.
21 Y conojel c'a ri nyec'utun que ja ri Ajaf ri nto'on quichin, nyecolotüj-vi. Jari' ri rutz'iban can.
22 Y jari' chuka' tok ri Pedro xbij: Nuvinak israelitas, tivac'axaj c'a jabel ri ninbij chive: Ri Jesús ri aj-Nazaret, ja ri Dios ri banayun-pe chin que q'uiy ri xerubanala' chi'icojol. Xerubanala' milagros ri man jun bey ye tz'eton tüj. C'o-vi ri xerubanala' rija' richin xk'alajin chivüch que ja vi ri Dios ri takayon-pe richin. Rix ivetaman chuka'. 23 Pero ri Dios xuya' c'a k'ij que xjach ri Jesús pan ik'a', roma quiri' ri runucun-pe. Y rix xiya' pa quik'a' vinük ri xa man nquibün tüj ri nbij ri rutzij ri Dios, xaxe richin que xquicamsaj chuvüch ri cruz. 24 Pero riq'uin ri ruchuk'a' ri Dios, ri Jesús xbec'astüj-pe, y xcolotüj-pe pa ruk'a' ri camic, roma ri camic man xtiquer tüj xch'acon chirij. 25 Romari' ri rey David rubin c'a pari' ri Jesús:
Chi jumul c'a nintz'et que ri Ajaf c'unük chinuvüch.
Man jun achique tüj nbanun chuve richin ninxbij-vi', roma c'o viq'uin pa vajquik'a' (nu-derecha).
26 Y romari' nquicot ri vánima, y quicot chuka' nquich'o.
Y stape' (aunque) nquicom, ninyo'on vánima que ninc'ul ri utz richin ri Dios.
27 Rat nu-Dios, man c'a nquinaya' tüj can chiquicojol ri caminaki',
ni man c'a chuka' naya' tüj k'ij que ri nuch'acul yin, ri Lok'olüj Ac'ajol, nk'ey tüj.
28 Nac'ut c'a ri utzilüj rubeyal richin ri c'aslen chinuvüch,
y juis nquicot ri vánima tok nquic'uje' aviq'uin, nbij ri rutz'iban can ri David.
29 Y jari' chuka' tok ri Pedro xbij: Nuvinak, rix ivetaman que ri jun kaxquin-kamama' can, ri rey David xcom, y xmukutüj. Y ri ape' mukun-vi can, c'a c'o ri tiempo re'. 30 Y ri David jun k'alajrisüy richin ri xbix chin roma ri Dios. Retaman c'a que ri Dios xuchok'obej que jun cheque ri ruxquin-rumam can rija' jari' ri Jun cha'on-pe y takon-pe roma ri Dios, y jari' ri nc'uje' can pa ruq'uexel rija', y ntoc Rey. 31 Y ri David, cachi'el xutz'et yan c'a ri nyebanatüj. Xch'o pari' ri c'astajbül richin ri Jesucristo, ri Jun cha'on-pe y takon-pe roma ri Dios, que ri ránima man nc'uje' tüj can chiri' chiquicojol ri caminaki', y que ri ruch'acul man nc'uje' tüj can chuka' richin nk'ey-ka. 32 Y konojel roj, yin y ri yec'o viq'uin, ketaman y nkatzijoj que ja ri Dios ri xbanun chin ri Jesús richin xbec'astüj-pe. 33 Y xuc'u'üx chuka' chila' chicaj roma ri ruchuk'a' ri Dios. Y rija' xuc'ul c'a ri Lok'olüj Espíritu ri sujun roma ri Rutata'. Y tok rija' xuc'ul yan c'a ri Lok'olüj Espíritu, xutük c'a pe kiq'uin roj, y ja yan c'a rusamaj re' ri xitz'et y xivac'axaj-e kiq'uin ri vocomi. 34 Y tok ri David xch'o c'a pari' ri jun ri nc'astüj-pe chiquicojol ri caminaki', man pari' tüj rija' xch'o-vi, roma ri xc'astüj-e y xbe chila' chicaj, ja ri Cristo. Y ri David rutz'iban can c'a chuka':
Ri Ajaf Dios xbij chin ri Vajaf ri Cristo:
Catz'uye-pe pa vajquik'a' (nu-derecha),
35 y nyenjüch pan ak'a' ri nye'etzelan avichin.
Quiri' ri rutz'iban can ri David.
36 Vocomi yin nquich'o c'a chive chi'ivonojel rix ri ruxquin-rumam can ri Israel rix ri rixc'o-pe y chuka' ri man yec'o tüj pe. Tivetamaj c'a que ketzij vi que ri Jesús ri xitük rucamsasic chuvüch ri cruz, ja vi rija' ri banun-pe chin roma ri Dios que ja rija' ri Jesucristo, ri Jun cha'on-pe y takon-pe roma ri Dios, y que ja rija' ri Rajaf ronojel.
37 Y tok ri vinük xcac'axaj ri xbij ri Pedro, xk'oxon cánima, y xquic'utuj c'a chin ri Pedro y ri ch'aka chic apóstoles: Hermanos, ¿achique ri c'uluman que nkabün? xquibij.
38 Y ri Pedro xbij cheque: Titzolij-pe ic'u'x riq'uin ri Dios, y pa rubi' ri Ajaf Jesucristo tibana-e bautizar ivi', richin quiri' ncuyutüj ri imac. Y ri Dios nuya' ri Lok'olüj Espíritu chive. 39 Roma jare' ri rusujun ri Dios, man xe tüj chive rix, ni man xe tüj chuka' cheque ri ivalc'ual rix, xa cheque c'a conojel vinük ri yec'o nüj y ri yec'o nakaj, cheque vi c'a conojel ri vinük ri nyeroyoj ri Kajaf Dios.
40 Y ri Pedro c'o c'a ch'aka chic tzij ri xeruk'alajrisala' cheque. Rija' xuya' c'a rubeyal chiquivüch ri vinük quiq'uin tzij cachi'el re': Quixel-pe chiquicojol ri vinük richin ri tiempo re', ri xa ye satznük pa quimac, richin quiri' nyixcolotüj c'a pe, nbij c'a cheque.
41 Y ri vinük c'a ri xec'ulun ri rutzij ri Dios pa tak cánima chupan ri k'ij ri', xeban bautizar. Ri quitaken ri Jesús, xeq'uiyür c'a, roma chupan ri k'ij ri' xe'oc c'a quiq'uin ye colope' oxi' mil vinük. 42 Y man jun bey c'a nquimalij ta quic'u'x, xa chi jumul c'a nquimol-qui' richin ncac'axaj ri quitijonic ri apóstoles. Junan chuka' quivüch. Junan nquimol-qui' richin nquic'ux ri caxlan-vüy richin nquic'uxla'aj ri rucamic ri Ajaf Jesús, y junan chuka' nquibün orar. Chi jumul c'a quiri' nquibün.
Ri rubanic c'aslen ri xquic'uaj ri nabey tak takenela' richin ri Jesucristo
43 Y q'uiy c'a milagros ri nyebanalox coma ri apóstoles. Y ri milagros ri nyequibanala' rije', nquik'alajrisaj c'a que ye rusamajela' ri Dios. Y roma ri milagros ri' conojel ri vinük ntz'etz'iyuj quic'u'x. 44 Y conojel ri quitaken ri Jesús, c'o c'a jun quichak'lonel quiq'uin, y nquijachala' chiquivüch ri quichajilon. 45 Y richin nyequitola' ri hermanos ri c'o nc'atzin cheque, nyequic'ayila' ri achique na ri quichajin. 46 Y pa racho ri Dios k'ij-k'ij c'a yec'o-apu, y junan c'a quivüch conojel. Y tok nquibün c'a va'in pa jun jay, riq'uin c'a ronojel cánima y quicot. 47 Y nquiya' ruk'ij ri Dios. K'ij-k'ij c'a yec'o más ri nyecolotüj, roma ja ri Ajaf ri nbanun cheque que nyeq'uiyür. Y rije' utz c'a nyetz'et coma ri vinük.