13
Lawa jaain²¹ tsá² 'in gajñii¹ mɨ'³ trigo
1 'E jmɨɨ²¹² joon gacwo'ɨ́ɨ¹ɨ Jesús inʉʉ tya'a joon gangacwaa¹a tɨ' tyíia¹. 2 Joon galicaain²¹ tsá² fúui¹ lɨ tyíin¹ Jesús do. Joon ga'í² Jesús tsi barco 'íi¹ tɨ' jmɨɨ²¹ do joon do‑o gacwoo²¹o. Joon 'in tsá² do gajaan¹an ni tsaa² do. 3 Joon ga'e'²e Jesús 'in tsá² do coon'¹³ 'láai² júu³ cwáain¹ gajin'²in:
―Lawa jaain²¹ tsá² gajñii¹ mɨ'³ trigo. 4 La 'ɨɨ²¹² ngóo¹ dya'²a 'e mɨ'³ do 'elɨ́ɨi¹³ mɨ'³ trigo do gaxʉʉ'²¹ʉ tya'i fu¹ joon gatyalíin² ton¹ gagɨɨ'²¹ɨ mɨ'³ trigo do. 5 'Elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ do gaxʉʉ'²¹ʉ ni cuun²¹² lɨ jo 'náa¹ cwoo'¹³ 'láai². Tyʉ́²‑ʉ ganii'¹³ mɨ'³ trigo do jo 'o'² 'náa¹ cwoo'¹³ do. 6 Pe mo ga'yee²¹ ñi'¹ gacó³o coon'¹³ 'yiia²¹. Joon tsʉ 'wii'¹³ jo jmóo³ tya'a sá² galityʉʉn²¹. 7 Joon 'elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ gaxʉʉ'²¹ʉ jee²¹² 'motóon¹. Joon 'e tóon¹ do gacwaan²¹mo joon gajlɨɨ²¹ 'e trigo do. 8 Pe 'elɨ́ɨi¹³gɨ mɨ'³ do gaxʉʉ'²¹ʉ jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³ joon tyʉ́²‑ʉ gacwaain²¹. 'Elɨ́ɨi¹³ mɨ'³ jún² do gacwo¹ coon²¹ ciein¹³ mɨ'³, 'elɨ́ɨi¹³gɨ gacwo¹ sesenta mɨ'³, 'elɨ́ɨi¹³gɨ gacwo¹ dyadya¹ mɨ'³. 9 Jileei'²¹ 'naa' 'in nuu¹un, nʉʉ²ʉʉn'.
Yʉ³ to² 'e'²e Jesús tsá² jmai'² coon'¹³ júu³ cwáan¹mo
10 Joon gangatyéen¹in tsá² tya' Jesús co' lɨ siin'¹³in joon gaunngɨɨ¹ɨ:
―¿'Ee lɨ' 'e'²'e tsá² coon'¹³ jmai'² júu³ cwáan¹mo?
11 Joon gañii¹i:
―Dios gacwo'¹o 'naa' 'e 'øø'²¹mo‑'oo' 'e júu³ 'uuin²¹ tya' xiiala ityʉ'² Dios to² tsá², pe 'in catyaai² do jo cwei² wa' 'øøi'²¹‑tsi. 12 Joon 'in 'øøi'²¹‑tsi, icwo'¹o Dios 'ii i'øøi'²¹‑tsi tyʉ́²gɨ 'áai¹. Pe 'in jo ga'øøi'²¹‑tsi i'wo'²o 'e xʉ 'e 'øøi'²¹‑tsi do. 13 'Wii'¹³ joon tyíi³aa júu³ tya' 'in tsá² lo coon'¹³ jmai'² júu³ cwáan¹mo. 'In tsá² lo ñi²o jilaa'²¹ 'e jmó³oo pe tsalíin²mo lawa jo 'ee gañí²o. Joon nuu¹o júu³ tyiia pe jo 'øøi'²¹‑tsi lawa jo 'ee ganuu¹o. 14 La joon gatsín¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ 'lɨɨ²¹² Isaías, 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ mo gajin'²in:
'E la ja'²mo, inúu² 'naa' joon jo i'øøi'²¹‑'oo'.
'E la ja'²mo, ijǿø² 'naa' pe jo iunjii²ii'.
15 Tsʉ nigalɨ'wa'²a‑tsi 'in tsá² no jo 'iin²¹²gɨ nuu¹un joon gajnɨ¹ unníi¹i yʉ² to² 'e jo lí²gɨ jnaa'²¹a, jon'gɨ li núu¹gɨ coon'¹³ loocwóo¹o.
Coon'¹³ la joon jo lí²gɨ i'øøi'²¹‑tsi 'e cɨɨ'¹³ɨ coon'¹³ jna 'e un'láa²na 'ii,
jin'² Isaías do.
16 ’Pe jløø'³mo 'naa' tsʉ jøø²øø' coon'¹³ unní²iin' joon nuu²uun' coon'¹³ loocwoo¹oo'. 17 'E la ja'²mo fuu²¹²uu 'naa' fúu¹mo 'in gacwo¹o júu³ tya' Dios la mo jéei¹ coon'¹³ tsá² 'in tyúi¹ nigali'iin²¹²in jǿø²ø jilaa'²¹ 'e jøø² 'naa' pe jo ganí²i. Nigali'iin²¹²in 'in tsá² do núu¹un jilaa'²¹ 'e nuu² 'naa' pe jo ganúu²un.
Jmo'²o Jesús tsá² tya'a júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' tsá² jñii¹ mɨ'³ trigo
18 Faa'²¹gɨ Jesús jin'²in:
―Tyaan²aan' cwáain¹ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' 'in tsá² gajñii¹ mɨ'³ trigo. 19 'In tsá² 'in nuu¹un júu³ tya' xiiala tyʉ'² Dios to² tsá² pe jo 'øøi'²¹‑tsi lɨ́ɨ¹i la lɨ mɨ'³ trigo 'e xʉʉ'²¹ʉ tya'i fu¹. Gajó² 'in 'lɨɨi'³ gatyii²¹ júu³ ganúu²un 'in tsá² do. 20 'E mɨ'³ trigo gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cuun²¹² lɨ la lɨ́ɨ¹i 'in tsá² ganúu²un júu³ tya' Dios joon ga'ii'²¹i jløø'³mo, 21 pe jo jmóo³ jée¹i. Joon mo nii²¹² wúu¹ sɨ 'ǿø¹i tsá² 'ii 'ee 'wii'¹³ cwáain¹ tya' júu³ do tsifu joon tʉʉ²¹ 'e júu³ do. 22 'E mɨ'³ trigo gaxʉʉ'²¹ jee²¹² 'motóon¹ lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² 'in ganúu²un júu³ do pe cu'²‑tsi coon'¹³ jilaa'²¹ 'e sá² juncwii²¹. Cuu² gacoon²¹ 'ido tóo² joon jo untsín¹ to² tya' júu³ tya' Dios coon'¹³ juncwii²¹ tya' 'in tsá² do. 23 Pe 'e mɨ'³ trigo do 'e gaxʉʉ'²¹ jee²¹² cwoo'¹³ 'oo'³ lɨ la lɨ́ɨi¹ tsá² 'in ganúu²un júu³ tya' Dios do joon gajmaa¹a nʉʉ'¹³ʉn. Gajmee¹mo to² 'e júu³ do tya'a. 'Inlɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ coon²¹ ciein¹³ mɨ'³, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ sesenta mɨ'³, 'inlɨ́ɨi¹³gɨ lɨ́ɨi¹ la lɨ 'e mɨ'³ trigo 'e gacwo¹ dyadya¹ mɨ'³.
Júu³ cwáain¹ tya' 'in gajñii¹ tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo
24 Joon gatyaa¹a Jesús 'e júu³ cwáain¹ lo tya' 'in tsá² do jin'²in:
―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ mo gajñii¹ jaain²¹ tsañʉʉ'¹ jún² trigo tyʉ́² 'wó² tya'a. 25 Pe la 'ɨɨ²¹² cwuu²¹mo 'in tsá² do joon ga'í² jaain²¹ tsá² 'in 'eei'¹ 'ii joon gajñii¹ jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo do joon nga'²mo mi yuui'¹³ joon. 26 Joon mo ganii'¹³ mɨ'³ trigo do joon galisá² mɨ'³ tya'a ga'yee'²¹mo joon 'e tóon¹ ñii²¹ do. 27 Joon 'in tsa'leei'¹³ do gangóo¹o gangasii'¹³i ñi'fii²¹²i: “Patróoin¹³, tyʉ́²‑ʉ jún² gajñii²¹i' lɨ 'wó² do, ¿xiialɨ'ɨ ga'yee'²¹ tóon¹ ñii²¹ do?” 28 Joon 'in ñi'fii²¹² do gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'ii: “Jaain²¹ tsá² 'in 'eei'²¹ jna gajmaa¹a 'yee'²¹ tóon¹ ñii²¹ no”, jin'²in. Joon 'in tsa'leei'¹³ do gaunngɨɨ¹ɨ: “¿Tɨ 'iin²¹²u'un wa'a tsaa²¹a'a tsasé²e'e 'e tóon¹ ñii²¹ do?” jin'²in. 29 Pe ñi'fii²¹²i do gajin'²in: “'Ún², jo søø²øø' tsʉ wana gacwotøø'¹³ 'e tóon¹ ñii²¹ do 'ná¹ cwotøø'¹³ jon 'e trigo do. 30 Tyʉ́²gɨ cwocwáain²¹ caan²¹mo ce roo²¹o. Joon ityʉ'³ʉʉ to² tsa'leei'¹³ tsalíin² tsasee'¹e jéei¹ 'e tóon¹ ñii²¹ do joon jmáa¹a la catsi¹ joon coo¹o. Joon mi yuui'¹³ joon isø'²ø 'e trigo do to'¹o inʉʉ tyiia”, jin'² fii²¹²i ―jin'² Jesús.
Juu³ cwáain¹ tya' coon²¹ jún² mostaza
31 Tyaa¹a Jesús jon 'e júu³ cwáain¹ lo jin'²in:
―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ coon²¹ jún² mostaza 'e gajñii¹ tsá² 'wó² tya'a. 32 Pi'³gɨ jún² tya' la jee²¹² jilaa'²¹ jún² tya' nuu²¹ pe mi nii'¹³ joon cwaain²¹ fee'¹gɨ 'mó² tya' lagɨ nuu²¹ catyiia² ca tɨ la ti coon²¹ 'mó². Fee'¹ 'áai¹ ca jalíin² ton¹ jmáa¹a sɨɨ²ɨ jee²¹² cwáa¹ tya'a.
Júu³ cwáain¹ tya' tyiian'³
33 Tyaa¹a Jesús jon 'e júu³ cwáain¹ lo jin'²in:
―'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ tyiian'³ 'e gacaai'²¹ jaain²¹ tsamɨ́² 'nɨ¹ 'ii'¹³ fu² 'iñi'¹ joon garoon²on jilaa'²¹.
Júu³ cwáain¹ gatyaa¹a Jesús gauntsiin¹ júu³ ga'ɨ́ɨ²ɨ 'lɨɨ²¹² tsá² 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² la mo jéei¹
34 Jmai'² coon'¹³ júu³ cwáan¹mo gasɨɨ'²¹ɨ Jesús 'in tsá² do. 35 Coon'¹³ la joon gauntsiin¹ júu³ tya' jaain²¹ tsá² 'in gacwo¹o júu³ tyʉ́² tya' Dios la mo jéei¹ mo gajin'²in:
Jmai'² coon'¹³ júu³ cwáain¹ ifo'³oo;
ifo'³oo júu³ 'uuin²¹ 'e sɨ'mo² ca mo gajmaa¹a Dios juncwii²¹.
Jmo'²o Jesús tsá² júu³ 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e cwáain¹ tya' mo jñii¹ tsá² jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo
36 Joon Jesús ga'ɨ́ɨ²ɨ júu³ tya' 'in tsá² do joon ga'í² inʉʉ. Joon tsá² tya'a gangatyéen¹in lɨ tyíin¹ Jesús joon gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ Jesús:
―Jmaa'¹³ jna'a júu³, 'ee 'øøi'²¹‑tsi tsá² 'e júu³ cwáain¹ 'e gatya²'a mo jñii¹ tsá² jún² tóon¹ ñii²¹ jee²¹² trigo.
37 Joon gajin'²in Jesús:
―'In tsá² do 'in gajñii¹ 'e jún² trigo tyʉ́² lɨ́ɨi¹ Ruu'²¹i Tsá², 38 joon 'wó² tya'a do lɨ ni cwoo'¹³ juncwii²¹. Joon 'e jún² trigo tyʉ́² lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios. Joon 'e jún² tya' tóon¹ ñii²¹ lɨ la lɨ́ɨi¹ 'in tsá² jmoo¹o la to² tyʉ'² 'in 'lɨɨi'³. 39 Joon 'in gajñii¹ 'e jún² tya' tóon¹ ñii²¹ do 'in 'lɨɨ'³mo 'i. Joon mo gasø'²ø 'e trigo do lɨ la lɨ mi tyéi¹ juncwii²¹. Joon 'in tsa'leei'¹³ do 'in gasø'² 'e trigo do lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ ángeles tya' Dios. 40 Joon la gasø'²ø 'in tsa'leei'¹³ do 'e tóon¹ ñii²¹ gadya'²a ni jɨ́² la joon ilí² lɨ tyéi¹ juncwii²¹. 41 'In Ruu'²¹i Tsá² ityʉ'²ʉ to² ángeles tya'a iuncaain²¹ jileei'²¹ 'in jmoo¹o 'leei'²¹ tsá² coon'¹³ jileei'²¹ 'in ga'noo¹o tsaa² 'e 'wóo²mo 'ido fu lɨ tyʉ'²ʉ 'ii to². 42 Joon ipíi²in 'in tsá² do lɨ 'ii²¹. Joon ityi'²i 'áai¹ joon cuu'¹i moojóon¹on. 43 Joon jileei'²¹ 'in jmoo¹o la to² tyʉ'² Dios ilijɨɨi'¹ la jɨɨi'¹ ñi'¹ fu lɨ tyʉ'² Jmii²¹ to². Jileei'²¹ 'naa' 'in nuu¹un, nʉʉ²ʉʉ'.
Júu³ cwáain¹ tya' cuu² sɨ'mo²
44 ’'E tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ cuu² sɨ'mo² nʉ' 'wó². Joon mo gatsaa'²¹a jaain²¹ tsá² 'e cuu² sɨ'mo² do ga'maa¹a tún¹. Galijløø'³i 'áai¹ joon gangaa'¹³i nga'nɨ́ɨ²ɨ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a joon galó¹o 'e 'wó² do lɨ taa'¹³ cuu² do.
Júu³ cwáain¹ tya' perla 'e 'moo'³ 'áai¹
45 ’La joon jon 'e tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ́ɨi¹ jaain²¹ tsá² 'in ló¹o 'e 'nɨ́ɨ²ɨ. 'In tsá² do ngɨɨ¹ to² 'noo'¹o perlas tyʉ́². 46 Joon mo gatsaa'²¹a coon²¹ 'e tyíin¹ 'áai¹ joon tsa'nɨ́ɨ²ɨ jilaa'²¹ 'e sá² tya'a joon galó¹o 'e perla do.
Júu³ cwáain¹ tya' nʉ́ʉ³
47 ’La joon jon 'e tyʉ'² Dios to² tsá² lɨ la lɨ coon²¹ nʉ́ʉ³ 'e 'ɨɨ¹ɨ tsá² tsi jmii²¹ joon tsataa²i jilaa'²¹ nii² joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. 48 Joon mo garǿ¹i 'e nʉ́ʉ³ do 'in tsá² do unron'²on fu ni tsaa² joon cwa¹a in tyii'¹³in 'in joo'²¹ taai² jmɨɨ²¹ do. Joon 'in joo'²¹ tyúi¹ do taa'¹i tsi motó² joon 'in joo'²¹ jo tyúi¹ do dyee'¹³mo. 49 La joon ilí² lɨ tyéi¹ juncwii²¹. Joon ijalíin² 'in ángeles 'in jmáa¹a coon'²¹ 'in tyúi² coon'¹³ 'in gó². 50 Joon 'in gó² idyee'¹³i lɨ 'ii²¹ joon do‑o ityi'²i joon cuu'¹i moojóon¹on.
Júu³ 'e tyíin¹ 'e tsáai² coon'¹³ júu³ 'e tyíin¹ 'e 'múui²
51 Joon jin'²in Jesús sɨɨ'²¹ɨ tsá² tya'a:
―¿Tɨ 'øø'²¹mo‑'oo' jilaa'²¹ 'elo?
Joon gañii¹i tsá² tya'a jin'²in:
―Joon, 'øø'²¹mo‑tsii'i.
52 Joon gajin'² Jesús:
―Jaain²¹ tɨfo'² tya' ley 'in gauntsáa¹ xiiala ityʉ'² Dios to² tsá² lɨ́ɨi¹ la lɨ́ɨi¹ tsá² fii²¹² 'nʉ́¹ 'in lí² tyi'² 'e 'mɨ́ɨ² coon'¹³ 'e tsáai² jee²¹² 'e sá² tya'a. Lí²‑i 'e'²e 'in tɨfo'² do tsá² 'e júu³ 'múui² joongɨ júu³ 'e tsáai².
Mo gangaa'¹²i Jesús fuu²¹ Nazaret
53 Joon mo ngayuui'¹³ ga'ɨ́ɨ²ɨ Jesús 'e júu³ cwáain¹ lo 54 joon gangaa'¹mo fu cwoo'¹³ goo¹o. Joon do‑o ga'láa² 'wii²¹² 'e'²e tsá² inʉʉ cwo'¹ sinagoga tya'a. Joon 'in tsá² goo¹o do ganga'goo²¹o‑tsi, jin'²in:
―¿Xiiafu lɨ' galitɨɨ²¹i 'in tsañʉʉ'¹ no 'e júu³ faa'²¹a? ¿Xiiala 'e galɨ́² jmoo¹o ino milagros la no? 55 Tsʉ jóon¹on tɨ'mó² ino joon sáa³a sii²¹ María. Joon ruu'²¹mo Jacobo, coon'¹³ José, coon'¹³ Simón coon'¹³ Judas. 56 Joongɨ 'in ruu'²¹i tsamɨ́² seein²¹ jee²¹² jna' jon. ¿Xiialɨ' galiñii¹i jilaa'²¹ 'eno?
57 Tsʉ 'wii'¹³ joon ga'aa¹a tsii²¹² wúu¹ tya' Jesús jo ganúu²un júu³ tya'. Pe Jesús gajin'²in sɨɨ'²¹ɨ 'in tsá² do:
―Un'goo²¹o tsá² jaain²¹ 'in cwo¹ júu³ tyʉ́² tya' Dios pe jiin'¹³ tsá² goo¹o coon'¹³ tsá² inʉʉ tya'a jo un'goo²¹o 'ii.
58 Joon jo 'ee milagros gajmaa¹a Jesús jee²¹² 'in tsá² goo¹o do tsʉ jo jai'² galɨ́ɨi² 'ido 'ii.