4
Sons or slaves
1 Λέγω δέ, ἐφ᾿ ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει δούλου, κύριος πάντων ὤν, 2 ἀλλ᾿* ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶν καὶ οἰκονόμους ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός. 3 Οὕτως καὶ ἡμεῖς, ὅτε ἦμεν νήπιοι ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἦμεν† δεδουλωμένοι. 4 Ὅτε δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον‡ ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον,§ 5 ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. 6 Ὅτι* δέ ἐστε υἱοί, ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ Πνεῦμα τοῦ Υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν† κρᾶζον,‡ «Ἀββᾶ, ὁ Πατήρ.» 7 Ὥστε οὐκέτι εἶ δοῦλος ἀλλ᾿§ υἱός, εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος Θεοῦ διὰ Χριστοῦ.*
Paul’s concern
8 Ἀλλὰ τότε μέν, οὐκ εἰδότες Θεόν, ἐδουλεύσατε τοῖς μὴ φύσει† οὖσιν θεοῖς. 9 Νῦν δὲ γνόντες‡ Θεόν—μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ Θεοῦ—πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ, καὶ πτωχά, στοιχεῖα, οἷς πάλιν ἄνωθεν δουλεύειν θέλετε; 10 Ἡμέρας παρατηρεῖσθε καὶ μῆνας καὶ καιροὺς καὶ ἐνιαυτούς. 11 Φοβοῦμαι ὑμᾶς, μή πως εἰκῇ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς.
12 Γίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, δέομαι ὑμῶν. Οὐδέν με ἠδικήσατε. 13 Οἴδατε δὲ ὅτι δι᾿ ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον. 14 Καὶ τὸν πειρασμόν μου§ τὸν* ἐν τῇ σαρκί μου οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ ἐξεπτύσατε, ἀλλ᾿† ὡς ἄγγελον Θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς Χριστὸν Ἰησοῦν. 15 Τίς‡ οὖν ἦν§ ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν; Μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες ἂν* ἐδώκατέ μοι. 16 Ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν;
17 Ζηλοῦσιν ὑμᾶς—οὐ καλῶς ἀλλὰ† ἐκκλεῖσαι‡ ὑμᾶς θέλουσιν, ἵνα αὐτοὺς ζηλοῦτε.§ 18 Καλὸν δὲ τὸ* ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε, καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρεῖναί με πρὸς ὑμᾶς.
19 Τεκνία† μου, οὓς πάλιν ὠδίνω ἄχρις‡ οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν 20 —ἤθελον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι καὶ ἀλλάξαι τὴν φωνήν μου· ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν.
‘Hagar’ vs ‘Sarah’
21 Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; 22 Γέγραπται γὰρ ὅτι Ἁβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν· ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας. 23 Ἀλλ᾿§ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διὰ τῆς* ἐπαγγελίας, 24 ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα. Αὗται γάρ εἰσιν† δύο διαθῆκαι· μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ, εἰς δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν Ἄγαρ‡ 25 (τὸ γὰρ Ἄγαρ§ Σινᾶ ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ, συστοιχεῖ* δὲ τῇ νῦν Ἱερουσαλήμ,† δουλεύει δὲ‡ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς)· 26 ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶν μήτηρ πάντων§ ἡμῶν. 27 Γέγραπται γάρ· «Εὐφράνθητι, στεῖρα, ἡ οὐ τίκτουσα· ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα· ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα.» 28 Ἡμεῖς* δέ, ἀδελφοί, κατὰ Ἰσαάκ, ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν.† 29 Ἀλλ᾿ ὥσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκεν τὸν κατὰ Πνεῦμα, οὕτως καὶ νῦν. 30 Ἀλλὰ τί λέγει ἡ Γραφή; «Ἔκβαλε‡ τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς, οὐ γὰρ μὴ§ κληρονομήσῃ* ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας.» 31 Ἄρα,† ἀδελφοί, οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα, ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας.
* 4:2 αλλ f35 [40%] ¦ αλλα ℵA,B,C [60%] RP,HF,OC,TR,CP,NU † 4:3 ημεν f35 A,B,C [98.5%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημεθα 𝕻46ℵ [1.5%] NU ‡ 4:4 γενομενον f35 𝕻46ℵA,B,C [71%] RP,HF,OC,TR,NU ¦ γεννωμενον [12%] CP ¦ γεννομενον [16%] ¦ γενωμενον [1%] § 4:4 νομον rell ¦ νομου [1%] CP * 4:6 οτι rell ¦ οτε [4%] CP † 4:6 υμων f35 [94%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ημων 𝕻46ℵA,B,C [6%] NU ¦ one other variant ‡ 4:6 κραζον rell ¦ κραζων [15%] § 4:7 αλλ f35 [60%] RP,HF,OC,TR ¦ αλλα 𝕻46ℵA,B,C [40%] CP,NU * 4:7 θεου δια χριστου f35 (74%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 23 (1.3%) ¦ 12 ιησου 3 (14.4%) ¦ 2 ιησου 3 (0.7%) ¦ ~ 21 𝕻46ℵA,B,C (1.5%) NU ¦ — (0.7%) ¦ μεν 1 συγκληρονομος δε 3 (6.4%) ¦ four other readings (1%) † 4:8 μη φυσει f35 [93%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ ~ 21 𝕻46ℵ(A,B)C [5%] NU ¦ 2 [2%] ‡ 4:9 γνοντες rell ¦ γνωντες [10%] § 4:14 μου f35 𝕻46C (86.9%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ — (11.4%) ¦ υμων ℵA,B (1.7%) NU * 4:14 τον f35 C (97.8%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻46ℵA,B (2.2%) NU † 4:14 αλλ rell ¦ αλλα 𝕻46B [1%] NU ‡ 4:15 τις f35 [96%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ που 𝕻46ℵA,B,C [4%] NU § 4:15 ην f35 [86%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻46ℵA,B,C [14%] NU * 4:15 αν f35 [97%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻46ℵA,B,C [2%] NU ¦ two other variants [1%] † 4:17 αλλα rell ¦ αλλ C [18%] ‡ 4:17 εκκλεισαι rell ¦ εκκλησαι [13%] ¦ four other spellings ℵA [3%] § 4:17 ζηλουτε f35 ℵA,B,C (85.5%) RP,HF,OC,TR,NU ¦ ζηλουται (8.3%) ¦ ζηλωτε (4.5%) ¦ ζηλωται (0.7%) ¦ five other readings (1.2%) ¦ ζηλουσθε CP * 4:18 το f35 [97%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — ℵA,B,C [3%] NU † 4:19 τεκνια f35 (A)C [99%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ τεκνα ℵB [1%] NU ‡ 4:19 αχρις f35 A,C [97.5%] HF,OC,TR,CP ¦ μεχρις ℵB [1.5%] NU ¦ αχρι [1%] RP § 4:23 αλλ rell ¦ και CP ¦ αλλα B * 4:23 δια της f35 B [88%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ δι 𝕻46ℵA,C [6%] NU ¦ κατ [6%] † 4:24 εισιν f35 𝕻46A,B,C [92%] RP,HF,OC,CP,NU ¦ 1 αι ℵ [8%] TR ‡ 4:24 ἀγαρ f35 OC,TR,CP ¦ ἁγαρ RP,HF,NU § 4:25 γαρ αγαρ f35 (90.4%) RP,HF,OC,TR,CP ¦ 1 ℵC (2.5%) ¦ 2 (0.3%) ¦ δε 2 A,B (5%) NU ¦ δε 𝕻46 (alone) ¦ three long omissions [homoioteleuton] (1.7%) * 4:25 συστοιχει rell ¦ συστυχει [20%] ¦ συνστοιχει 𝕻46B [0.5%] ¦ six further spellings [3%] † 4:25 ἱερουσαλημ f35 [80%] RP,OC,TR,CP ¦ ἰερουσαλημ [20%] HF,NU (Unless an uncial consistently marks breathing, the absence of a mark cannot be trusted.) ‡ 4:25 δε f35 [61%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ γαρ 𝕻46ℵA,B,C [4%] NU ¦ νυν [35%] § 4:26 παντων f35 A [97%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ — 𝕻46ℵB,C [3%] NU * 4:28 ημεις f35 ℵA,C [92%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ υμεις 𝕻46B [8%] NU † 4:28 εσμεν f35 ℵA,C [94%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ εστε 𝕻46B [6%] NU ‡ 4:30 εκβαλε rell ¦ εκβαλλε [1%] CP ¦ εκβαλαι [1%] § 4:30 γαρ μη rell ¦ ~ 21 [2%] OC ¦ 1 𝕻46 [2%] * 4:30 κληρονομηση f35 A,C [80%] RP,HF,TR ¦ κληρονομησει 𝕻46ℵB [20%] OC,CP,NU † 4:31 αρα f35 𝕻46 [95%] RP,HF,OC,TR,CP ¦ διο ℵB [2%] NU ¦ ημεις δε A,C [1%] ¦ — [1%] ¦ one other variant