Sɛwɛ ŋa wi yɛn na para
ZHƆBU
wi sɛnrɛ
Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ
Zhɔbu sɛwɛ wi yɛn na para naŋa wa sɛnrɛ na, ŋa pàa pye na yinri Zhɔbu. Wìla pye ma sin konaa a wi nawa pì filige wi na. Ali mbege ta kaŋgbanra lɛgɛrɛ la gbɔn wi na, wìla koro ma taga Yɛnŋɛlɛ li na.
Pilige ka, a Sɔtanla wì si kari wa Yɛnŋɛlɛ li yeri ma saa na baga Zhɔbu wi na, ma yo fɔ wì taga Yɛnŋɛlɛ li na tɔnli ŋa wila taa wo kala na. Sɔtanla wìla ki naga ma yo fɔ Zhɔbu wì taga Yɛnŋɛlɛ li na katugu lì duwaw wi na. Kona, a Yɛnŋɛlɛ lì si ti, a Sɔtanla wì Zhɔbu wi wa ma wele, maa kɛɛ yaara ti ni fuun ti jɔgɔ. Wi piile pàa ku konaa wi yaayoro ti ni; wi yarijɛndɛ ti ni fuun tìla kɔ. A yambewe pà si kaa to Zhɔbu wi na. Ɛɛn fɔ wa ki jɔlɔgɔ kagala ke ni fuun ke ni, Zhɔbu wi sila wi jɔlɔgɔ ki go jɛn. Kala na làa kɔn ma tɛgɛ wa Yɛnŋɛlɛ li laga ki na, wi sila li jɛn.
Wɛnnɛ taanri la pye Zhɔbu wi yeri; a poro si pan wa wi yeri, mbe pan mbe yɛrɛwɛ kan wi yeri. Ki sanga wi ni, leele pàa pye naga jate ma yo mbele pe maa kajɛŋgɛ piin, Yɛnŋɛlɛ li ma duwaw pe na sanga pyew; mbele pe maa kapege piin, li ma jɔlɔgɔ wa pe na sanga pyew. Kì pye ma, mbe yala Zhɔbu wi wɛnnɛ taanri pe jatere wi ni, Zhɔbu wi jɔlɔgɔ kìla pye naga nari ma yo wì kapege pye. Ɛɛn fɔ mbe yala Zhɔbu jatere wo ni, ki kala li yɛgɛ yowo pi yɛn le kpɛgɛri ma toro. Ki jɔlɔgɔ cɛnlɛ na lo si daga wi ni, katugu wi tangalɔmɔ pìla pye sinmbe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na. Wii jɛn yiŋgi na, a Yɛnŋɛlɛ lì si ti, a ki jɔlɔgɔ gbɔgɔ ŋga kì si to wi na. A wì sigi yɛnri Yɛnŋɛlɛ li yeri ma yo ligi yo ligi filige fɔ wi yɛn sinŋɛ.
Yewige ŋga Zhɔbu wìla yewe, Yɛnŋɛlɛ li sila yɔn sogomɔ kan wi yeri le teere, ɛɛn fɔ làa li yɛɛ naga wi na. Yɛnŋɛlɛ làa kaa ki naga Zhɔbu wi na sɛnyoro fanŋga woro ni, fɔ lo na Yɛnŋɛlɛ li maa ŋga piin, sɛnwee piile pe se ya mbege pye. Pe se si ya mbege kɔrɔ jɛn fyew yiŋgi na Yɛnŋɛlɛ li mɛɛ kala na lo pye nakoma mbe na lo pye. Kona ma Zhɔbu wi ta wa wi dafɔ Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, wìla wi yɛɛ tirige ma yere ki na fɔ Yɛnŋɛlɛ lo nuŋgba li yɛn ma gbɔgɔ konaa ma kala jɛn. Kìla pye naa kɔɔn shyɛn Yɛnŋɛlɛ li wogo ki na yɛgɛ ŋga na, a wì sigi kapege ki jɛn maga yaga.
Wa sɛwɛ wi go kaaga sɛnrɛ ti ni, Yɛnŋɛlɛ làa sɔngɔrɔ ma Zhɔbu wi tɛgɛ wa wi yɔn lɛlɛ li ni. Yaara nda tìla jɔgɔ wi yeri, làa ti yɔngɔ shyɛnzhyɛn kan wi yeri. Zhɔbu wi wɛnnɛ pe sila tanga ta. Zhɔbu wi sila wi jɔlɔgɔ ki kɔrɔ jɛn fyew, ɛɛn fɔ wìla koro ma taga Yɛnŋɛlɛ li na ma yo fɔ:
Ɛɛn fɔ, mi wo na, mìgi jɛn ma yo na go shɔfɔ wi yɛn yinwege na,
wo wi yaa ka pye puŋgofɔ mbe yiri mboo yɛɛ naga laga tara ti na.
Ali na na wire ti ka jɔgɔ sa kɔ,
mi jate mi yaa ka Yɛnŋɛlɛ li yan yɛnlɛ ni (19.25-26).
Zhɔbu sɛwɛ wi lɛsaga sɛnrɛ (1–2) konaa wi go kaaga sɛnrɛ ti ni (42.7-17), to ti yɛn wa sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ ti nandogomɔ. Sɛnrɛ nda Zhɔbu wo naa wi wɛnnɛ pe ni pàa pye na waa na pe yɛɛ kaan, konaa nda Zhɔbu wo naa Yɛnŋɛlɛ li ni pàa pye na waa na pe yɛɛ kaan, ti yɛn ma yɔnlɔgɔ ma yala yuuro kɔlɔmɔ ni.
Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na
Sɛwɛ wi lɛsaga sɛnrɛ1–3
Zhɔbu wi kɛɛ yaara ti ni fuun tìla jɔgɔ 1–2
Zhɔbu wìla wi jɔlɔgɔ ki sɛnrɛ yo 3.1-26
Zhɔbu wi wɛnnɛ taanri pe yɛrɛwɛ sɛnrɛ 4–26
Sɛnrɛ koŋgbannda 4–14
Sɛnrɛ shyɛn woro 15–21
Sɛnrɛ taanri woro 22–26
Zhɔbu wi sɛnyoro puŋgo woro 27–31
Zhɔbu wìla wugu maga naga fɔ wi yɛn jɛrɛgisaga fu 31.1-40
Elihu wìla para Zhɔbu wi ni 32–37
Yɛnŋɛlɛ làa Zhɔbu wi yɔn sogo 38.1–42.6
Sɛwɛ wi kɔsaga sɛnrɛ: Yɛnŋɛlɛ làa duwaw Zhɔbu wi na 42.7-17
SƐWƐ WI LƐSAGA SƐNRƐ
1
1–3
Naŋa ŋa pàa pye na yinri Zhɔbu
wìla pye ma sin,
a wi nawa pì filige wi na
1 Naŋa wà la pye wa Uzi† tara, pàa pye naa yinri Zhɔbu. Ki naŋa wi nawa pìla pye ma filige wi na konaa ma pye lesinŋɛ. Wìla pye na fyɛ Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ, maa yɛɛ laga kapege pyege ki na. 2 Pinambiile kɔlɔshyɛn naa sumborombiile taanri wìla se. 3 Simbaala waga kɔlɔshyɛn (7 000) pàa pye wi yeri, naa yɔngɔmɛye waga taanri (3 000) ni, naa nɛrɛ nda ti maa fali ti shyɛnzhyɛn tɛgɛsaga cɛnmɛ kaŋgurugo (500) ni, naa sofilele nɛɛlɛ cɛnmɛ kaŋgurugo (500) ni konaa tunmbyeele lɛgɛrɛ ni. Ki naŋa pàa pye naa jate ma wɛ yɔnlɔ yirisaga kɛɛ tara woolo pe ni fuun pe na.
4 Zhɔbu wi pinambiile pàa koro na tooro pe yɛɛ yinrɛ ti ni na sɔgɔlɔ gbɔlɔ sori na nii. Pàa pye na pe nɔsepiile sumbonɔ pe yinri fun na nii na woo ja pe ni. 5 Ɛɛn fɔ na ki liwɛn piliye yi ka toro sanga ŋa ni, Zhɔbu wi maa piile pe yeri mbe pan mbe pe pye kpoyi. Wi ma yiri faa pinliwɛ ni mbe saraga sogowogo wɔ pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe mɛgɛ ni; katugu wìla pye naa yɛɛ piin fɔ: «Kana ki mbe ya pye na piile pè kapege pye, kana pè Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki jɔgɔ wa pe kotogo na.» Pa Zhɔbu wìla pye naga piin ma sanga pyew.
Zhɔbu wi jɔlɔgɔ koŋgbanŋga
6 Ma si yala, pilige ka, a Yɛnŋɛlɛ li mɛrɛgɛye pè si kari wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ; a Sɔtanla† fun wì si pan ma yere wa pe sɔgɔwɔ. 7 A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Sɔtanla wi yewe ma yo fɔ: «Ma yiri se yeri?» A Sɔtanla wì si Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn sogo ma yo fɔ: «Mì saa tara ti maga, mari yanriyanri ma toro.» 8 A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Sɔtanla wi yewe ma yo fɔ: «Naga yɛn ma, mala tunmbyee Zhɔbu wi kala li kɔrɔsi mali yan? Lere kpɛ woro wa tara na paa wi yɛn. Wi yɛn lere ŋa wi nawa pi yɛn ma filige wi na konaa ma pye lesinŋɛ. Wi maa fyɛ mi ŋa Yɛnŋɛlɛ na yɛgɛ, maa yɛɛ laga lali kapege pyege ki ni?» 9 A Sɔtanla wì si Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn sogo ma yo fɔ: «Naga yɛn ma, ma yo fɔ Zhɔbu wi yɛn na fyɛ mboro Yɛnŋɛlɛ ma yɛgɛ jaga wi le? 10 Mboro ma ma yɛn naa go singi, wo naa wi go woolo konaa wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti ni wi le? Màa kɛɛ tunŋgo ki ni fuun ki yɔn, wi yaayoro tì jaraga laga tara ti lagapyew ki ni. 11 Ɛɛn fɔ ma kɛɛ ki yirige wi kɛɛ yaara to naa wi go woolo pe na ma wele; mì taga ki na ma yo wi yaa ma mɛgɛ ki jɔgɔ kpeŋgbeleŋgbe.»
12 Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Sɔtanla wi pye fɔ: «Wele, mùu kɛɛ yaara ti ni fuun ti yaga ma kɛɛ na. Ɛɛn fɔ maga ka jiri wo na.» Kona, a Sɔtanla wì si yiri le Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ ma kari.
13 Pilige ka, maga ta Zhɔbu wi pinambiile poro naa wi sumborombiile pe ni pàa pye na nii na duvɛn woo wa pe ndɔ lɛrɛfɔ wi go ki ni, 14 a pitunŋɔ wà si pan ma gbɔn wa Zhɔbu wi na, mɛɛ wi pye fɔ: «Falinɛrɛ tì pye na tunŋgo piin wa kɛrɛ, a sofile nɛɛlɛ paa nii le pe tanla. 15 A Sabe tara fɛnnɛ† pèle si pan ma to we na fyɛlɛgɛ na, ma yaayoro ti yigi ma kari ti ni, mɔɔ tunmbyeele pe ni fuun pe gbo tokobi ni. Mi nuŋgba mì fe ma shɔ mbe pan mbege yo ma kan.»
16 Maa ta wìla pye na para bere, a pitunŋɔ wà yɛgɛ si pan naa, ma yo fɔ: «Yɛnŋɛlɛ gbanlaga kasɔn kì yiri wa naayeri ma to ma simbaala naa sikaala konaa tunmbyeele pe na, ma pe sogo ma pe kɔ pew. Mi nuŋgba mì fe ma shɔ mbe pan mbege yo ma kan.»
17 Maa ta wìla pye na para bere, a pitunŋɔ wà yɛgɛ si pan naa, ma yo fɔ: «Kalide tara fɛnnɛ† pèle pe yɛɛ kɔn ma yiri gbogolomɔ taanri, ma pan ma to yɔngɔmɛye pe na, ma pe yigi ma kari pe ni, ma tunmbyeele pe ni fuun pe gbo tokobi ni. Mi nuŋgba mì fe ma shɔ mbe pan mbege yo ma kan.»
18 Maa ta wìla pye na para bere, a pitunŋɔ wà yɛgɛ si pan naa, ma yo fɔ: «Ma pinambiile poro naa ma sumborombiile pe ni, pè pye na nii na duvɛn woo wa pe ndɔ lɛrɛfɔ wi go ki ni, 19 le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a tifɛliŋgbɔgɔ kà si yiri wa gbinri kɛɛ ki yeri, ma pan ma go ki yɛngɛlɛ tijɛrɛ ke gbɔn ŋgbanga ma ke jaanri. Go kì toori ma piile pe na, a pè ku. Mi nuŋgba mì fe ma shɔ mbe pan mbege yo ma kan.»
20 Kona, a Zhɔbu wì si yiri ma yere, maa derigbɔgɔ ki yigi maga wali, maa go ki kulu mbege naga fɔ kunwɔ kayaŋga gbɔn wi na; a wì si to tara maa yɛgɛ ki jiile wa tara ma Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔ. 21 A wì sho fɔ:
Mìla yiri wa na nɔ wi lara ma pan kɛwara,
mi yaa si ka sɔngɔrɔ mbe kari kɛwara.
Yawe Yɛnŋɛlɛ lo lìgi kan,
Yawe Yɛnŋɛlɛ lo lì sigi shɔ.
Waa Yawe Yɛnŋɛlɛ lo mɛgɛ ko sɔnni!
22 Wa ki kagala ŋgele ke ni fuun ke ni, Zhɔbu wi sila kapege pye. Wi sila yo mbe ye Yɛnŋɛlɛ li ni.
† 1:1 Uzi tara tìla pye wa Izirayɛli tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ konaa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri, wa Edɔmu tara wasege ki ni, wa Larabuye tara ti ni (Zhenɛ 36.28; Zhere 25.20; Yuŋgbɔ 4.21). † 1:6 Sɔtanla mɛgɛ ki kɔrɔ wowi ŋa fɔ: Ŋa wi maa baga leele na, nakoma ŋa wi maa leele waa na wele, nakoma leele winfɔ. † 1:15 Sabe tara fɛnnɛ pàa pye beŋganri pyefɛnnɛ pele, mbele pàa pye na yinrigi wa Larabu tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri ma pan na tuun leele pe na wa gbinri wi ni. † 1:17 Kalide tara fɛnnɛ pàa pye leele pele, mbele pàa pye na yanri na cɛɛn na toro wa gbinri wi ni, mbele pàa pye na yinrigi wa Larabu tara ti yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri.