4
Jág₁ jáng'₅ léi₄ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂séi₂ mɨ́g₂ jon₂
(Mateo 13:1-9; Lucas 8:4-8)
1 Con'₂ siá'₂ táng₃, co₂ráun₂ ca₂jme₃lióg₃ Jesús ca₂jme₃tɨin₂₃ dsa₂ chei'₅₄ jmɨ₁ŋí'₄. Ia₁ juɨn₅ lɨn₃ dsa₂ ca₂lë₃ në́₃ ca₂ŋɨ'₂ ja₁chéin'₄, jaun₂ ca₂'í₃ 'ŋió'₃ tsɨ₁mu₅ 'ei₅ chei'₅₄ jmɨg₂; jaun₂ ja₁jaun₂ ca₂guá₂. Dsa₂ guë'₂ në́₃ ca₂tóin'₂ chei'₅₄ jmɨg₂. 2 'Lióng₂ jág₁ dse₃ ca₂jme₃tag₂₃ të₂le₃ quian'₅₄ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄. Jë₄ juá'₅ quió'₅ a₂jme₂tag₂₃, ca₂juá'₂:
3 ―Nei₂ 'nia'₂: Jan₂ dsa₂ ca₂ŋe₄ ja₁nau₂ ca₂i₁séi₄ mɨ́g₂ jon₂. 4 Jme₁ma₂'ein₅₄ séi₂ në́₃, a₂lɨn₅₄ mɨ́g₂ jon₂ i₂ga'₅₄ le₂'i₄ juɨ₅. I₁tan₅ bá₄ ca₂dsi₃lén₂ ca₂cág'₃ a₂jaun₂. 5 A₂lɨn₅₄ guë'₂ mɨ́g₂ jon₂ táng₃, ca₂i₃to'₅₄ jë₄ nɨ₁cang₁, ja₁tsá₃ gua'₅₄ lɨn₄ cha₂. A₂jaun₂ në́₃ tsá₃ uë́₂ ca₂rë₃'ag₄, ca₂'ia₂, ia₁ tsá₃ jɨ'₂ gua'₅₄ ja₁i₃to'₅₄. 6 La₁ jme₁ca₂jnióg₃ 'iog₂ në́₃, ca₂rë₃juɨng₅ ca₂rë₃quéin₃ bá₄, ia₁ tsá₃ jmú₄ 'lióng₂ jme₁cha₂. 7 A₂lɨn₅₄ guë'₂ ca₂séi'₂ ja₁lë́₄ nɨ₁taun₅. Jme₁ca₂i₃cón₃ nɨ₁taun₅ në́₃, ca₂jlë₃ bá₄ a₂jaun₂, tsá₃ 'e₂ ca₂rau₂. 8 La₁ a₂lɨn₅₄ guë'₂ në́₃ ca₂tɨ́n₂ ja₁dse₃ 'uë₃. A₂jaun₂ ca₂rau₂ bá₄ dse₃. A₂lɨn₅₄ ca₂'ág₂ jma₃guióg₂-guiá₂ mɨ́g₂, lia'₂ ca₂mɨ́g₂ jon₂. A₂lɨn₅₄ guë'₂ jma₃'nag'₂ ne₂guióg₂ mɨ́g₂; a₂lɨn₅₄ guë'₂ jma₃caun₂ 'ŋiá₂-láu₂ mɨ́g₂.
9 Jaun₂ në́₃, ca₂juá'₂ Jesús:
―Ca₂le₃jɨ́n'₃ 'nia'₂ i₂le₁dsɨ₅₄ rë₂gua₄, rë₂ nei₂ 'nia'₂.
Ta₁ quí'₅ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄
(Mateo 13:10-17; Lucas 8:9-10)
10 Jme₁ma₂i₂len₃ dsa₂, jme₁ma₂të₁'ŋiái₄ quiain'₅₄ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂, quiain'₅₄ i₂lɨn₅₄ guë́₄ dsa₂ sián'₂, jaun₂ ca₂ŋag₃ 'éi₂ 'e₂ jág₁ dsau₅ jáng'₅ jág₁ jaun₂. 11 Jaun₂ ca₂juá'₂ Jesús:
―Diú₄ bá₄ jmo₅ a₂rë₂ŋɨ́'₂ 'au'₂ 'nia'₂ jág₁ a₂rë₂'ma₄ 'a₂ lia'₂ lë́₅ ja₁goin₂, la₁ dsa₂ i₂tsá₃ i₂nio₄ quian'₅₄ jniá₂ në́₃, 'nió'₅ juá'₂ dsa₂ të₂le₃ quian'₅₄ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄:
12 ia₁jaun₂ i₂në₂jág₃,
la₁ tsá₃ ca₂rë₃lí'₄ 'e₂ në₂jág₃.
I₂në₂néi₂ në́₃,
la₁ tsá₃ ca₂rë₃lí'₄ 'e₂ në₂néi₂,
on₃ guë'₂ ca₂ŋɨ́i'₂;
con'₂ tsá₃ ŋó₅ në₁ca₂jéin'₃ dsɨ́₅,
ia₁jaun₂ jme₁'lioin₁₂ jniá₂.*
Juá'₂ Jesús 'e₂ jág₁ dsau₅ jein₅ jág₁ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂séi₂ mɨ́g₂ jon₂
(Mateo 13:18-23; Lucas 8:11-15)
13 Ca₂juá'₂ ján₃:
―¿Tsa₁ ŋɨ́'₂ 'nia'₂ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄ në₅? ¿'A₂ bá₄ guë'₂ lé₂ le₃ŋɨ́'₂ 'nia'₂ juɨ₁lia'₂ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄ siá'₂? 14 Juɨ₁lia'₂ lɨ́n₅ dsa₂ i₂séi₂ mɨ́g₂ jon₂, le₂jaun₂ bá₄ lɨ́n₅ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂'ë́₂ jág₁ dse₃ quió'₅ Diú₄. 15 I₂lɨn₅₄ dsa₂ lɨ́in₅ juɨ₁lia'₂ mɨ́g₂ jon₂ a₂i₃ga'₅₄ le₂'i₄ juɨ₅. Nag₂₃ jág₁ dse₃, la₁ dsɨ₂juɨ₅ jaun₂ ja₂ Satanás jŋiá'₂ jág₁ a₂ma₂jnia₄ të₂dsɨ́₅ dsa₂. 16 I₂lɨn₅₄ guë'₂ dsa₂ lɨ́in₅ juɨ₁lia'₂ lë́₅ mɨ́g₂ jon₂ a₂i₃ga'₅₄ jë₄ nɨ₁cang₁. Nag₂₃, gue₂₃ jág₁ a₂'ŋio₂ dsɨ́₅. 17 La₁ia₁ tsá₃ uë́₂ tió'₅, ia₁ tsá₃ lɨn₄ jmú₄ cha₂ jua'₅₄ a₂chan'₂ tiá₂ jág₁. Jaun₂ jë₁ma₂ca₂can₃ o₂i₁ dsɨ₅, a₂co₂'ein₅ dsa₂ 'uɨg₅₄ jág₁ dse₃, dsɨ₂juɨ₅ bá₄ tí₂ táng₃ jág₁. 18 I₂sián'₂ guë'₂ në́₃ lɨ́n₅ co₂'nió'₄ mɨ́g₂ jon₂ a₂i₃ga'₅₄ jë₄ nɨ₁taun₅. Nag₂₃ jág₁ dse₃, 19 la₁ 'ŋio₅ guë́₄ 'ɨ₅ dsɨ́₅ o₂me'₅₄ dsɨ₅ a₂cha₂ mɨ₂güɨ́g₃ la₂; ne₄ 'uɨg₅₄ ia₁ a₂'ɨ́n₅ dsɨ́₅ juɨ₅ ja₁le₃cha₂ cu₄, ja₁në₅ bá₄ ja₁rë₂gain₂ táng₃; tsá₃ caun₂ a₂'ɨ́n₅ dsɨ́₅. Ca₂le₃jë́₃ a₂jaun₂ në́₃ jmo₅ jlë₅ jág₁ dse₃, tsá₃ ma₃cuë₂₃ jmɨg₄ a₂ráu₃. 20 La₁ i₂lɨn₅₄ guë́₄ në́₃ nag₂₃, gue₂₃ bá₄ jág₁, chan'₂ tiá₂. Lɨ́in₅ juɨ₁lia'₂ lë́₅ mɨ́g₂ jon₂ a₂i₃ga'₅₄ ja₁dse₃ gua'₅₄. 'Lióng₂ rau₂. I₂lɨn₅₄ guë'₂ lɨ́n₅ co₂'nió'₄ mɨ́g₂ a₂qui₂ca₂'ág₂ guióg₂-guiá₂; i₂lɨn₅₄ guë'₂ co₂'nió'₄ a₂qui₂ca₂'ág₂ 'nag'₂ ne₂guióg₂, o₃ caun₂ 'ŋiá₂-láu₂ mɨ́g₂ lia'₂ ca₂mɨ́g₂ mɨ́g₂ jon₂ a₂i₃jnia₄.
Jág₁ jáng'₅ léi₄ juɨ₁lia'₂ nɨ₁tsɨ́₅ chi₁guí'₂ si₂
(Lucas 8:16-18)
21 Jaun₂ ca₂juá'₂ táng₃ Jesús:
―Në₁jua'₂ quian₅ dsa₂ caun₂ nɨ₁tsɨ́₅ a₂guí'₂ si₂, ¿'a₂ chi'₃? ¿né'₃ tsɨ₁mɨ'₂, o₃ né'₃ tsɨ₁cama? Jan₂'ón₄. A₂'ag₅ guei'₅₄ bá₄ dsa₂ si₂. 22 Ia₁ 'i₁caun₂ cosa tsá₃ cha₂ jua'₅₄ a₂lɨ́n₂ dsa₂ rë₂'ma₄, a₂tsá₃ le₃jniá₂; tion₅₄ bá₄ rë₂jniá₂. Ján₃ guë'₂ 'i₁caun₂ jág₁ tsá₃ cha₂ jua'₅₄ lɨ́n₂ dsa₂ a₂tsá₃ 'ein₂ le₃ŋi₅; tion₅₄ bá₄ rë₂ŋi₅ dsa₂. 23 Chi₂jua'₂ 'ein₂ dsi₅₄ rë₂gua₄, juɨ₁nei₅₄ rë₂.
24 Con'₂ siá'₂ táng₃ ca₂juá'₂ Jesús:
―Tion'₂ 'nia'₂ juɨ₅ 'e₂ a₂nag'₂. Quian'₅₄ 'éi'₃ a₂cau'₂ 'nia'₂ guiong'₅₄, 'éi'₃ jaun₂ bá₄ quióg₃ Diú₄ quián'₂ 'nia'₂ ján₃, jŋia'₅₄ të₂le₃ lë́₅ guë́₄. 25 Ia₁ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂'ŋio₂ dsɨ́₅ le₃ŋɨ́i'₂, Diú₄ bá₄ jmo₃ le₃ŋɨ́i'₂ guë́₄ dse₃. La₁ i₂tsá₃ 'nio₃ le₃ŋɨ́'₂ në́₃, Diú₄ bá₄ jmo₃ a₂tsá₃ ma₃le₃ŋɨ́i'₂ co₂ŋei'₅₄.†
Jág₁ jáng'₅ léi₄ juɨ₁lia'₂ 'a₂ lia'₂ 'ia₂ mɨ́g₂ jon₂
26 Jaun₂ ca₂juá'₂ Jesús:
―Le₂jaun₂ bá₄ lë́₅ ja₁gon₂ Diú₄, juɨ₁lia'₂ lë́₅ quian'₅₄ dsa₂ i₂jne₅ 'e₂ jne₂₃. 27 Jë₁ma₂ca₂'ia₂, qui₂dsɨ₂cón₃ a₂jaun₂. La₁ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂jne₅ 'éi₂ në́₃, o₁jŋia'₅₄ a₂'uë₂-jmɨ₂ güɨin₂, nau₂ në́₃, la₁ tsá₃ jaun₂ ŋi₅ 'a₂ lia'₂ lë́₂ a₂dsɨ₂cón₃. 28 'Uë₃ bá₄ lia'₂ lë́₅, jaun₂ bá₄ rau₂. Le₂'uɨg₅₄, tag₄ de'₂ jŋiá₅ 'ia₂; ŋó₅ jaun₂ 'ia₂ nɨ₁la₁, lë́₂ nɨ₁guein₂. Ŋó₅ jaun₂ lë́₂ nɨ₁cuɨg₂ lá₅ në́₃. 29 Jë₁ma₂ca₂ron₂, jaun₂ guë́₄ dsɨ₂'áun₂ dsa₂; ia₁ ca₂të́₂ jmɨg₄ a₂ca₂rau₂.‡
Jág₁ jáng'₅ léi₄ juɨ₁lia'₂ mɨ́g₂ jon₂ quió'₅ nɨ₁'ma₂ mostaza
(Mateo 13:31-32; Lucas 13:18-19)
30 Con'₂ siá'₂ táng₃ ca₂juá'₂ Jesús.
―¿'A₂ lia'₂ lë́₅ ja₁gon₂ Diú₄, o₃ 'e₂ quian'₅₄ lé₂ le₃quɨn₃? 31 Lë́₅ juɨ₁lia'₂ lë́₅ mɨ́g₂ nɨ₁'ma₂ mostaza.§ Mɨ́g₂ jon₂ jaun₂ lë́₅ a₂pí'₁ guë́₄ 'ŋio₅ lɨn₃, lia'₂ con'₂ guë́₄ ca₂le₃jë́₃ jon₂ a₂jne₅ dsa₂. 32 Jë₁ma₂ca₂i₃jnia₄ në́₃, dsɨ₂cón₃ dsiog₅ lë́₂ caun₂ nɨ₁'ma₂ pa₁, ca₂lia'₂ qui₂rë₂já₂ nɨ₁gu'₂ quió'₅. Jaun₂ tian'₅ i₁tan₅ ja₁lë́₄ 'en'₂ quió'₅.
Ta₁ a₂quí'₅ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄ a₂ca₂jme₃tag₅ Jesús
(Mateo 13:34-35)
33 Ca₂jme₃tɨn₅ Jesús dsa₂ jág₁ dse₃ të₂le₃ quian'₅₄ 'lióng₂ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄ le₂në₅. 34 'I₁caun₂ jág₁ tsá₃ jme₁cuë₂₃ jua'₅₄ tsá₃ të₂le₃ quian'₅₄ jág₁ a₂jáng'₅ léi₄. La₁ jë₁ma₂të₁'ŋiái₄ con'₂ guioin₅₄ quiain'₅₄ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáin₅, jme₁juá'₂ lia'₂ rë₂jiá₃ jág₁.
Ca₂jmo₃ Jesús ca₂'ág₂ tei₄ jmɨ₁ŋí'₄, ca₂jŋia'₃ dsí₂ në́₃
(Mateo 8:23-27; Lucas 8:22-25)
35 Le₃ca₂nei₂ jmɨg₄ jaun₂ ca₂tsɨ́'₃ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáin₅:
―Ma₃ le₃'ŋo'₅₄ jmɨ₁ŋí'₄ le₃ó₃.
36 Tion'₅₄ jaun₂ dsa₂ chei'₅₄ jmɨ₁ŋí'₄, ca₂ŋó₃ Jesús ca₂jiog₃ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ 'ŋió'₃ tsɨ₁mu₅ ja₁jme₁'ein₅₄ táun₂ jág₁. Ján₃ bá₄ i₂lé₂ guë́₄ tsɨ₁mu₅ siá'₂ quiong'₅₄, tion'₅₄ dsa₂. 37 Jme₁co₂lág₂ jaun₂ ca₂'ág₂ dsí₂ tiá₂ lɨn₃, jaun₂ qui₂ca₂jná'₃ jmɨg₂ 'ŋio₅ lɨn₃ ca₂lia'₂ ca₂i₃'a₄ jmɨg₂ 'ŋió'₃ tsɨ₁mu₅, jŋia'₅₄ mei'₂ tsá₃ ca₂can'₂. 38 Jme₁rë₂güɨ́n₃ bá₄ Jesús ŋó₃ le₃chi₁co'₅₄ rë₂dsɨn₅ 'mɨ'₂ dsi₅₄. Jaun₂ ca₂ŋei₃ dsa₂, ca₂juá'₂:
―¡Të₅! ¿Tsa₁ dsan₂ 'au'₂ jua'₂ dsɨ₃'éin₂ jnia'₅₄ ja₁lá₃?
39 Ca₂nau₂ Jesús jaun₂ në́₃, ca₂jéin₂ dsí₂, ca₂jéin₂ jmɨ₁ŋí'₄ në́₃, ca₂juá'₂:
―¡Jme₁'ua₅₄! ¡Tei₄ jmo₄!
Jaun₂ dsɨ₂juɨ₅ jaun₂ bá₄ ca₂'ág₂ táng₃ tei₄ jmɨ₁ŋí'₄, dsí₂ në́₃ ca₂jŋia'₃. 40 Jaun₂ ca₂juá'₂ Jesús ca₂tsɨ́'₃ chi'₂ dsɨ₂guia₃-tɨ́n₂ quiáin₅:
―¿'E₂ lë₃ ŋɨ́₄ 'ŋio₅ gan'₃ 'nia'₂? ¿'A₂ bá₄ lia'₂ ŋɨ́₄ tsá₃ rë₂'én'₂ 'nia'₂?
41 Jaun₂ i₃gó'₃ dsɨ́₅ 'ŋio₅ lɨn₃, qui₂ca₂tsɨ́'₃ rɨin'₅₄:
―¿'Ein₂ bá₄ lɨ́n₅ i₂në₅ ca₂të₂ jmɨ₁ŋí'₄, ca₂të₂ dsí₂ në́₃ qui₂nag₅ gau₂ jág₁ quió'₅?
* 4:12 Isaías 6:9-10. † 4:25 lit. “Ia₁ juɨ₁lia'₂ dsa₂ i₂cha₂ quió'₅, ŋei₂; la₁ i₂tsá₃ cha₂ quió'₅ në́₃, le₂jiog₅ a₂cha₂ quió'₅, jŋia'₃.” ‡ 4:29 lit. “'Uë₃ bá₄ lia'₂ lë́₅, jaun₂ bá₄ rau₂. Le₂'uɨg₅₄, tag₄ de'₂ jŋiá₅ 'ia₂; ŋó₅ jaun₂ 'ia₂ mɨ́'₂. Ŋó₅ jaun₂ tó'₅ mɨ́g₂ mɨ́'₂ trigo. Jë₁ma₂ca₂ron₂, jaun₂ guë́₄ dsɨ₂cag'₅₄ dsa₂ quian'₅₄ ŋí₁ hoz; ca₂të́₂ jmɨg₄ a₂ca₂rau₂.” § 4:31 mostaza: On₃jua'₅₄ mɨ₂jáng'₅ a₂cuɨ́'₅ dsa₂ go₄ jniog₄; caun₂ nɨ₁'ma₂ dsón'₂ jaun₂ a₂të́'₂ të₅sí₃ Brassica nigra.