ዳናቱዋ ማጻፋ
ገሉዋ
ኢያሱ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን እት ኡራይ እስራኤልያ ካለꬃናዉ ደንድቤና። ሄዋ ጋሱዋን አሳ ግዱዋን እቱ እቱዋናነ ዩሹዋን ደእያ ጋድያና ኦለትያዋነ አላጋ ጾሳዉ ጎይንያዋን ጾሳዉ ደእያ አማነቱሳ ፓጭሴድኖ። ዳናቱዋ ማጻፋይ ኦድያዌ ሀ ማራ ꬋዬዳ አሳ ጾሳ ቆፋን ካለꬅያ ጾሳን ዶረቴዳ አሳቱዋ ግድያዋ በሴ። ሀ ማጻፋይ ካናነ ኦይከቴዳ ዎድያፐ ዶሚደ፥ ካቲ ካተትያ ካዉተꬃይ ኤቃና ጋካናዉ ደእያ ታርከቱዋ ኦይኬዳ፤ ሄ ዎዲ እስራኤልያ አሳ ታርክያን ህጊ ባይና ዎደ። ሀ ታርኪ “ዳናቱዋ” ጌተትያ ምኖ አሳቱ ኦꬄዳዋ በስኖ። ሀ ዳናቱዋፐ ዳርያ ባጋቱ ኦላ ጋዳዋቱዋ። ኡንቱንቱፐ ቃይ ሎይꬅ ኤረቴዳዌ፥ አ ምኖተꬃይ ሸምፑዋ 13-16 ጋካናዉ ጻፈቴዳ ሳምሶና ጌተትያ አሳ። ሀ ማጻፋፐ ኑን ደምያ ዎልቃማ ትምርትያ፥ እስራኤልያ አሳ ደኡ ቱሙ ደኡዋ ግድያዌ ኡንቱንቱ ጾሳዉ አማነቲደ ደኤዳ ኬሻና ግድያዋ። ኡንቱንቱ አዉ አማነተናን እጽያ ዎደ፥ ኡባ ገደካ ኡንቱንቱ ቦላ ባሻይ ዬ። ሄዋፐካ ቃይ አꬍያ ሀራባይ ደኤ፤ ሄዌነ አሳይ ጾሳዉ አማነተናን እጼዳ ጋሱዋን ኡንቱንቱ ቦላ ባሻይ ጋኮፐካ፥ ኡንቱንቱ ናጋራ ፓጺደ ስሜዳ ዎደ ኡባን፥ ጾሳይ ኡንቱንታ አሻናዉ ጊግ ኡቴዳዋ።
ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ
ሀ. ኢያሱ ሀይቁ ጋካናዉ ደእያ ሀኖታ 1:1—2:10
ለ. እስራኤልያ ዳናቱዋ 2:11—16:31
ሐ. አማኑዋነ አማኑዋ ኦሱዋ ዎጋ ባየꬃ 17:1—21:25
ኢያሱ ሀይቁ ጋካናዉ ደእያ ሀኖታ
1
(1:1—2:10)
ይሁዳነ ስሞና ዛራቱ አዶን-ቤዘቃ ኦለቲደ ኦይቄድኖ
1 ኢያሱ ሀይቄዳዋፐ ጉይያን፥ እስራኤልያ አሳይ፥ “ካናነ ጋድያ አሳ ኦላናዉ ኑ ዛራቱዋፐ ኮይሮቲደ ከሳናዌ ኦኔ?” ያጊደ መꬍና ጎዳ ኦቼዳ።
2 መꬍና ጎዳይ፥ “ይሁዳ ዛራቱ ኮይሮቲደ ከስኖ። ታን ጋድያ ኡንቱንቱ ኩሽያን አꬃደ እማድ” ያጌዳ።
3 ይሁዳ አሳይ ባረንቱ ዳቦቱዋ፥ ስሞና ዘረꬃ፥ “ኑን ካናነቱዋና ኦለታና ማላ፥ ኑና ሻክና ጋኬዳ ሳኣ ኑናና ደንድተ። ሄዋፐ ጉይያን፥ ህንተንታ ሻክና ጋኬዳ ሳኣ ህንተናና እትፐ ባና” ያጌዳ። ስሞና ዛራቱነ ይሁዳ ዛራቱ ኦላዉ እትፐ ቤድኖ። 4 መꬍና ጎዳይ ካናነቱዋነ ፓርዘቱዋ ኡንቱንቱ ኩሽያን አꬂደ እሜዳ፤ በዜቃ ጌተትያ ካታማን ታሙ ሻአ አሳ ዎꬌድኖ። 5 በዜቃ ካታማን አዶን-ቤዘቃ ደሚደ፥ አናና ኦለቴድኖ፤ ካናነቱዋነ ፓርዘቱዋ ጾኔድኖ። 6 አዶን-ቤዘቅ ባቃቴዳዋ የደርስ ኦይቂደ፥ አ ኩሽያ ዎጋ ብራቱዋነ አ ገድያ ዎጋ ብራቱዋ ቃንጼድኖ።
7 አዶን-ቤዘቅ፥ “ኩሽያ ዎጋ ብራቱዋነ ገድያ ዎጋ ብራቱዋ ታን ጭጌዳ ላፑን ታሙ ካተቱ ታ ማሶፍያፐ ላለቴዳ ሱፓ ማጺደ ሚኖ። ታን ኡንቱንቱ ኦꬄዳዋዳን፥ ጾሳይ ታና ኦꬄዳ” ያጌዳ። አ የሩሳላመ አህና፥ ያን ሀይቄዳ።
ይሁዳ ዛራቱ የሩሳላመነ ከብሮነ ኦይቄድኖ
8 ይሁዳ አሳይ የሩሳላመ ኦለቲደ ኦይቄዳ፤ አሳ ቃራ ማሻን ዎꬊደ፥ ካታማ ታማን ጹጌዳ። 9 ሄዋፐ ጉይያን፥ ይሁዳ አሳይ ገዝያን፥ ኔጌባ መላ ቢታንነ ጋꬋን ደእያ ካናነቱዋ ኦላናዉ ቤዳ። 10 ካሰ ቅርያት-አርባአ ጌተትያ ከብሮነ ካታማን ደእያ ካናነቱዋ ኦሌድኖ፤ ሸሻያ፥ አህማናነ ታልማያ ጌተትያ ያራቱዋ ጾኔድኖ።
ኦትንኤል ዳቢራ ካታማ ኦይቄዳ
(ኢያሳ 15:13-19)
11 ሄዋፐ ደንዲደ ይሁዳ አሳይ ዳቢራ ጌተትያ ካታማን ደእያ አሳ ኦላናዉ ቤዳ። ዳቢራ ካታማይ ካሰ ቅርያት-ሰፈራ ጌተቴ። 12 ካሌብ፥ “ቅርያት-ሰፈራ ኦለቲደ ኦይቂያ ኡራዉ ታን ታ ናቶ አክሶ እማና” ያጌዳ። 13 ካሌባ እሻ ቴፋ ቃናዛ ናአይ ኦትንኤል ሄ ካታማ ኦለቲደ ኦይቄዳ፤ ካሌብ ባረ ናቶ አክሶ አዉ እሜዳ።
14 አክሳ ኦትንኤላ ገልያ ዎደ፥ እ አዉ እዝዉ ጋድያ እማናዳን ዎሳና ማላ፥ ኦትንኤል እዞ ዞሬዳ። እዛ ባቁሉዋፐ ዎꬋዱ፤ ካሌብ እዞ፥ “አያ ኮያይ?” ያጊደ ኦቼዳ።
15 እዛ፥ “ታዉ ዎይቱዋ እማ። ኔን ካሰ ታዉ እሜዳ ጋዲ ዳሪ መላ ቢታ ግዴዳ ድራዉ፥ ሃꬃ ፑልቶቱዋ ታዉ እማርኪ” ያጋዱ። ካሌብ ክል ፑልቱዋካ ህርክ ፑልቱዋካ እዝዉ እሜዳ።
ይሁዳ ዛራቱነ ቢንያማ ዛራቱ ጾኔድኖ
16 ሙሴ ቦሉዋ ዛራቱ ቄናት ይሁዳ አሳና ዛምባ ካታማ ጌተትያ ያርኮ ካታማፐ ደንዴድኖ፤ አራዳ ጌተትያ ካታማፐ ገድሳ ባጋና፥ ኔጌባን ደእያ ይሁዳ መላ ቢታ ቤድኖ፤ ያን አማሌቃቱዋና ኡቴድኖ። 17 ይሁዳ አሳይ ስሞና አሳና እትፐ ቢደ፥ ጻፋታ ጌተትያ ካታማን ደእያ ካናነቱዋ ጾኔዳ፤ ካታማ ኡባ ꬋይሴዳ። ሄዋ ድራዉ ሆርማ * ያጊደ ሱንꬄድኖ። 18 ይሁዳ አሳይ ጉጂደካ ጋዛ፥ አስቃሎናነ ኤቅሮና ካታማቱዋ ኡንቱንቱ ዩሹዋን ደእያ ቢታቱዋናካ ኦይቄዳ። 19 መꬍና ጎዳይ ይሁዳ አሳና ደእያ ድራዉ፥ ገዘ ጋድያ ኡንቱንቱ ላቴድኖ፤ ሽን ደምባ ጋድያ አሳቶ ብራታፐ ኦሰቴዳ ኦላ ፓራ ጋረቱ ደእያ ድራዉ፥ ይሁዳ አሳይ ኡንቱንታ የደርሳናዉ ዳንዳይቤና። 20 ሙሴ ጌዳዋዳን፥ ከብሮነ ካታማ ካሌባዉ እሜድኖ፤ ካሌብ አናቀ ዛርያ ግድያ ሄዙ ያራቱዋ የደርሲደ ከሴዳ።
21 ሽን ቢንያማ ዛራቱ የሩሳላመን ደእያ ያቡሳቱዋ የደርስበይክኖ፤ ያትና፥ ያቡሳዋናቱ ቢንያማ ዛራቱዋና ሀቼ ጋካናዉ የሩሳላመን እትፐ ደኢኖ። +
ኤፍሬማነ ምናሰ ዛራቱ ቤቴለ ጾኒደ ኦይቄድኖ
22-23 ዮሴፎ ናናቱዋ፥ ኤፍሬማነ ምናሰ ዛራቱ ቃይ ቤቴለ ካታማ ቦላን ዎራጄድኖ። ካሰ ሄ ካታማይ ሎዛ ጌተቴ። ዎራጅያ ዎደ መꬍና ጎዳይ ኡንቱንቱና ደኤ። ዮሴፎ ዛራቱ ቤቴለ ካታማ ጾሞስያ አሳቱዋ ኪቴድኖ፥ 24 ኡንቱንቱ ካታማፐ ከስያ እት ብታንያ ደሚደ፥ “ካታማ ግዶ ዋን ገላናዉ ዳንዳየትንቶ ኑና በሶፐ፥ ኑን ነዉ ኬካና” ያጌድኖ። 25 እ ኡንቱንታ በሴዳ፤ ካታማን ደእያ አሳ ቃራ ማሻን ሙሸሬꬄድኖ፤ ሽን ሄ ብታንያነ አ ሶ አሳ ኡባ አሸድኖ። 26 ጉየፐ ሄ ብታኒ ሂተቱዋ ጋድያ ቢደ፥ ያን ካታማ ኬጼዳ፤ ሎዛ ያጊደ ሱንꬄዳ፤ ሀቼ ጋካናዉ ሄ ካታማይ ሄ ሱንꬃን ጼሰቴ።
እስራኤልያ አሳቱ ቢታፐ የደርስቤና አሳቱዋ
27 ምናሰ ዛራቱ ቤትሻና፥ ታእናካ፥ ዶራ፥ ይብላኣማነ ማግዶ ካታማቱዋንነ ኡንቱንቱ ዩሹዋን ደእያ ሞꬃቱዋን ደእያ አሳቱዋ ከሲደ የደርሳናዉ ዳንዳይበይክኖ። ያትና፥ ካናነቱ ያን ደኡዋ ምንሴድኖ። + 28 እስራኤልያ አሳይ ምኔዳ ዎደ፥ ካናነቱዋ ባረንቱ ዎልቃን ኦስሴድኖ፤ ሽን ኡንቱንታ ኡባና ጋድያፐ ከሲደ የደርስበይክኖ።
29 ኤፍሬማ ዛራቱካ ገዜራ ጌተትያ ካታማን ደእያ ካናነቱዋ ከሲደ የደርስበይክኖ፤ ያትና፥ ካናነ አሳቱ ያን ኡንቱንቱና እትፐ ደኤድኖ። +
30 ዛብሎና ዛራቱ ቅትሮና ካታማንነ ናህላላ ካታማን ደእያ አሳቱዋ ከሲደ የደርስበይክኖ፤ ያትና፥ ካናነቱ ያን ኡንቱንቱና እትፐ ደኤድኖ። ሽን ዛብሎና ዛራቱ ኡንቱንቱ ባረንቱ ዎልቃን ኦስሰድኖ።
31 አሴራ ዛራቱካ አኮን፥ ሲዶናን፥ አህላባን፥ አክዚባን፥ ሄልባን፥ አፌቃንነ ራሆባን ደእያ አሳቱዋ ከሲደ የደርስበይክኖ። 32 ካናነቱ ከሰናን አጌዳ ድራዉ፥ አሴራ ዛራቱ ኡንቱንቱና ያን እትፐ ደኤድኖ።
33 ንፍታሌማ ዛራቱካ ቤት-ሸመሻ ካታማንነ ቤት-አናታ ካታማን ደእያ አሳቱዋ ከሲደ የደርስበይክኖ፤ ሽን ካናነቱዋና ያን እትፐ ደኤድኖ። ቤት-ሸመሻነ ቤት-አናታ ካታማ አሳቱዋ ባረንቶ ዎልቃን ኦስሴድኖ።
34 አሞራዋናቱ ዳና ዘረꬃ ፑደ ገዝያዉ የደርሴድኖ፤ ኡንቱንቱ ዱገ ደምባ ጋድያ ዎናዳን ተኤድኖ።
35 አሞራዋናቱ ሄሬሳ ደርያንነ አያሎናነ ሻአልቢማ ጌተትያ ካታማቱዋን ደኡዋ ምንሴድኖ፤ ሽን ኤፍሬማነ ምናሰ ዛራቱ ምን ምኒደ ቢደ፥ ባረንቶ ዎልቃን ኦስሴድኖ። 36 አሞራዋናቱዋ ጋድያ ዛዋይ ሰላአ ማታን ደእያ አክራቢማ ጌተትያ ፑደꬃፐ ዶሚደ፥ ሁጲሳ ባጋ ፕኑዋ ጋኬ።
* 1:17 ሆርማ፦ ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ እብራዌꬁዋን፥ “ኡባና ꬋይሴዳ” ያግያዋ። + 1:21 ኢያሳ 15:63፤ 2 ሳሜላ 5:6፤ 1 ኦዱዋ 11:4 + 1:27 ኢያሳ 17:11-13 + 1:29 ኢያሳ 16:10