11
A céihi te ni Isaraéla ânebun
1 +A céihi, ke a bwopiine ade? Me genye céihi, ke genye temehi me ubwo ne he ni pwonimenye, pie e o tuie ana wâé na genye ucéihi. Be a céihi, ke o *pajuujuhi ne he ni pwonimenye pie, e te cuwo, nina mwo time genye uce alihi ko ni naamiinye. 2-3 +Te é mu ko a céihi, na genye temehi pie, wo Padué, ke e ne ati ni naado ko a pwooti ten. Be e ne a bwohemwo me a miiden*, me ati nina lé mu hen. Ati ni naado na genye alihi, ke lé tai âbé mu ko nina time genye uce alihi.
É bwolihi, ke lé céihi ne ko Padué wo lépwo ukéiu tenye. Ke te é mu ko anaa, na wâé ten jélé.
Abel
4 +Wo Abel†, ke e céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi ten, na e pwo a *âpwailo na wâé te Padué. Be piwéden koja ali e pwo wo pa cuwon, Kaina†. Ke e hegieng wo Padué, ke e pwo me mwomwon Abel ne he pwahamiin, mu ko a céihi ten. Ke hemepie caa bwolihi a bwo mele te Abel, kehe ninaa, ke lé mwo teko pacihekenye.
Énoka
5 +Wo Énoka, ke e céihi ne ko Padué. Ke caa te tii ne he ni tii iitihi‡ pie, pa apulie na wâé te Padué nang. Ke te é mu ko a céihi ten, na wo Padué, ke e pééeng da he miiden, he e mwo teko mulie, be time e uce mele. Ke caa time lé bo uce alieng mwo ne éni pwo bwohemwo.
6 Genye alihi pie, mepie tice céihi tenye, ke o pwocoon me ni apulie na wâé te Padué genye. Ke mepie [nimenye me] genye taa pelen, ke wâé heme genye céihi pie, te pwo Padué! Ke a céiu, ke wâé heme genye céihi pie, *adéi lépwona lé âbé céiieng mu he ni ju pwonimelé.
Noé
7 +Ke wo Noé, ke e céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi ten, na e mi paciheeng wo Padué [ko a ujaa na nihe ubwo na e bo tuie]. Mwo time e uce alihi a ujaa wo Noé, kehe icehi ana e te paciiti Padué, ke e te piténedeeng. Ke e jili ali ong, ke tai celuimilé ati, me a pwomwoiu ten. Ke a céihi ten, ke e habwii tenye [a bwo time uce céihi te] lépwo béé apulie pwo bwohemwo, na caa tautilé me pwocuhinaado telé. Ke wo Padué, ke e ne me mwomwon Noé ne he pwahamiin, beme e ne ten ni adéihi ten. Tai cuwo ati ninaa mu ko a céihi te Noé.
Abérama
8 +Wo *Abérama, ke e te céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi ten, na e pitabemi Padué, he li e todeeng. Ke e engen koja a amu ten, nge ha amu na me e bo habwii ten wo Padué. Be mwo time e uce ju temehi, he na me e â lang. 9 +Ke me e tuie nge ha ali amu li e ne ten wo Padué, ke e te mu lang ko a céihi ten, he ni mwa mwaanu, be e pwohewii pa coho.
Ke lu te wonaa mwo wo Isaaka, pa naîn, me Iakobo, pa pabun. Be ali *piapwo li e pwo te Abérama wo Padué, ke te a de mwo ni piebehieng§. 10 Be a ju amu na e ucéihi wo Abérama, ke a amu na e bahi wo Padué, âcehi ana te nimen kon; amu na e te mu dieli mwo.
11 +Wo Abérama, me Sara, ke caa lu ukéiu aiu me ukéiu toomwo. Wo Sara, ke ê toomwo na te tice naîn, be time uce jan me pwo naîn. Kehe icehi ana lu céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi telu, na pwoapulie ko Sara*. 12 +Ke caa nihe hiwon ni niide apulie na lé tuie mu kon. Ke caa nihe hiwon jélé pwohewii ni ceni jeda he miiden, ke ni won jeoté ticepwon, na time uce jan me genye pine. [Be caa te cuwo, pwohewii ana e caa mi pii wo Padué.] Ke lé tai âbé ati mu ko pa apulie na te céiu nang, na caa te nihe pa ukéiu!
13 +Wo Abérama, me Isaaka, me Iakobo†, ke time lé uce alihi ati [ni adéihi na e âbé mu ko] ana e caa mi pii wo Padué, he lé mwo mulie. Kehe icehi ana lé te céihi taaci [pie o te cuwo ha ace céiu tan]. Ke lé pipwodéén, be pwohewiin heme lé alihi mu ité a bwo pacuwohi nen. Be lé patemehi ati pie, woélé lépwo coho ne pwo a bwohemwo ce.
14 Ke wo lépwona lé wonaa ko ni bwo cihe telé, ke lépwo apulie na lé ko hane ace céiu amu, na me bo te a ju amu telé. 15 Be hemepie nimelé, ke jan me lé mwojuia mwo, kehe time lé uce niimihi ali amu li lé âbé mu hen.
16 Be lé niimihi a amu na te junihe wâé koja ace céiu amu éni pwo bwohemwo. Be amu na e jeda he miiden, na e pwopweehi me delé wo Padué. Ke weengaa a watihen me genye alihi pie, wo Padué, ke time uce tanim nang, heme lé toii kon pie Padué helé.
17-18 +Wo Abérama, ke e nihe céihi ne ko Padué. Ke e pii ten wo Padué pie, o bo te junihe hiwon ce piebehieng, celi lé o bo pituie mu ko pa naîm Isaaka.Genèse 21.12
Kehe icehi ana é alecehen, ke e tacebwéni a céihi ten wo Padué. Be e pii ten pie, me e *pwoâpwailo ten ko Isaaka. Ke wo Abérama, ke e te pipwopweeng ne kon beme e pwo. 19 +Be e céihi pie, te jan ne ko Padué, me e pwo me lé mulie mwo wo lépwo amele. [Kehe icehi ana e pacuwoeng wo Padué] ke e ne Isaaka mwo te Abérama. Ke pwohewiin heme e caa mulie cemwo wo Isaaka‡.
Isaaka
20 +Wo Isaaka mwo, ke e te céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi ten na e adéi [lupwo naîn]: wo Iakobo me pa cuwon Ésaü. Ke e ne telu ni adéihi, na o bo cuwo he ni tan na mwo e he pwaaden.
Iakobo
21 +Wonaa mwo ne ko Iakobo. Be e te céihi ne ko Padué. Be é ânebuhe a bwo mele ten, ke e caamada ko a bwajaan, ke e paunu Padué. Ke e adéi lupwoli naî Josef. Ke te é mu ko a céihi ten na e wonaa.
Josef
22 +Wo Josef, ke e céihi pie, alecehe a bwo mele ten, ke wo Padué, ke e bo pé a puapulie ten *Isaraéla mu ha amu *Aigupito. Ke é mu ko a céihi ten, na e mi pii te lépwo béén pie, mepie te cuwo a tan naa, ke me lé bo te pé mwo céilé ni duun mu ha amu Aigupito§.
Lu nyaa me caa te Moosé
23-24 +Wo lu nyaa me caa te *Moosé, ke lu céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko ni céihi telu, na time lu uce piténedehi a patén de Faraô, pa daame he lépwo Aigupito. [Be e huôhi pie, me lé taunu ati ni nahi ewa aiu na lé âbeele ne pele ni Isaraéla.] Lu neduwo Moosé he na cié wole. Be lu alihi pie te nihe wâé a bwo alieng*. [Ke e tooeng ê naî pa daame Faraô, ke e pééeng beme pa naîn.] Ke ubwo Moosé ne ha a pomwa te pa daame Faraô.
Moosé
Wo Moosé, ke e céihi ne ko Padué. Ke é mu ko anaa, na muhi ten me lé pii kon pie, pa naî êgi naî pa daame he lépwo Aigupito. 25 Ke e mu pele [ni ju béén, wo lépwo Isaraéla], a puapulie te Padué, ha a benaamwon na ta ne kolé hen. Be nimen me e mu he ni picani na lé mu hen, koja a pipwodéén [ne pele Faraô] ne ha a mulie na muhi te Padué kon. Be time uce bwali a pipwodéén naa.
26 Ke pihoonieng, pwohewii a bwo pihooni Kériso: pa *Mesia [li e neeng bé wo Padué, hiwon ni jo alecehen]. Wâé te Moosé anaa, koja ace bwo hegi ati ne ni wâé ne ha amu Aigupito. E wonaa, be e niimihi ni cemen na e bo ne ten wo Padué.
27 Ke te é mu ko a céihi ten, na e [pé a bele ten, beme lé] wie mu Aigupito. Time uce mwotieng ko ace bwo okéé te pa daame Faraô. Ke e te cumang, be e te alihi, ko a céihi, pana time genye uce alieng ko ni naamiinye. 28 +Ke te é mu ko a céihi ten, na e [huôhi ne te a bele ten pie, me lé] pwo a pipwodéén ko a *Pacika. Be nimen me lé niimihi he li lé timi ni jije pomwa telé, ko a cewéhe a nahi muto, beme time e uce taunulé wo pali *âcélo li e taunu ni bécéiuhe ewa aiu [ha amu Aigupito].
Lépwo Isaraéla
29 +Wo lépwo watihenye, wo lépwo Isaraéla, ke lé céihi ne ko Padué [ke lé âcéi Moosé mu ha amu Aigupito]. Ke te é mu ko a céihi telé, na meiu a pwaadeniilé nge ha a jié Megele. Ke lé gaale ko a céiu goon [ke celuimilé]. Ke me lé tailé wo [lépwo coda te] lépwo Aigupito, ke e âbé huîilé ali tabe, ke lé tai mele.
30 +Ke wo lépwo Isaraéla, ke lé te céihi mwo ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi telé mwo, na lé engen aujenihi a goomwa babé bwonihi Iériko he na 7 ni tan. Ke e te tupwo kuti ali goomwa.
Rahab
31 +Rahab, ê toomwo pwopwaaden [ne Iériko] ke e céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko a céihi ten, na e hegi lupwo coda Isaraéla, li mi nelu ngen beme lu â alihi a pwomwo ubwo. Ke anaa, na e *celuimi [a pwomwoiu ten]. Kehe icehi ana lé tai mele ati ni apulie ha a pwomwo ubwo, mu ko ana time lé uce piténede Padué.
Hiwon mwo ni béén
32 +O ade aceli me é mwo pii mwo? Time uce jan ni benaamwon me é uti ati [nina lé pwo mu ko ni céihi telé, pwohewii] Gédéon, Barak, me Samasona, me Jefté, me *Davita, me Samuel, me ati lépwo péroféta mwo:
33 +Lé piwéden koja ni mwametau wo lépwo béén;
Lé pé a pihuô ko a juuju wo lépwo béén;
Lé [pwo nina wâé, ke lé] hegi a adéihi te Padué wo lépwo béén;
Lé capuhi a pwo ni liô beme lé nemwo wiilé;
34 +Lé taunuhi ni miû na ubwo wo lépwo béén;
Lé cela ko lépwona nimelé me lé taunulé;
Lé hegi ni niihelé na ubwo wo lépwo béén na tice niihelé, beme lé piwéden ne ko a pa, ke me lé pacelahi ni mwocoda na nihe ubwo.
35 +Ke pwo ni béé toomwo, ke [te é mu ko ni céihi telé, na] lé hegi mwo ni aiu helé, me ni béélé†, me ni naîlé li lé caa mele, be lé caa mulie cemwo.
Ke pwo ni béé apulie, na [te é mu ko ni céihi telé] na lé mu he ni picani, be lé pwotahi ni éélé [wo lépwona muhi telé ko Padué] die ko a bwo pwo me lé mele. Ke time lé uce [pawie ni céihi telé, beme o] tuwolé. Be lé caa mi niimihi a mulie na e alecehe a mele, na lé bo hegi; a mulie na te nihe piwéden [koja a mulie ce, ne éni pwo bwohemwo].
36 +Wo lépwo béén, ke pihoonilé, me ahilé ko bwaliiwota. Ke wo lépwo béén, ke nelé he karépu, ke cielé ko itihe toki. 37-38 +Ke taunu ni béén ko péi. Ke woli ni béén ko teua. Ke ei me alo mu ko ni béén ko gili.
Ke pwo ni béén na pwotahinaado ne kolé, me cibéélé mu he ni béé duaan nge he ni béé duaan. Ke lé cela nge ha a melé, ke é nge pwo ni juwole, ke te tice mwaale telé. Ke tice naamuulé, ke lé cuwohe ni imuto, me nani. Ke lé taduwo nge he ni mwa péi, me ni pwon na ini ne he pule. Ke te nihe pwoééhelé, be lé te junihe mu he ni picani mwo. [Au, pwoééhelé!] Be te nihe wâé jélé koja a bwohemwo ce.
Lé tai ucéihi ana genye hegi
39 Ati ni apulie naa, ke lé tai céihi ne ko Padué. Ke te é mu ko ni céihi telé, na e pii me wâé jélé. Kehe icehi ana te tice paceli e ne me e hegi, ha a benaamwon naa, ati [a adéihi] li e caa mi pii wo Padué [pie me e bo ne te a bele ten. 40 Ke he é mu ko ade?] Be lé ko ucéikenye [wogenye na genye mwo ko mulie jenaa]. Be wo Padué, ke e caa mi pwopweehi ânebun pie, me e bo pwo me tai mwomwon genye, me hején genye ne ânebuhen, wogenye me woélé. Ke a naado na te nihe wâé ne konye jenaa‡.
+ 11:1 2 Korénit 5.7 + 11:2-3 Genèse 1.1; Psaume 33.6; Ioane 1.3 * 11:2-3 A bwohemwo me a miiden… A pwooti grek éni, ke a bwopiinen pie, âge, monde, univers. + 11:4 Genèse 4.3−10 † 11:4 Abel; Kaina—Lupwo naî Adamu, pa bécéiuhe apulie ne pwo bwohemwo. + 11:5 Genèse 5.21−24 ‡ 11:5 Caa te tii ne he ni tii iitihi—ai Wo Padué, ke e caa pipajuujuhi ne kon. + 11:7 Genèse 6.13−22, 7.1 + 11:8 Genèse 12.1−5 + 11:9 Genèse 35.12 § 11:9 Dernière phrase—Grek: Be lé hegi me weeng a piapwo. + 11:11 Genèse 18.11−14, 21.2; Roma 4.19 * 11:11 Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke lé pii a céihi te Sara, ne ha a niide a tii ce. Kehe icehi ana ni béén, ke lé pii Abérama. Ke ni béén mwo, ke lé tai piilu. + 11:12 Genèse 15.5, 22.17 + 11:13 Genèse 23.4; 1 Chroniques 29.15; Psaume 39.13; 1 Pétéru 2.11 † 11:13 Abérama, me Isaaka, me Iakobo—Grek: Ati lépwo apulie naa. Kehe icehi ana time uce pii ati lépwo piebehi Abérama na te junihe hiwon jélé, na piilé ne ha a niide a tii 12. + 11:17-18 Genèse 21.12, 22.1−14 + 11:19 Roma 4.17 ‡ 11:19 Ke pwohewiin heme e caa mulie cemwo… ai Weengaa a céiu ocine [me denye]. + 11:20 Genèse 27.27−29,39−40 + 11:21 Genèse 47.31―48.20 + 11:22 Genèse 50.24−25; Exode 13.19 § 11:22 Dernière phrase—Grek: Ke e ne a pihuô ten, ne ko ni duun. + 11:23-24 Exode 1.22, 2.2 * 11:23-24 Lu alihi pie te nihe wâé a bwo alieng—Wo lépwo Isaraéla ânebun, ke lé céihi pie, a bwo wâé na a pwahamii pa apulie, ke a inenaado pie, wâé te Padué nang. Omehi 1 Samuel 9.2; Apostolo 7.20. + 11:28 Exode 12.21−30 + 11:29 Exode 14.21−31 + 11:30 Josué 6.12−21 + 11:31 Josué 2.1−21, 6.21−25; Cang 2.25 + 11:32 Juges 6.11―8.32, 4.6―5.31, 11.1―12.7, 13.2―16.31; 1 Samuel 16.1―1 Rois 2.11; 1 Samuel 1.1―25.1 + 11:33 Daniel 6.2−28 + 11:34 Daniel 3.23−27 + 11:35 1 Rois 17.17−24; 2 Rois 4.25−37 † 11:35 Ni aiu helé, me ni béélé, me ni naîlé—ai Lépwo âjiénelé. Grek: Lépwo amele telé. + 11:36 1 Rois 22.26−27; 2 Chroniques 18.25−26; Jérémie 20.2, 37.15, 38.6 + 11:37-38 2 Chroniques 24.21 ‡ 11:40 Grek: Wo Padué, ke e caa mi alihi ana te junihe wâé me denye koja anaa, be time o uce wâé me e pwo me hején jélé kojakenye. Weengi a naado na te junihe wâé me denye: Be nye alihi a adéihi te Padué he nye mwo mulie éni pwo bwohemwo, mu ko a bwo mu ibu tenye me Kériso.