9
Pàa sinmɛ kpoyi wo Yehu wi na
maa tɛgɛ Izirayɛli tara
ti wunlunaŋa
1 Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Elize wìla Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe fɔrɔgɔfɛnnɛ wa yeri maa pye fɔ: «Yiri ma yaripɔrɔ le mɔɔ kurusijara wi pɔ†, maga sinmɛ kugbolo na li lɛ, ma kari wa Aramɔti ca, wa Galaadi tara. 2 Na maga sa gbɔn wa, ma kari wa Nimishi pinambyɔ Zhozafati wi pinambyɔ Yehu wi yeri, ma saa yeri ma yiri wi ni wa wi nimbiile pe sɔgɔwɔ, ma kari wi ni yumbyɔ wa ni ye yɛ. 3 Kona, ma sinmɛ kugbolo li lɛ maa wo wa wi go ki na, ma sho fɔ: ‹Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo li yɛn naga sinmɛ mba pi wuun ma go ki na mbɔɔn tɛgɛ Izirayɛli tara ti wunluwɔ. Ko puŋgo na, ma kɔrɔ ki yɛngɛ ma fe ma yiri, maga ka mɔ wa.› »
4 A lefɔnŋɔ Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ wì si yiri ma kari wa Aramɔti ca, wa Galaadi tara. 5 Naa wìla ka saa gbɔn wa, wi mbe wele mɛɛ maliŋgbɔɔnlɔ teele pe yan pè gbogolo na finliwɛ piin. A wì sho fɔ: «Na to, sɛnrɛ yɛn na yeri mbe yo ma kan.»
A Yehu wì sho fɔ: «We ni ambɔ maa piin?»
A wì sho fɔ: «Mboro mi yɛn na piin na to.» 6 A Yehu wì si yiri ma ye wi ni wa go. A lefɔnŋɔ wì si sinmɛ pi wo wa wi go ki na, mɛɛ wi pye fɔ: «Pa Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ lì yo yɛɛn fɔ: ‹Mi yɛn naga sinmɛ mba pi wuun ma go ki na mbɔɔn tɛgɛ Izirayɛli woolo pe wunluwɔ, mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, na woolo pe wunluwɔ†. 7 Ma yaa kɔɔn tafɔ Ashabu wi go woolo pe gbo. Ki ka pye ma, mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, na yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ naa na tunmbyeele sanmbala mbele fuun Yezabɛli wìla gbo, mi yaa pe gbokala li kayaŋga ki wɔ pe ni. 8 Ashabu wi go woolo pe ni fuun pe yaa ku mbe wɔ wa. Nambala mbele fuun pe yɛn Ashabu wi go woolo, leseele naa kulolo, mi yaa pe ni fuun pe tɔngɔ mbe pe wɔ laga Izirayɛli tara. 9 Mi yaa Ashabu go woolo pe pye paa Nebati pinambyɔ Yerobowamu wi go woolo pe yɛn, konaa paa Ahiya pinambyɔ Bayesha wi go woolo pe yɛn†. 10 Pyɔɔnlɔ pe yaa ka Yezabɛli gboo wi ka wa Zhizireyɛli ca kɛrɛ ti ni. Lere se ka ta mboo gboo wi le.› » Ko puŋgo na, a lefɔnŋɔ wì si kɔrɔ ki yɛngɛ, mɛɛ fe ma kari†. 11 Naa Yehu wìla kaa sɔngɔrɔ ma saa gbɔn wa wi tafɔ wi maliŋgbɔɔnlɔ teele pe na, a pè suu yewe ma yo fɔ: «Yiŋgi wa? Ki yarafɔ ŋa wì pan laga ma yeri yiŋgi wogo na?»
A Yehu wì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Yoro yɛrɛ yège lere cɛnlɛ ŋa wi jɛn naa wi sɛnyoro ti ni.»
12 Ɛɛn fɔ, a pè si Yehu wi pye naa fɔ: «Kaselege ma. Ŋga ki yɛn wa, ki yo we kan!»
Kona, a Yehu wì sho fɔ: «Sɛnrɛ nda naa nda to ki lefɔnŋɔ wì yo na kan. Wìlan pye ma yo fɔ: Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛn naga yuun na kan fɔ: ‹Mi yɛn naga sinmɛ mba pi wuun wa ma go ki na mbɔɔn tɛgɛ Izirayɛli tara ti wunluwɔ.› » 13 Ki sɛnrɛ ti logoŋgɔlɔ, a maliŋgbɔɔnlɔ teele pè si pe derigbɔrɔ ti wɔwɔ mari jan Yehu wi jegele wa yeyɔngɔ ki lugusara ti na, a wì si lugu ma yere ti na. Ko puŋgo na, a pè si mbanlaga ki win mɛɛ jɔrɔgɔ ma yo fɔ: «Wunlunaŋa Yehu.»
Yehu wìla yiri Yoramu
naa Ahaziya pe kɔrɔgɔ
14 Kona, a Zhozafati pinambyɔ Yehu ŋa wìla pye Nimishi wi pishyɛnwoo wì si yɔn le Yoramu wi na. Ki wagati wi ni, kìla yala Yoramu wo naa Izirayɛli tara maliŋgbɔɔnlɔ pe ni fuun pàa pye na Aramɔti ca ŋga wa Galaadi tara ki kɔrɔsi Siri tara wunlunaŋa Hazayɛli wi kala na. 15 Ɛɛn fɔ wunlunaŋa Yoramu wo la sɔngɔrɔ ma kari wa Zhizireyɛli ca mbe saa wɛlɛgɛsara ti fɔ, to nda Siri tara fɛnnɛ pàa wi wɛlɛgɛ, naa wìla pye na malaga ki gbɔɔn Siri tara wunlunaŋa Hazayɛli wi ni we.
Ko Yehu wìla ki yo wi maliŋgbɔɔnlɔ teele yɛɛnlɛ pe kan fɔ: «Na ki ka pye yaa jaa mbe pye wunluwɔ, lere wa kpɛ ka ka yiri laga ca mbe saga sɛnrɛ nda ti yari wa Zhizireyɛli ca.»
16 Ko puŋgo na, a Yehu wì si yiri ma lugu wi wotoro ŋa shɔn maa tilele wi na, ma kari wa Zhizireyɛli ca, katugu Yoramu wìla pye wa yaŋa. Zhuda tara wunlunaŋa Ahaziya wìla kari wa sa Yoramu wi wele.
17 Ca ki kɔrɔsifɔ ŋa wìla pye wa Zhizireyɛli ca sanŋgazo wi go na na laga ki kɔrɔsi, naa wìla kaa wele, mɛɛ janwa wa yan wìla paan wa Yehu wi ni. A wì sho fɔ: «Na yɛgɛ yɛn janwa wa na wila paan.» A Yoramu wì sho fɔ: «Ye shɔn fevɔ wa tun wi sa pe fili wi pe yewe fɔ: ‹Ye yɛn na paan yɛyinŋge panga le?› »
18 Kì pye ma, a shɔn fevɔ wì si kari ma saa Yehu wi fili, mɛɛ wi pye fɔ: «Wunlunaŋa wì yo fɔ ma yɛn na paan yɛyinŋge panga le?»
A Yehu wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Yɛyinŋge ko yaa yiŋgi yɔn mboro kan? Toro ma taga na puŋgo na.»
A ca ki kɔrɔsifɔ wì sigi yo wunlunaŋa wi kan fɔ: «Shɔn fevɔ wì kari ma saa gbɔn wa pe na, ɛɛn fɔ wii sɔngɔrɔ mbaa paan.»
19 A Yoramu wì si shɔn fevɔ wa yɛgɛ tun wa pe yeri naa. A wo si kari ma saa gbɔn wa pe na, ma sho fɔ: «Wunlunaŋa wì yo fɔ ye yɛn na paan yɛyinŋge panga le?»
A Yehu wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Yɛyinŋge ko yaa yiŋgi yɔn mboro kan? Toro ma taga na puŋgo na waa kee.»
20 A ca ki kɔrɔsifɔ wì sho naa fɔ: «Wì kari ma saa gbɔn wa pe na. Ɛɛn fɔ wii sɔngɔrɔ mbaa paan. Janwa wi yɛgɛ sinfɔ wi wotoro felɔmɔ pì yiri Nimishi pishyɛnwoo Yehu wi wotoro felɔmɔ pi kɔrɔgɔ; katugu wi yɛn naa fee paa go yirifɔ yɛn.» 21 Kona, a Yoramu wì sho fɔ: «Yanla malaga gbɔnwotoro ŋa shɔn maa tilele wi gbɛgɛlɛ na kan.» A pè suu gbɛgɛlɛ wi kan. A Izirayɛli tara wunlunaŋa Yoramu, naa Zhuda tara wunlunaŋa Ahaziya wi ni, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pè si yiri ma lugu wa wotoroye mbele shɔnye maa tilele pe ni ma kari sa Yehu wi fili. A pè si saa wi ta wa Zhizireyɛli ca fɛnnɛ naŋa Nabɔti wi kɛrɛ†.
22 Naa Yoramu wìla kaa Yehu wi yan sanga ŋa ni, a wì sho fɔ: «Yehu, maa paan yɛyinŋge panga gbari?»
A Yehu wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Yɛyinŋge le? Yiŋgi yɛyinŋge yi ko? Ko ka woro wa, mbege ta ma nɔ Yezabɛli wi yɛn na yarisunndo gbogo konaa na lekara kapyere ti piin bere we?»
23 Kona, a Yoramu wì suu wotoro wi yɛgɛ kaw na fee, mɛɛ Ahaziya wi pye fɔ: «Ma yɛɛ yigi Ahaziya, pè we fanla.» 24 Ɛɛn fɔ, a Yehu wì suu sandiga ki lɛ ma Yoramu wi wɔn wa wi puŋgo na, wa wi pajoro ti filisaga ki na. A wanla lì suu sunndo wi furu ma yiri. A Yoramu wì si wɔ ma to wa wi wotoro wi ni. 25 A Yehu wì suu tunmbyee Bidikari wi pye fɔ: «Wi gboo wi wɔ maa wa wa Zhizireyɛli ca fɛnnɛ naŋa Nabɔti wi kɛrɛ ti ni, mɛɛ ma yɛɛ nawa to ki na, wagati ŋa ni mi naa mboro wàa pye we yɛɛ ni wa wotoro ŋa shɔn maa tilele wi ni wi to Ashabu wi puŋgo na, ki jɔlɔgɔ sɛnrɛ nda to Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo ma wa wi na, fɔ: 26 ‹Yunmbaan mìla Nabɔti naa wi pinambiile pe kasanwa pi yan. Mi yaa ki kala cɛnlɛ nuŋgba li pye ma na wa ki kɛrɛ nuŋgba ti ni. Mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, muwi mì yo ma†.› Ki kala na, wi lɛ maa wa wa kɛrɛ nawa mbe yala Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti ni.»
27 Naa Zhuda tara wunlunaŋa Ahaziya wìla kaa ki yan ma, a wì si Bɛti Hagani laga konɔ li lɛ ma fe ma kari. A Yehu wì si taga wi na naa puro, mɛɛ ki yo wi woolo pe kan ma yo poo wɔn wa wi wotoro ŋa shɔn maa tilele wi ni. A pè suu wɔn maga ta wi yɛn wa Guri laga ki na, wa Yibileyamu ca ki tanla. A wì si fe ma kari wa Megido ca ma saa ku wa. 28 A wi tunmbyeele pè suu gboo wi lɛ maa le wotoro ŋa shɔn maa tilele wa ni, ma kari wi ni wa Zheruzalɛmu ca. Pàa saa wi le wa wi fanga ki ni, ma pinlɛ wi tɛlɛye pe ni, wa Davidi ca.
29 Ashabu pinambyɔ Yoramu wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɛ ma yiri nuŋgba wolo li ni, a Ahaziya wì si cɛn wunluwɔ pi na wa Zhuda tara.
Yehu wìla Yezabɛli wi gbo
30 Kona, a Yehu wì si saa ye wa Zhizireyɛli ca. Naa Yezabɛli wìla kaa ki wogo ki logo, a wì si yiri ma kale le, maa go ki gbegele, mɛɛ saa yere wa wi sanŋgazo fenɛtiri wi tanla na wele. 31 Naa Yehu wìla ka saa gbɔn wa ca ki yeyɔngɔ ki na, a Yezabɛli wì suu pye fɔ: «Ma yɛn na paan yɛyinŋge na gbari, mboro Zimiri fɔnŋɔ ŋa we? Mboro ŋa mɔ̀ɔ tafɔ wi gbo we.» 32 A Yehu wì suu yɛgɛ ki yirige ma wele wa fenɛtiri wi yeri, mɛɛ yo fɔ: «Ambɔ wi yɛn wa naayeri ma pye na ni? Ambɔ fɔ?» Kona, a wunluwɔ go tunmbyeele shyɛn nakoma taanri si pan ma fɛlɛgɛ ma Yehu wi wele wa fenɛtiri wi ni laga tara. 33 A Yehu wì si pe pye fɔ: «Yoo wɔnrɔgɔ yoo jan wa fenɛtiri wi ni.» A pè si Yezabɛli wi wɔnrɔgɔ maa jan laga tara na. A wi kasanwa pì si janri ma wo ca mbogo ki na konaa shɔnye pe na. A Yehu wì si lugu wi na wotoro wi ni, maa tangala ma toro.
34 Kona, a Yehu wì si ye wa ca ma saa li ma wɔ. Ko puŋgo na, a wì suu woolo pe pye fɔ: «Ye kari ye sa ki jɛlɛ daŋga fɔ ŋa wi kala li yɛgɛ wɔ, yoo le, katugu wi yɛn wunlunaŋa wo sumborombyɔ†.»
35 A pè si yiri ma kari saa le. Ɛɛn fɔ, pe sila sa yaraga ka yan wa, kaawɔ wi yuŋgɔrɔgɔ, naa wi tɔɔrɔ konaa wi kɛndagala koro pàa yan. 36 A pè si sɔngɔrɔ ma saa ki yo Yehu wi kan. A Yehu wì sho fɔ: «Ko sɛnrɛ to Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo li tunmbyee Tishibe ca fɛnnɛ naŋa Eli wi kan ma yo fɔ: ‹Pyɔɔnlɔ pe yaa ka Yezabɛli wi wire kara ti ka wa Zhizireyɛli ca kɛrɛ ti ni†. 37 Yezabɛli gboo wi yaa ka pye paa fyɔngɔ yɛn wa tara ti na, wa Zhizireyɛli ca kɛrɛ ti ni, fɔ yɛrɛ leele pe se ka ya mbaa ki yuun fɔ: Yezabɛli wi ŋa.› »
† 9:1 Yiri ma yaripɔrɔ le mɔɔ kurusijara wi pɔ: Ko kɔrɔ wo yɛn mɔɔ yɛɛ gbɛgɛlɛ mbe ŋga ma daga mbe pye ki pye. † 9:6 1 Wunlu 19.6 † 9:9 1 Wunlu 15.29; 16.11-12 † 9:10 1 Wunlu 21.23 † 9:21 1 Wunlu 21.1-16 † 9:26 1 Wunlu 21.19 † 9:34 1 Wunlu 16.31 † 9:36 1 Wunlu 21.23