11
1 Niadtong unang tuig sa paghari ni Darius nga Medianhon, ako ang mitabang ug milaban kang Micael.
Ang mga Hari sa Ehipto ug Siria
2 “Karon, isulti ko kanimo ang kamatuoran: adunay tulo pa ka hari nga maghari sa Persia, ug ang ikaupat nga mosunod sa ila mas adunahan pa kay kanila. Mahimo siyang gamhanan pinaagi sa iyang bahandi, ug hagiton niya ang tanan nga makigbatok sa gingharian sa Grecia. 3 Unya, adunay moabot nga usa ka gamhanan nga hari. Sakopon niya ang daghang mga nasod, ug himuon niya ang iyang gustong himuon. 4 Sa dihang gamhanan na gayod siya kaayo, mabungkag ang iyang gingharian ug mabahin sa upat ka direksyon sa kalibotan, apan dili ang iyang mga kaliwat ang maghari niini. Ang mopuli nga mga hari dili mahimong sama kaniya kagamhanan. Sa pagkatinuod kuhaon ang iyang gingharian ug ihatag sa uban.
5 “Ang hari sa Ehipto* mahimong gamhanan. Apan ang usa sa iyang mga heneral mahimong mas gamhanan pa kay kaniya, ug maghari kini sa mas dako nga gingharian. 6 Paglabay sa pila ka tuig, magdinapigay kining duha ka gingharian, kay ipaasawa sa hari sa Ehipto ang iyang babayeng anak sa hari sa Siria.† Apan dili magdugay ang gahom sa babaye ingon man ang gahom sa hari sa Siria, kay patyon ang babaye apil ang iyang bana ug anak,‡ ug ang mga sulugoon nga miuban kaniya.§
7 “Sa dili madugay maghari ang paryente sa babaye didto sa Ehipto puli sa iyang amahan. Sulongon niya ang mga sundalo sa hari sa Siria ug sudlon ang pinarilan nga lungsod* niini. Makig-away siya kanila ug magmadaogon siya. 8 Dad-on niya sa Ehipto ang mga rebulto sa ilang mga dios ug ang ilang mahalon nga mga kabtangan nga hinimo sa bulawan ug plata. Sulod sa pila ka tuig, dili siya makiggubat sa hari sa Siria. 9 Apan sa kaulahian sulongon siya sa hari sa Siria, apan mapildi siya ug mobalik sa iyang kaugalingon nasod.
10 “Magtigom ug daghang mga sundalo ang mga anak sa hari sa Siria aron pangandaman ang pagpakig-gira. Mosulong sila nga daw baha nga dili mapugngan hangtod sa pinarilan nga lungsod sa hari sa Ehipto. 11 Tungod sa kasuko sa hari sa Ehipto, makiggubat siya sa hari sa Siria, ug pildihon niya ang daghang mga sundalo niini. 12 Tungod sa iyang kadaogan, magpasigarbo siya ug daghan pa gayod ang iyang laglagon. Apan dili siya magpabilin nga madaogon, 13 kay magtigom pag-usab ang hari sa Siria ug mas daghan pa gayod nga mga sundalo kaysa una. Ug human sa pipila ka tuig sulongon niya pag-usab ang Ehipto uban sa iyang daghang mga sundalo ug kahimanan.
14 “Nianang panahona, daghan ang makigbatok sa hari sa Ehipto. Usa niini mao ang bangis nimo nga mga isigka-Israelinhon. Himuon nila kini aron matuman ang panan-awon, apan mapakyas sila. 15 Unya sulongon sa hari sa Siria ang usa ka pinarilan nga lungsod sa gingharian sa Ehipto. Libotan nila kini ug sudlon. Wala gayoy mahimo ang Ehipto apil ang ilang labing maayo nga mga sundalo, tungod kay mawad-an silag kusog sa pagsukol. 16 Busa himuon sa hari sa Siria ang bisan unsa nga gusto niya nga himuon, ug wala gayoy makapugong kaniya. Sakopon niya ang Israel,† ug hingpit kini nga mailalom sa iyang gahom. 17 Nagtinguha gayod ang hari sa Siria sa pagsulong sa Ehipto uban sa tibuok nga kusog sa iyang gingharian. Apan makig-abin una siya sa hari sa Ehipto pinaagi sa pagpaasawa sa iyang anak ngadto sa hari, aron pinaagi sa iyang anak malaglag ang gingharian sa Ehipto. Apan dili molaban kaniya ang iyang anak. 18 Busa sulongon niya ang mga lungsod duol sa dagat, ug daghan kanila ang iyang sakopon. Apan undangon sa usa ka komander ang iyang pagtamay sa uban, ug isumbalik kini kaniya. 19 Busa mobalik siya sa pinarilan nga mga lungsod sa iyang kaugalingong dapit. Apan mapildi siya, ug mao na kini ang iyang kataposan.
20 “Ang mopuli kaniya nga hari magsugo ug usa ka tawo nga mopugos sa mga tawo sa pagbayad ug buhis aron madugangan ang bahandi sa iyang gingharian. Hinuon, dili kini magdugay; mamatay siya, apan dili pinaagi sa kapungot o sa gira.
21 “Ang mopuli kaniya usa ka tawong walay hinungdan, ug walay katungod nga mahimong hari. Mokalit lang siya ug tungha ug sakopon niya ang gingharian pinaagi sa limbong. 22 Daghang kasundalohan ang iyang laglagon, ug patyon niya lakip ang pangulong pari.‡ 23 Makighiusa siya sa uban nga mga nasod ug pagkahuman limbongan niya sila. Mahimo siyang gamhanan bisan kon gamay lang ang iyang gingharian. 24 Kalitan niya pagsulong ang mauswagong mga dapit sa usa ka probinsya, ug himuon niya ang wala mahimo sa iyang mga katigulangan kaniadto. Bahin-bahinon niya ngadto sa iyang sumusunod ang mga butang nga nailog niya gikan sa gira. Magplano siya sa pagsulong sa pinarilan nga mga lungsod, apan dili magdugay kining tanan.
25 “Uban sa daghan niyang mga sundalo, mangisog siya sa pagsulong sa hari sa Ehipto. Apan makiggubat kanila ang hari sa Ehipto nga adunay daghan ug lig-on nga mga sundalo. Apan mapildi ang hari sa Ehipto tungod kay limbongan siya. 26 Unayon siya sa iya mismong mga tawo. Busa mapildi ang iyang mga sundalo ug daghan kanila ang mangamatay.
27 “Mag-atubang kining duha ka mga hari apan managsama silang nagpakaaron-ingnon ug maghuna-huna ug daotan batok sa usag usa. Apan dili molampos ang ilang mga tinguha tungod kay wala pa moabot ang gitakda nga panahon. 28 Mopauli ang hari sa Siria sa iyang dapit dala ang daghang mga bahandi. Apan magtinguha siya sa paglutos sa relihiyon sa mga katawhan sa Dios.§ Buhaton niya ang iyang gusto ug human niini, mopauli siya sa iyang dapit.
29 “Sa gitakda nga panahon, sulongon pag-usab sa hari sa Siria ang Ehipto, apan ang mahitabo niining higayona dili na sama sa nahitabo sa una: 30 Sakay sa mga barko, sulongon sa mga taga-Kitim ang hari sa Siria. Tungod sa kalisang, moatras ang hari sa Siria, ug pahimungtan niya ang mga katawhan nga nagtuman sa balaan nga kasabotan. Pagkahuman mopauli siya, ug hatagan niyag pabor kadtong mga nagsalikway sa balaan nga kasabotan.
31 “Sugoon sa hari sa Siria ang iyang mga sundalo sa pagpasipala sa Templo nga nalibotan sa lig-on nga mga paril. Ipahunong niya ang adlaw-adlaw nga paghalad ug ipahimutang ang usa ka makalilisang nga butang nga magdalag kalaglagan. 32 Ulog-ulogan niya ang mga daotan nga misalikway sa ilang relihiyon. Apan lig-on nga mobarog ug mosukol kaniya ang mga nakaila gayod sa ilang Dios.
33 “Tudloan sa mga maalamon ang daghang mga tawo, apan lutoson sila sulod sa hamubo nga panahon. Ang uban kanila patyon pinaagi sa espada o sa kalayo, ug ang uban bihagon o kuhaan sa mga kabtangan. 34 Niining paglutos kanila, gamay lang ang motabang kanila, ug daghang mga tawo nga dili matinud-anon ang mouban kanila. 35 Ang uban sa mga maalamon lutoson aron mahimong putli o hinlo ang ilang kinabuhi hangtod moabot ang kataposan, ang panahon nga gitakda.
36 “Himuon sa hari sa Siria ang tanang buot niyang himuon. Isipon niya ang iyang kaugalingon nga labaw sa tanang mga dios, ug magsulti siyag mga pagpasipala batok sa Dios nga labaw sa tanang mga dios. Magmalampuson siya hangtod sa panahon nga ipadayag sa Dios ang iyang kasuko, tungod kay kinahanglan gayod nga mahitabo ang mga butang nga gitakda sa Dios nga mahitabo. 37-38 Dili niya ilhon ang mga dios sa iyang mga katigulangan o ang dios nga gipangga sa mga kababayen-an. Ilhon hinuon niya ang iyang kaugalingon nga mas labaw kay kanilang tanan. Wala siyay laing pasidunggan nga dios gawas sa dios nga tigsulong sa pinarilan nga mga lungsod. Pasidunggan niya kini nga dios nga wala gani mailhi sa iyang mga katigulangan. Halaran niya kini ug bulawan, pilak, mahalong mga bato, ug uban pang mahalon nga mga gasa. 39 Sulongon niya ang labing lig-on nga mga paril nga naglibot sa usa ka siyudad pinaagi sa panabang sa iyang langyaw nga dios. Pasidunggan niya ang mga tawo nga moila kaniya pinaagi sa paghatag kanilag katungdanan sa pagdumala sa daghang mga katawhan. Ug hatagan niya sila ug yuta isip ganti.
40 “Pag-abot sa kataposan, makiggubat ang hari sa Ehipto sa hari sa Siria. Apan sulongon siya sa hari sa Siria nga adunay mga karwahi ug mga tigkabayo ug daghang mga barko. Sulongon niya nga daw baha ang daghang mga nasod ug laglagon. 41 Sulongon niya lakip ang Israel, ug daghang mga tawo ang mangamatay. Apan makaikyas ang Edom, ang Moab, ug ang mga pangulo sa mga Amonihanon. 42 Daghang mga nasod ang iyang sulongon, usa na ang Ehipto. 43 Mapanag-iyahan niya ang mga bulawan, mga pilak, ug ang tanang bahandi sa Ehipto. Sakopon usab niya apil ang Libya ug ang Etiopia. 44 Apan adunay mga balita gikan sa sidlakan ug amihan nga makapahasol kaniya. Busa mosulong siya sa dakong kapungot, ug daghang mga tawo ang iyang laglagon sa hingpit.* 45 Magpatindog siya sa iyang harianon nga tolda sa tunga-tunga sa dagat† ug sa matahom ug balaan nga bukid.‡ Mamatay siya nga wala gayoy motabang kaniya.”
* 11:5 hari sa Ehipto: sa literal, hari sa habagatan. † 11:6 hari sa Siria: sa literal, hari sa amihan. ‡ 11:6 anak: mao kini sa ubang karaang mga teksto; apan sa Hebreo, amahan. § 11:6 sulugoon nga miuban kaniya: o gasuportar kaniya. * 11:7 pinarilan nga lungsod: o lig-ong depensa. Amo usab sa bersikulo 10, 19, 38. † 11:16 Israel: o Jerusalem. Sa Hebreo nindot nga yuta. Mao usab sa bersikulo 41. ‡ 11:22 pangulong pari: sa literal, pangulo sa kasabotan. § 11:28 relihiyon sa mga katawhan sa Dios: sa literal, balaan nga kasabotan. * 11:44 laglagon sa hingpit: ang Hebreo nga pulong nga gigamit dinhi nagkahulogan sa mga butang nga gihalad sa Ginoo pinaagi sa paghalad o paglaglag niini. † 11:45 tunga-tunga sa dagat: sa Mediteraneo. ‡ 11:45 matahom ug balaan nga bukid: diin nagtindog ang Templo.