EGETABU GIA KABERE KIA
KI’ABARWOTI
Ogochaakera
Egetabu gia kabere ki’Abarwoti nigo gekogendereria omogano bw’amarwoti abere y’Abaisraeli korwa ase egetabu ki’eritangani kegotigera. Egetabu eke nigo gekobagwa ase chinsemo ibere.
(1) Emegano y’amarwoti aya abere korwa ase egati ya 9 nyuma Yeso ataraiborwa, goika okogwa gwa Samaria n’omoerio bw’oborwoti bwa sugusu ase omwaka 722 Magega Yeso ataraiborwa. (2) Omogano bw’oborwoti bwa Yuda korwa okogwa kw’oborwoti bwa Israeli, goika okoboerwa na ogosarigwa kwa Yerusalemu n’omorwoti o Babiloni ase omwaka o 586 nyuma Yeso ataraiborwa. Egetabu eke nigo kegokorera ase omogano o Gedalia buna omogabana o Yuda inse y’Abababeli boigo n’amangana igoro y’ogosiborwa kwa Jehoakimu omorwoti o Yuda korwa Echera aria Babiloni.
Emechando nigo yanyorete egesaku ki’Abaisraeli ase engencho yogotaigwera kw’abarwoti amo n’abanto ba Israeli na Yuda. Ogosarigwa kwa Yerusalemu n’okoirwa obosomba kw’abaanto abange ba Yuda nabio biarenge ogoonchoreria ase omogano bw’abaisraeli.
Omobani oyio okoorokigwa gotenena bokong’u n’Elisha oyio ochete magega ya Elija.
Okobagwa kw’egetabu eke:
Oborwoti bogwatananeka 1:1—17:41
a. Omobani Elisha 1:1—8:15
b. Abarwoti b’Abayuda na ab’Abaisraeli 8:16—17:4
c. Okogwa gwa Samaria 17:5-41
Oborwoti bw’Abayuda 18:1—25:30
a. Korwa engaki ya Hezekia goika eya Yosia 18:1—21:26
b. Okogamba kwa Yosia 22:1—22:20
c. Abarwoti b’omoerio b’Abayuda 23:31—24:20
Okogwa kwa Yerusalemu 25:1-30
Ⅰ
Elija na Ahasia omorwoti
Ⅰ Magega y’ogokwa kw’Ahabu abanto ba Moabu bakaanga koigwera Abaisraeli.
Ⅱ Ahasia omorwoti akagwa korwa ase egesona kia irongo korwa ase enyomba yaye y’oborwoti agwo Samaria, na akaba orwarete. Ase ayio agatoma abanto, akabateebia: “Genda ase Baali‐Sebubu, enyasae y’Ekironi, moyeborie gose ningwene korwa ase oborwaire obo.” Ⅲ Korende omomalaika bw’Omonene agateebia Elija Omotisibi: “Imoka ogende, oumerane nabaanto baria omorwoti Ahasia atomire, obaborie: Inee! Nase ki mokogenda koboria Baali‐Sebubu, enyasae y’Ekironi? Nekiagera mokagete ng’a Nyasae tari ase Abaisraeli? Ⅳ Ase ayio aya nar’Omonene atebiire: Aye tokogwena korwa ase amaote korende ekeene, goika okwe.”
Bono Elija akagakora buna Omonene amochigete, Ⅴ na abanto baria batometwe bakairana gochia ase omorwoti, nere akababoria: “Ninki kiagera mwairana?”
Ⅵ Barabwo bakairaneria, bakamoteebia: “Omonto nachicha oumerana naintwe, ototeebia ng’a toirane gocha asore, aye omorwoti gwatotomete, na kogoteebia ng’a aya nar’Omonene atebiire: Nase ki ogotoma koboria Baali‐Sebubu, enyasae y’Ekironi? Nekiagera okagete ng’a Nyasae tari ase Abaisraeli? Ase ayio tokogwena korwa ase amaote ao, korende ekeene, goika okwe.”
Ⅶ Omorwoti akababoria: “Naki omonto oyio arenge, oyio ochicha oumerana nainwe, na obateebia amang’ana ayio?”
Ⅷ +Bakamoiraneria: “Igo abegete eganchwa eroisirie korwa ase amarionya, na bweboeretie orokini rwe riiyo kenema kiaye.”
Omorwoti akabateebia: “Ekeene, oyio n’Elija Omotisibi.”
Ⅸ Erio omorwoti agatomera Elija omotang’ani bw’abasikari emerongo etano, amo nabarwani baye emerongo etano. Omotang’ani oria akanyora Elija oikaransete ase egechuria ki’egetunwa, akamoteebia: “Aye omonto o Nyasae, omorwoti oteebire ng’a otirimboke ogende asare.”
Ⅹ +Elija akairaneria omotang’ani oria bw’abasikari emerongo etano: “Onye inche inde omonto o Nyasae, tiga omorero orwe igoro ogosambe na kogosiria, aye amo nabarwani bao emerongo etano.” Erio kegima omorero okarwa igoro, ogasamba omotang’ani oria amo nabarwani baye emerongo etano, okabasiria.
Ⅺ Naende omorwoti agatoma omotang’ani onde bw’abasikari emerongo etano, amo nabarwani baye emerongo etano. Nere agatiira, agateebia Elija: “Aye omonto o Nyasae, omorwoti ochikiire ng’a otirimboke bwango, ogende asare.”
Ⅻ Korende Elija akabairaneria: “Onye inche inde omonto o Nyasae, tiga omorero orwe igoro ogosambe na kogosiria, aye amo nabarwani bao emerongo etano.” Erio omorero okarwa igoro, ogasamba omotang’ani oria amo nabarwani baye emerongo etano, okabasiria.
ⅩⅢ Naende omorwoti agatoma omotang’ani onde bw’abasikari emerongo etano amo nabarwani baye emerongo etano; nere agatiira, na gaikire aroro agatugama inse akaumama ase obosio bw’Elija, akamosorora, akamoteebia: “Aye omonto o Nyasae, nagosabire, tiga obogima bwane na obw’abasomba bao aba emerongo etano bobe obw’engencho enene asore. ⅩⅣ Rora omorero okarwa igoro ogasamba abatang’ani baria babere b’abarwani emerongo etano, amo nabarwani babo bonsi, korende koranche, tiga obogima bwane bobe obw’engencho enene asore.”
ⅩⅤ Erio omomalaika bw’Omonene agateebia Elija: “Tirimboka, ogende amo nere; tobaisa komwoboa.” Erio Elija akaimoka, agatirimboka, akagenda amo nere ase omorwoti. ⅩⅥ Elija agateebia omorwoti: “Aya nar’Omonene agoteeba: Ekiagera aye gwatomire abanto koboria korwa ase Baali‐Sebubu, enyasae y’Ekironi, okarengereria ng’a Nyasae tari ase Abaisraeli okoboria amang’ana, aye tokogwena korwa ase amaote ao, korende ekeene, goika okwe.”
ⅩⅦ Ase igo Ahasia agakwa buna Omonene akwanete goetera ase Elija. Ahasia tabwate omwana omomura; ase igo Yoramu momura omwabo akaba omorwoti ase ribaga riaye, ase omwaka o kabere bw’okogaamba kwa Yehoramu mosinto o Yehosafati, omorwoti bw’Abayuda.
ⅩⅧ Bono amang’ana ande onsi igoro y’Ahasia, na aya akorete, nigo ariikire ase Egetabu ki’ogokora kw’Abarwoti b’Abaisraeli.
+ Ⅰ:Ⅷ Mat 3:4; Mar 1:6 + Ⅰ:Ⅹ Luk 9:54