6
Shɛrigo gbɔgɔ ki kanwa sɛnrɛ
1 Izirayɛli woolo pe yiriŋgɔlɔ wa Ezhipiti tara, ki yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa tijɛrɛ (480) wolo li ni, ki yeŋge shyɛn wogo ki na, ko ŋga pe maa yinri Zivu† yeŋge ye, a Salomɔ wì sigi lɛ na Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki kanni, wi wunluwɔ pi yɛlɛ tijɛrɛ wolo li ni Izirayɛli woolo pe go na. 2 Go ŋga wunlunaŋa Salomɔ wìla kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan ki titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ nafa ma yiri kɛ. Ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ kɛ. Ki yagawa pìla pye mɛtɛrɛ kɛ ma yiri kaŋgurugo. 3 Pàa ndɔgɔrɔ wɔ wa shɛrigo gbɔgɔ ki yɛgɛ kɛɛ yeri. Ti titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ kɛ ma yala shɛrigo gbɔgɔ ki gbemɛ pi ni. Ti gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ kaŋgurugo. 4 Wunlunaŋa wìla fenɛtiriye wɔ shɛrigo gbɔgɔ ki na, ma tugurɔn mɛrɛ lele pe na. 5 Wìla sanŋgazoye kan ma shɛrigo gbɔgɔ konaa ki lajɛŋgɛ kpoyi ki maga. Pàa pe kan ma mara shɛrigo gbɔgɔ ki na, ma yumbiile wɔ wa pe ni. 6 Sanŋgazo wi nɔgɔna go ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ shyɛn naa kɔngɔ, wi nandogomɔ go ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ taanri, wi taanri wogo ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ taanri naa kɔngɔ; katugu pàa ka taga shɛrigo gbɔgɔ mbogo gbemɛ pi na ki funwa kɛɛ ki na, jaŋgo sanŋgazo wi biritire ti tagataga ko lara to na, tiga ka ye wa shɛrigo gbɔgɔ mbogo jate ki ni.
7 Shɛrigo gbɔgɔ ki kansanga wi ni, sinndɛɛrɛ nda pàa tɛ makɔ wa ti tɛsaga to pàa lɛ maga kan ti ni. Ki kala na, pe sila marito nakoma gbɔnlɔgɔ nakoma tugurɔn tunŋgo pyeyaraga ka kpɛ tinmɛ logo ki kansanga wi ni.
8 Sanŋgazo wi nɔgɔna go yeyɔngɔ kìla pye wa shɛrigo gbɔgɔ ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ ki na. Pe ma ye lema mbe lugu lugusara ta na, mbe kari wa sanŋgazo go nandogomɔ wogo ki ni, mbe si lugu lugusara ta na, mbe kari wa sanŋgazo wi naayeri go ki ni. 9 Shɛrigo gbɔgɔ ki kanŋgɔlɔ, a Salomɔ wì sho fɔ pege gona wi biritire papara papara naa sɛdiri tire tiyapaara ni. 10 Sanŋgazoye mbele pàa kan ma mara shɛrigo gbɔgɔ ki na maga maga, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe yagawa pìla pye mɛtɛrɛ shyɛnzhyɛn naa kɔngɔ. A pè si sɛdiri tire tɛgɛ ma sanŋgazoye pe biri ma pe mara shɛrigo gbɔgɔ ki na.
11 Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si para Salomɔ wi ni ma yo fɔ: «Ki go ŋga maa kanni yɛɛn, 12 na ma kaa tanri na kondɛgɛŋgɛlɛ ke na, na ma kaa na kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke piin konaa mbanla ŋgasegele ke ni fuun ke yigi mbaa tanri ke na, kona sɛnrɛ nda mìla yo ma to Davidi wi kan, mi yaa ki kala li pye mbeli yɔn fili ma kanŋgɔlɔ. 13 Mi yaa pan mbe cɛn wa Izirayɛli woolo pe sɔgɔwɔ. Mi se ka laga na woolo, Izirayɛli woolo wele, pe na fyew.»
Shɛrigo gbɔgɔ ki nawa
pìla gbegele yɛgɛ ŋga na
14 Koni Salomɔ wìla shɛrigo gbɔgɔ ki kan maga kɔ. 15 Wìla sɛdiri tire papara papara lɛ mari maramara go ki nawa mbogo ki na maga tɔn, maga lɛ wa ki nɔgɔna fɔ ma saa gbɔn wa ki naayeri. A wì si sipirɛsi tire papara papara lɛ mari jan ma go nawa tara ti yɛgɛ tɔn. 16 Yumbyɔ ŋa wìla pye wa shɛrigo gbɔgɔ ki puŋgo kɛɛ yeri wi titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ kɛ. Wìla sɛdiri tire papara papara lɛ mari maramara mbogo ki na maga tɔn, maga lɛ wa tara fɔ ma saa gbɔn wa ki naayeri. Kona, a pè sigi yumbyɔ wi gbegele, ma wo pye shɛrigo gbɔgɔ ki lajɛŋgɛ kpoyi.
17 Shɛrigo gbɔgɔ ki nawa mba pì koro wa lajɛŋgɛ kpoyi ki yɛgɛ, pi titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ nafa. 18 Sɛdiri tire papara papara nda pàa tɛgɛ ma lajɛŋgɛ kpoyi ki nawa mbogo ki tɔn, pàa kolokɛnti tirige pire yanlɛrɛ gbegele ti na konaa yarifyɛɛnrɛ yanlɛrɛ ni, nda tì pɛlɛgi. Go ki nawa mbogo ki ni fuun kìla pye ma tɔn sɛdiri tire papara papara ni, ali ki sinndɛlɛgɛ ka kpɛ sila pye na yaan funwa na.
19 Salomɔ wìla shɛrigo gbɔgɔ ki lajɛŋgɛ kpoyi ki gbegele mbe Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi tɛgɛ wa ki ni. 20 Ki lajɛŋgɛ kpoyi ki titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ kɛ. Ki gbemɛ pìla pye mɛtɛrɛ kɛ. Ki yagawa pìla pye mɛtɛrɛ kɛ. Pàa tɛ piiri wo ki nawa mbogo ki lagapyew ki na maga tɔn. Pàa saraga wɔsaga ka gbegele sɛdiri tire ni, ma tɛ piiri wo ki lagapyew ki na maga tɔn. 21 Salomɔ wìla tɛ piiri wo shɛrigo gbɔgɔ nawa pi ni fuun pi na maa tɔn. Wìla tɛ yɔngɔwɔ gbegele maa pɔpɔ lajɛŋgɛ kpoyi ki yeyɔngɔ ki na. Lajɛŋgɛ kpoyi ki lagapyew kìla pye ma tɔn tɛ piiri ni. 22 Wìla tɛ piiri wo shɛrigo gbɔgɔ ki nawa pi lagapyew ki na maga tɔn. Saraga wɔsaga ŋga kìla pye wa lajɛŋgɛ kpoyi ki yɛgɛ†, wìla tɛ piiri wo ki lagapyew ki na maga tɔn.
23 Pàa sherubɛnye yanlɛɛlɛ shyɛn gbegele oliviye tire yan woro ni, mbe pe tɛgɛ wa lajɛŋgɛ kpoyi ki ni. Pe yagawa pìla pye mɛtɛrɛ kaŋgurugo kaŋgurugo. 24 Ki sherubɛnye yanlɛɛlɛ pe kanwira ti nuŋgba nuŋgba pyew ti titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ shyɛnzhyɛn naa kɔngɔ. Mbege lɛ kanwiga ŋga ki numaga ki na saga wa sanŋga ki numaga ki na, ki titɔnlɔwɔ pìla pye mɛtɛrɛ kaŋgurugo. 25 Sherubɛn yanlɛɛ shyɛn woo wi kanwira ti titɔnlɔwɔ pìla pye fun mɛtɛrɛ kaŋgurugo. Ki sherubɛnye yanlɛɛlɛ shyɛn pe titɔnlɔwɔ po naa pe cɛnlɔmɔ pi ni, pìla pye ja. 26 Ki sherubɛnye yanlɛɛlɛ pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe yagawa pìla pye ja, pìla pye mɛtɛrɛ kaŋgurugo kaŋgurugo. 27 Salomɔ wìla sherubɛnye yanlɛɛlɛ pe tɛgɛ wa shɛrigo gbɔgɔ ki lajɛŋgɛ kpoyi ki nandogomɔ. Pe kanwira tìla pye ma sangasanga. Koŋgbanŋa wi kanwiga nuŋgba numaga la gbɔn wa go mbogo ki na. A shyɛn woo wi kanwiga nuŋgba numaga gbɔn wa go mbogo sanŋga ki na. Pe shyɛn pe kanwira sannda ti numara tìla pye na jiinri ti yɛɛ na wa go ki nandogomɔ. 28 Salomɔ wìla tɛ wo sherubɛnye yanlɛɛlɛ pe lagapyew ki na†.
29 Kona, a Salomɔ wì si sherubɛnye yanlɛɛlɛ keregi keregi wa shɛrigo gbɔgɔ ki nawa mbogo naa ki funwa mbogo ki na, naa sɛngɛndire yanlɛrɛ ni konaa yarifyɛɛnrɛ yanlɛrɛ ni, nda tì pɛlɛgi. 30 A wì si tɛ wo shɛrigo gbɔgɔ ki nawa tara lara ti ni fuun ti na mari tɔn ma pinlɛ lajɛŋgɛ kpoyi ki ni.
31 A wì si kɔrɔ piile shyɛn gbegele oliviye tire yan woro ni, mberi le lajɛŋgɛ kpoyi ki yeyɔngɔ ki na mbaa ki tɔnni. Kɔrɔ ki naayeri tige naa ki kanŋgara na tire ti ni, ti gbemɛ pìla yala mbogo ki walisaga kaŋgurugo wogo ki ni. 32 Ki kɔrɔ piile shyɛn pàa pe gbegele oliviye tire yan woro ni. A wì si ti a pè sherubɛnye yanlɛɛlɛ, naa sɛngɛndire yanlɛrɛ konaa yarifyɛɛnrɛ, nda tì pɛlɛgi ta yanlɛrɛ gbegele kɔrɔ piile shyɛn pe na, ma tɛ wo pe na. A pè si tɛ gbɔn ma taga sherubɛnye yanlɛɛlɛ naa sɛngɛndire yanlɛrɛ ti na. 33 A wì sigi nuŋgba ki pye ma fun shɛrigo gbɔgɔ ki yeyɔngɔ wogo ki na. Wìla ti a pè kɔrɔ ki kanŋgara na tire ti gbegele oliviye tire ni. Ti gbemɛ pìla yala mbogo ki walisaga tijɛrɛ wogo ki ni. A pè si kɔrɔ piile pe gbegele sipirɛsi tire ni. 34 Pàa kɔrɔ piile shyɛn pe gbegele sipirɛsi tire ni. Pàa kɔrɔ piile shyɛn pe gbegele tire papara papara shyɛnzhyɛn ni, ma tugurɔn ta gbegele kiiri kiiri ma kɔrɔ piile pe lele ti na. 35 A wì si ti a pè sherubɛnye yanlɛɛlɛ, naa sɛngɛndire yanlɛrɛ konaa yarifyɛɛnrɛ, nda tì pɛlɛgi ta yanlɛrɛ gbegele kɔrɔ piile pe na mari kerikeri, ma tɛ wo ti ni fuun ti na, ma tɛ wi gbɔn maa yɔn yala ti na.
36 Ko puŋgo na, a wì si sinndɛɛrɛ nda pè tɛ ti koŋgolo taanri wa ti yɛɛ go na, konaa sɛdiri tire kologo nuŋgba ni ti go na, ma loŋgo ki maga.
37 Pàa Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki nɔgɔ le Salomɔ wi wunluwɔ pi yɛlɛ tijɛrɛ wolo lo ni, Zivu yeŋge ki ni. 38 Wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɛ ma yiri nuŋgba wolo li ni, yeŋge kɔlɔtaanri wogo ki na, ko ŋga pe yinri Buli† yeŋge ye, a shɛrigo gbɔgɔ ki kanwa pi ni fuun pì si kɔ naa ki tunmbigile ke ni fuun ke ni, paa yɛgɛ ŋga na kìla daga mbe pye we. Yɛlɛ kɔlɔshyɛn Salomɔ wìla pye maga kan maga kɔ.
† 6:1 Eburuye yɛlɛ li ni, zivu yeŋge ki ma saa yala mɛ yeŋge ki ni. † 6:22 Saraga wɔsaga ŋga kìla pye wa lajɛŋgɛ kpoyi ki yɛgɛ, ko ki yɛn saraga wɔsaga ŋga pàa pye na wusuna nuwɔ taan wi sori ki na we; Ɛki 30.1-3. † 6:28 Ɛki 25.18-20 † 6:38 Eburuye yɛlɛ li ni, Buli yeŋge ki ma saa yala ɔkitɔburu naa novamburu yende ti ni.