\NormalFont\ShortTitle{Joeli}

{\MTB Chitabu cha

\par }{\MT JOELI

\par }{\IMT Tanga mbere

\par }{\IP Chitabu hichi cha unabii chaandikpwa ni Joeli ambaye kala ni mmwenga wa manabii adide hiko Iziraeli. Ela adisi ya maishage taimanyikana vinono, wala wakati ariphoandika chitabu hichi taumanyikana mana kahadza mfalume yeyesi ariyekala anatawala. Inafikiriywa kukala wachiandika bada ya Ayahudi kuuya kula Babeli kahi ya mwaka wa magana manane mirongo mihahu na tsano hadi mwaka wa magana sabaa mirongo tisiya na sita kabila ya Jesu kuvyalwa. Joeli waishi Juda phephi na Jerusalemu.

\par }{\IP Chitabu hichi chinagomba kuhusu siku ya uamuli wa Mwenyezi Mlungu ambayo kala indakpwedza. Dalili za siku iyo ni kuvamiwa ni ndzije na kukosa mvula. Joeli watabiri kukala atu achikubali makosa gao na achitubu, Mwenyezi Mlungu andaaswamehe na kuajaliya. Piya wagomba kuhusu ahadi ya atu kumwagirwa Roho wa Mlungu (2:28). Ahadi iyo yatimiya siku ya Pentekosti, muda mchache bada ya Jesu kuhalwa kuphiya Mlunguni (Mahendo ga mitume 2:16–21).

\par }{\IOT Maelezo muhimu kpwa chifupi

\par }{\IO Tsi inavamiywa ni Ndzije 1:1—2:17

\par }{\IO Mwenyezi Mlungu anaaonera mbazi atue 2:18–32

\par }{\IO Mlungu andaajaliya atue 3:1–21



\par }\ChapOne{1}{\SH Tsi inavamiywa ni Ndzije
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hiri ndiro neno arirogomba Mwenyezi Mlungu kumuambira Joeli mwana wa Pethueli.


\par }{\Q \VS{2}Mwi atumia phundzani,

\par }{\QB mwimwi msagalao tsi hino hegani masikiro.

\par }{\Q Dze, hangu mvyalwe mdzangbweona dzambo dza hiri?

\par }{\QB Au mwasikira kukala rakala wakati wa akare enu?


\par }{\Q \VS{3}Aambireni ana enu mambo higa,

\par }{\QB nao ana enu aambire ana ao,

\par }{\QB na hinyo ana aho nao aambire chivyazi ndicholunga.


\par }{\Q \VS{4}Mimea iriyosazwa ni ipho ra ndzije

\par }{\QB yariwa ni ndzije akulu,

\par }{\Q iriyosazwa ni ndzije akulu ichiriwa ni ndzije adide,

\par }{\QB iriyosazwa ni ndzije adide ichimarigizwa ni fumbiri.


\par }{\Q \VS{5}Lamukani mwi alevi mrire,

\par }{\QB kotani kululu mwi mmendzao kunwa uchi muphya wa zabibu

\par }{\QB mana tamundaunwa tsona.


\par }{\Q \VS{6}\XREF{}{{\XO 1:6 }{\XO{1:6
}}{\XT{Maono 9:8}}}Mana ipho ra ndzije rikavamia tsi yangu.

\par }{\QB Ni anji hata taaolangika,

\par }{\Q meno gao ganarya dza ga simba.


\par }{\Q \VS{7}Akarya mizabibu yangu

\par }{\QB na kubananga mitini yangu.

\par }{\Q Akaiguguna hadi magopha

\par }{\QB na pandaze akaziricha wekee.


\par }{\Q \VS{8}Vwalani nguwo za magunia mrire

\par }{\QB dza mwanamwali achiyefwererwa ni mchumbawe wa usichanani.


\par }{\Q \VS{9}Tamuna sadaka za mtsere wala za vinwadzi

\par }{\QB kahi za nyumba ya kuvoya Mlungu.

\par }{\QB Alavyadzi-sadaka yani ahumwa a Mwenyezi Mlungu anarira.


\par }{\Q \VS{10}Minda ikabanangbwa-banangbwa

\par }{\QB tsi ikarichwa bila ya chitu.

\par }{\Q Takuna mtsere,

\par }{\QB uchi wa mizabibu ukauma

\par }{\QB na mizaituni ikanyala.


\par }{\Q \VS{11}Mwi akurima, kuluhukpwani!

\par }{\QB Mwi mroromao mizabibu kotani kululu mrire

\par }{\Q sononekani, kpwa ajili ya nganu na shayiri,

\par }{\QB mana mavuno ko mindani gakabanangbwa-banangbwa.


\par }{\Q \VS{12}Mizabibu ikauma

\par }{\QB mitini nayo ikanyala.

\par }{\Q Mikomamanga, mitende na mitofaa

\par }{\QB yani mihi yosi ya mundani yasira kuuma.

\par }{\Q Nao atu taana raha tsona.


\par }{\Q \VS{13}Mwi alavyadzi-sadaka, vwalani magunia,

\par }{\QB kotani kululu mwimwi muhendao kazi phatu pha kulavira sadaka.

\par }{\Q Ndzoni mchese kuno mkavwala magunia

\par }{\QB mwi ahumwa a Mlungu wangu!

\par }{\Q Mana takuna arehaye tsona sadaka za mtsere wala za chinwadzi

\par }{\QB nyumbani mwa Mlungu wenu.


\par }{\Q \VS{14}Tengani muda wa kufunga na kuvoya,

\par }{\QB tangazani mkpwutano mtakatifu.

\par }{\Q Kusanyani atumia osi

\par }{\QB na atu anjina osi anaoishi himu tsi ya Juda

\par }{\Q edze amririre Mwenyezi Mlungu,

\par }{\QB kpwenye nyumba ya Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}\XREF{}{{\XO 1:15 }{\XO{1:15
}}{\XT{Isaya 13:6}}}Siku ya Mwenyezi Mlungu indakala ya kutisha nayo i phephi,

\par }{\QB nayo indakpwedza na ubanangi

\par }{\QB kula kpwa Mwenye Nguvu Zosi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Chakurya chikauswa

\par }{\QB kuno hunalola.

\par }{\Q Takuna raha tsona

\par }{\QB nyumbani mwa Mlungu wehu.


\par }{\Q \VS{17}Mbeyu zaola mitsangani,

\par }{\QB nyumba za kuikira vitu zikakala magandzo.

\par }{\Q Vitsaga ni vihuphu

\par }{\QB mana takuna mavuno ga kuika.


\par }{\Q \VS{18}Nyama anarira na ndzala.

\par }{\QB Ngʼombe zinahangaika hiku na hiku

\par }{\Q kpwa kukosa nyasi,

\par }{\QB hata vyaa vya mangʼondzi navyo vinagaya.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Hunakuririra uwe Mwenyezi Mlungu,

\par }{\QB mana tsandzala yaocha marisa gosi ga weruni

\par }{\QB phamwenga na mihi yosi ya mindani.


\par }{\Q \VS{20}Hata nyama a tsakani anakuririra uwe,

\par }{\QB mana vidzuho vya madzi vikauma

\par }{\QB na nyasi za weruni zikaphya na moho.




\par }\Chap{2}{\SH Jeshi ra ndzije
\par }
{\Q \VerseOne{1}Pigani gunda ko Sayuni;

\par }{\QB kotani kululu dzulu ya mwango wangu mtakatifu.

\par }{\Q Osi asagalao tsi ya Juda naakakame

\par }{\QB mana siku ya Mwenyezi Mlungu iredza

\par }{\QB nayo i phephi.


\par }{\Q \VS{2}Siku iyo ni siku ya jiza na vurungu-vurungu,

\par }{\QB indakala siku ya maingu na chilungulungu cha jiza.

\par }{\Q Gafula jeshi kulu ra ndzije rindabwiningiza myango.

\par }{\QB Jeshi kulu chisha ra nguvu,

\par }{\Q ambaro taridzangbweoneka hangu kare

\par }{\QB wala takundakala na jeshi dza hiro tsona hata kare na kare.


\par }{\Q \VS{3}Dza moho uochavyo, ndivyo ndzije aryavyo phophosi atsapirapho

\par }{\QB na nyuma zao nkuricha tsandzala.

\par }{\Q Achimenya phatu, dzagbwe ni phanono dza munda wa Edeni,

\par }{\QB ela achituluka phatu hipho nkukala avi ni jangbwa

\par }{\QB mana taphana mmea hata mmwenga ndiosala.


\par }{\Q \VS{4}\XREF{}{{\XO 2:4 }{\XO{2:4
}}{\XT{Maono 9:7–9}}}Uchialola akaigana na farasi,

\par }{\QB ana mwendo dza farasi a viha.


\par }{\Q \VS{5}Anaphotina-tina dzulu za virere vya myango,

\par }{\QB mriro wao ni dza wa magari ga kuvwehwa ni farasi,

\par }{\Q au tsandzala iochayo mibuwa,

\par }{\QB au jeshi kulu riinjiraro vihani.


\par }{\Q \VS{6}Atu nkugbwirwa ni wuoga aaonapho

\par }{\QB nao nkukakama.


\par }{\Q \VS{7}Anashambuliya dza masujaa

\par }{\QB na kukpwera kuta dza majeshi,

\par }{\Q osi anaphiya kpwenye misitari

\par }{\QB bila kubeta.


\par }{\Q \VS{8}Chila mmwenga anaphiya mwenga kpwa mwenga

\par }{\QB bila kupigana kumbo na myawe.

\par }{\Q Aho anadudula na pho phenye silaha

\par }{\QB na takuna silaha inayoweza kuazuwiya.


\par }{\Q \VS{9}Nkuinjira kpwenye midzi

\par }{\QB kpwa kukpwera dzulu za kuta,

\par }{\Q nkuinjira madzumbani

\par }{\QB kutsupira madirishani dza aivi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}\XREF{}{{\XO 2:10 }{\XO{2:10
}}{\XT{Maono 8:12}}}Dunia nkusumba

\par }{\QB na mlunguni kukakakama mbere zao,

\par }{\Q dzuwa na mwezi nkufunga jiza

\par }{\QB na nyenyezi zikakosa kungʼala.


\par }{\Q \VS{11}\XREF{}{{\XO 2:11 }{\XO{2:11
}}{\XT{Maono 6:17}}}Mwenyezi Mlungu analongoza jeshire na mngurumo.

\par }{\QB Majeshige galungago malagizoge gana nguvu na tagaolangika.

\par }{\Q Iyo siku ya Mwenyezi Mlungu ni kulu tsona ya kutisha.

\par }{\QB Ni ani awezaye kuivumirira?


\par }{\SH Joeli anaambira atu \newline  amuuyire Mwenyezi Mlungu
\par }
{\Q \VS{12}Ela hata vivi, Mwenyezi Mlungu anaamba,

\par }{\QB “Uyani kpwangu na mioyo yenu yosi,

\par }{\QB fungani, mrire na kusononeka.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Mnaphosononeka msikpwanyule mavwazi genu,

\par }{\QB ela kpwanyulani mioyo yenu.

\par }{\Q Muuyireni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu,

\par }{\QB kpwa kukala iye ana huruma na mbazi,

\par }{\QB kana tsukizi za phephi bali ana mendzwa nyinji isiyosika,

\par }{\QB na higo mai achigopanga kukuhenderani a tayari kugaricha.


\par }{\Q \VS{14}Ni ani amanyaye? Iye anaweza kugaluza nia na akakuonerani mbazi

\par }{\QB na akakujaliyani na mavuno hata mkaweza

\par }{\QB kumlavira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu,

\par }{\QB sadaka za mtsere na za uchi wa zabibu.


\par }{\Q \VS{15}Pigani gunda ko Sayuni,

\par }{\QB tengani wakati wa kufunga na kuvoya

\par }{\QB na muihe mkpwutano mtakatifu.


\par }{\Q \VS{16}Kusanyani atu avyere na adide,

\par }{\QB hendani mkpwutano mtakatifu

\par }{\QB kusanyani atumia, anache na hata ana a mongoni.

\par }{\Q Bwana arusi na bibi arusi nao naatuluke chumbani mwao

\par }{\QB edze mkpwutanoni.


\par }{\Q \VS{17}Alavyadzi-sadaka, atu amuhumikirao Mwenyezi Mlungu

\par }{\QB naarire kahi-kahi ya baraza ya Nyumba ya kuvoya Mlungu na phatu pha kulavira sadaka

\par }{\QB na aambe, “Ee Mwenyezi Mlungu aonere mbazi atuo.

\par }{\QB Usiahende atuo akaberwa

\par }{\QB na kutsekpwa ni mataifa ganjina.

\par }{\Q Kpwa utu wani atu anjina aambe,

\par }{\QB ‘Akuphi ye Mlungu wao?’ ”


\par }{\SH Mwenyezi Mlungu \newline  anaaonera mbazi atue
\par }
{\Q \VS{18}Ndipho Mwenyezi Mlungu achiona wivu kpwa ajili ya tsiiye,

\par }{\QB naye achiaonera mbazi atue.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{19}Mwenyezi Mlungu achijibu atue achiamba,

\par }{\Q “Lolani ninakureherani mtsere, uchi muphya wa zabibu na mafuha

\par }{\QB hadi mtosheke.

\par }{\Q Wala sindakuhendani muberwe kahi ya mataifa ganjina.


\par }{\Q \VS{20}Jeshi ra kula uphande wa vurini ndariusa rikale kure namwi

\par }{\QB na kurizola hadi jangbwani, tsi isiyomera chitu.

\par }{\Q Vikosi vya mbere vya ro jeshi ndaviinjiza bahari ya uphande wa mlairo wa dzuwa

\par }{\QB na hivyo vya nyuma ndaviinjiza bahari ya uphande wa mtswerero wa dzuwa.

\par }{\Q Nao andafwa kuko na kungu ya kuola kpwao mundaisikira.

\par }{\QB Mwenyezi Mlungu anahenda mambo makulu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Uwe tsi, usiogophe bii,

\par }{\QB hamirwa na upige njerejere,

\par }{\QB mana Mwenyezi Mlungu akahenda mambo makulu.


\par }{\Q \VS{22}Mwi nyama a tsakani, msiogophe,

\par }{\QB mana hiko weruni kundakala tele nyasi mbitsi.

\par }{\Q Mihi inavyala matunda

\par }{\QB mizabibu na mitini inavyala kpwa unji tsona.


\par }{\Q \VS{23}Hererwani mwi atu a Sayuni,

\par }{\QB pigani njerejere na muhamirwe ni Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu.

\par }{\Q Iye akakuonyesani mbazize

\par }{\QB kpwa kukureherani mvula ya vuri kpwa chipimo cha haki na ya mwaka

\par }{\QB dza irivyokala hangu mwandzo.


\par }{\Q \VS{24}Phatu pha kuwagira phandaodzala mtsere

\par }{\QB na viburu vyenu vindaodzala uchi muphya wa zabibu na mafuha.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Nami nindakuuyizirani miaka yosi iriyoriwa ni ndzije angu anji

\par }{\QB nrioahuma kpwedzarya mimea yenu:

\par }{\QB yariwa ni maipho ga ndzije akulu na ndzije adide,

\par }{\QB na ipho ra ndzije anjina na fumbiri.


\par }{\Q \VS{26}Mundarya kumvuna

\par }{\QB na mritogole dzina ra Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu

\par }{\QB ariyekuhenderani mambo ga kuangalaza.

\par }{\Q Atu angu taandatiywa waibu tsona ta kare na kare.


\par }{\Q \VS{27}Namwi mundamanya kukala ni kahi ya Aiziraeli

\par }{\QB na kukala mimi, ndimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu

\par }{\QB na badala yangu takuna wanjina.

\par }{\Q Atu angu taandatiywa waibu tsona hata kare na kare.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Phahi, bada ya higa kukala,

\par }{\QB nindamwaga Roho wangu dzulu ya atu osi.

\par }{\Q Ana enu alume kpwa achetu andatabiri.

\par }{\QB Atumia enu andaloha ndoso

\par }{\QB na ana enu alume andaona ruwiya.


\par }{\Q \VS{29}Tsona siku hizo, nindamwaga Roho wangu

\par }{\QB dzulu ya ahumwa angu alume kpwa achetu.


\par }{\Q \VS{30}Nindahenda mambo ga kuangalaza ko dzulu mlunguni na ko duniani,

\par }{\QB kundakala na milatso, moho na maingu ga mosi.


\par }{\Q \VS{31}\XREF{}{{\XO 2:31 }{\XO{2:31
}}{\XT{Mathayo 24:29; Mariko 13:24–25; Luka 21:25; Maono 6:12–13}}}Dzuwa rindagbwirwa rikale jiza

\par }{\QB na mwezi nao undagbwirwa ukale kundu dza mlatso,

\par }{\Q kabila siku kulu na ya kutisha ya Mwenyezi Mlungu kufika.


\par }{\Q \VS{32}\XREF{}{{\XO 2:32 }{\XO{2:32
}}{\XT{Mahendo 2:17–21}}}\XREF{}{{\XO 2:32 }{\XO{2:32
}}{\XT{Arumi 10:13}}}Indakala hiye ndiyemririra Mwenyezi Mlungu,

\par }{\QB andaokolwa,

\par }{\Q mana dzulu ya mwango Sayuni yani hiko Jerusalemu,

\par }{\QB kundakala na atu ariotiya,

\par }{\QB dza Mwenyezi Mlungu arivyoamba kukala,

\par }{\Q hinyo arioihwa ni Mwenyezi Mlungu

\par }{\QB andakala kahi ya hinyo ariotiya.




\par }\Chap{3}{\SH Mlungu ndivyoamula \newline  maadui a atue
\par }
{\Q \VerseOne{1}Siku hizo na wakati uho

\par }{\QB ndiphouyiza utajiri wa Juda na Jerusalemu,


\par }{\Q \VS{2}nindakusanya mataifa ganjina gosi

\par }{\QB na nigatsereze kpwenye Dete ra Jehoshafati,

\par }{\Q Nkaamula kuko kpwa ajili ya atu angu Aiziraeli.

\par }{\QB Aho aatsamula atu angu kahi za mataifa

\par }{\QB na achiganya tsi yangu.


\par }{\Q \VS{3}Aaganya atu angu kpwa kupiga kura.

\par }{\QB Aguza avulana ili kuriphira malaya,

\par }{\QB na achiguza asichana ili agule uchi wa zabibu anwe.


\par }{\PP \VS{4}\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XO{3:4
}}{\XT{Isaya 23:1–18; Ezekieli 26:1—28:26; Amosi 1:9–10; Zakariya 9:1–4; Mathayo 11:21–22; Luka 10:13–14}}}\XREF{}{{\XO 3:4 }{\XO{3:4
}}{\XT{Isaya 14:29–31; Jeremia 47:1–7; Ezekieli 25:15–17; Amosi 1:6–8; Zefania 2:4–7; Zakariya 9:5–7}}}“Mu ano ani kpwangu mwi atu a Tiro na Sidoni na seemu zosi za Filisti? Dze, mnalonda mniriphize? Ichikala mnalonda mniriphize, phahi hivyo mlondavyo kuvihenda nindakuuyizirani enye tsona haraka sana.

\VS{5}Mwahala feza na zahabu zangu na hazina zangu za samani mchiziphirika kpwenye nyumba zenu za ibada.

\VS{6}Mwaaguza atu a Jerusalemu na atu a Juda kpwa Ayunani, ili akale kure na tsi yao.

\VS{7}Haya lolani, nindaauyiza tsona kula hiko mrikoaguza na nkuhendereni gosi mrigoahendera.

\VS{8}Ndaaguza ana enu a chilume na a chichetu, niatiye mikononi mwa atu a Juda nao andaaguza kpwa atu a Sheba, taifa ambaro ri kure sana,” Mwenyezi Mlungu ndiye achiyegomba higa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Aambire mataifa adzitayarishe kpwa viha.

\par }{\QB Tayarishani masujaa enu.

\par }{\QB Anajeshi osi naasengere akashambuliye.


\par }{\Q \VS{10}\XREF{}{{\XO 3:10 }{\XO{3:10
}}{\XT{Isaya 2:4; Mika 4:3}}}Majembe genu gagaluzeni panga

\par }{\QB na maphanga genu nago gagaluzeni mafumo.

\par }{\Q Hinyo asio mkpwotse na aambe, “Mino nina mkpwotse.”


\par }{\Q \VS{11}Ndzoni upesi mwino atu a mataifa ganjina gosi,

\par }{\QB kusanyikani hipho deteni.

\par }{\Q Uwe Mwenyezi Mlungu, rehe masujaago phapho.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Mataifa ganjina nagahimizwe

\par }{\QB gaphiye Dete ra Jehoshafati,

\par }{\Q mana hiko ndiko ndikosagala

\par }{\QB niahukumu atu osi a mataifa ganjina jirani.


\par }{\Q \VS{13}\XREF{}{{\XO 3:13 }{\XO{3:13
}}{\XT{Maono 14:14–16; 14:19–20; 19:15}}}Haya, akateni-kateni

\par }{\QB dza mutu atsengaye nganu.

\par }{\Q Avyogeni-vyogeni dza mutu aminyaye zabibu,

\par }{\QB mana pho phatu pha kuminyira phaodzala hata phanafurika

\par }{\QB mana uyi wao ni munji sana.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Makundi-makundi ga atu

\par }{\QB ganagodza hiko Dete ra uamuli,

\par }{\Q mana siku ya Mwenyezi Mlungu

\par }{\QB kpwedza hiko Dete ra uamuli i phephi.


\par }{\Q \VS{15}Dzuwa na mwezi vindatiywa jiza,

\par }{\QB nyenyezi nazo zindaricha kungʼala.


\par }{\Q \VS{16}\XREF{}{{\XO 3:16 }{\XO{3:16
}}{\XT{Amosi 1:2}}}Mwenyezi Mlungu andanguruma kula Sayuni,

\par }{\QB mngurumowe undasikika kula Jerusalemu.

\par }{\Q Mlunguni na duniani kundasumba,

\par }{\QB ela Mwenyezi Mlungu andakala chimbiriro kpwa atue

\par }{\QB na ngome kpwa Aiziraeli.


\par }{\SH Mlungu andaajaliya atue
\par }
{\Q \VS{17}Ndipho mndiphomanya kukala mimi Mwenyezi Mlungu, Mlungu wenu

\par }{\QB nasagala Sayuni, mwango wangu mtakatifu.

\par }{\Q Jerusalemu undakala mudzi mtakatifu

\par }{\QB na ajeni taandauvyoga tsona.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Wakati hinyo kundakala na uchi munji wa zabibu hiko dzulu myangoni,

\par }{\QB na ko vidzangoni kundakala na maziya manji,

\par }{\Q chila chidzuho kpwenye tsi ya Juda chindajera madzi.

\par }{\Q Himo nyumbani mwa Mwenyezi Mlungu mundaomboka pula za madzi

\par }{\QB na madzige gandajera Dete ra Shitimu.


\par }{\Q \VS{19}Misiri indakala gandzo

\par }{\QB na Edomu indakala jangbwa huphu,

\par }{\Q kpwa sababu atu aho aahendera mai atu a Juda,

\par }{\QB mana aolaga atu a asiokala na makosa kpwenye tsi yao.


\par }{\Q \VS{20}Ela tsi ya Juda na ya Jerusalemu,

\par }{\QB kundakala na atu vivyazi na vivyazi hata kare na kare.


\par }{\Q \VS{21}Mimi Mwenyezi Mlungu nisagalaye dzulu ya mwango wa Sayuni

\par }{\QB sindakutiyani adabu tsona dza hivyo nirivyohenda.

\par }