11
“Tui kaim in kohe-kanas”
(Matius 6:9-13; 7:7-11)
1 Oe mesan na, Yesus lako kohe-kanas. Kohe-kanas hidi kon, Un ima-ii las at mes maa le nodan Un noan, “Papa! Yuhanis in Sarani Atuli ka tui un anan nas son, le oen kohe-kanas tana. Kaim nodan le Paap tui kaim in kohe-kanas kon!”
2 Kon Yesus tek noan, “Banan kon! Kohe-kanas sam not muid nia:
Papa! Paap ngala ka niu dui hihidi.
Nang le totoang atuli li nikit sakeng Paap ngala man muun dudui ka lapa-lapa!
Nang le Paap daid Laih taung totoang atuli lia!
3 Paap tulung bel kaim hnaad in kaa nola, se lelo-lelon.
4 Kaim nodan Paap le nadidingun soleng kaim in kula-sala ngas,
banansila el kaim kon nadidingun atuli li in tao kula saol kami ngas.
Paap doh kaim le halin nam kaim daek dadaat deken.”
5-6 Hidim Yesus tui taplaeng oen pait deng dais in kohe-kanas. Un nini kleta elia, “Eta noan duman bingin-tai kon, ku tapam mes deng lalan katang maa, le nini tahang se ku uma. Mo ku muik sa-saa in bel un le kaa lo. Kon ku lako se ku tapam mes didang pait uma, le nodan-nodan deng likun na noan, ‘Kaka ku! Bel tahang auk ruti bua tiul le! Ta muik atuli in maa ne auk uma lua, mo auk muik sa-saa in bel un le kaa lo! Kaka tulung le! Bua tiul siis! Tiam mam auk bel sedas!’
7 Bet ku tapam ma siut bali ku noan, ‘Kaka kon ne! Atuli niin nala son mo ku maa naisiin pait! Hnita kias kon hkaen teles son nian! Tana-anang ngias kon niin nalas son. Komali deken ne! Oe mes lolen kaka!’
8 Mo ela kon no, nangan babanan. Atuling na hangu le bel ku lo, undeng ku nia mo un tapa, mo eta ku taan in nodan-nodan si-sii kam, taon elola ko un hangu le bel ku.
9 Ela kon nol in kohe-kanas.
Nodan tutungus se Ama Lamtua;
tiam Un bele.
Nuting tutungus;
tiam Un tulu bel lalan.
Haman tutungus;
tiam Un sai hnita ka.
10 Ta totoang atuil man in nodan tutungus se Ama Lamtua Allah ngas, mam simu. In nuting tutungus sas taon elola ko, mam hapu. In haman tutungus sas, mam Un sai hnita ka. 11 Olan mi nangan soba-nanan! Hapun se ola le muik ama mes, eta un ana ka nodan ikan nam un belen ula la! 12 Tamlom eta un ana ka nodan manu tilun nam, un belen hkulang nga! Muik lo, ta loo? 13 Atuli li dalen ni niam meman daat. Mo mi Aman in ne sorga ku, Un dalen na banan baktetebes. Tiata eta atuil daat tuladang el mia li ki kon, kom in bel sa-saa banan se mi anan nas sam, salolen le Ama ka! Un suma bel mi asa man mi in parlu ngas siis lo, mo dui deng na. Un bel Un Koo Niu ka se atuil in nodan Una ngas.”
Lamtua Yesus nini uikjale kas laih tuan na kuasa lo
(Matius 12:22-30; Markus 3:20-27)
14 Oe mesan na, Yesus nulut puting uikjale deng atuling ngengo mesa, kon nam atuling na aa nal meman. Ta atuil in se la ngas herang-herang. 15 Mo muik in tek noan, “Meman Un nulut nal uikjale, lole Un haup kuaas deng Balsebul, uikjale kas laih tuan na lam.”✡
16 Atuil tenga las sam le soba-naan Yesus. Kon oen nodan Un le tao taad herang mes pait, halin tulu bel noan, Un in kuasa ka meman deng Ama Lamtua.✡
17 Mo Yesus taan oen in nangan dadaat na. Tiata Un aa noan, “Etan se negara mes dalen, le un hutun nas mus nol apa kam, taon elola ko negara na dudu-dudus. Ela kon se uma mes dalen, etan uma la isin nas nuil nol in kaen apa tutungus sam, taon elola ko um-elan na daid daat! 18 Tiata eta uikjale kas taan in mus nol apa si-sii le nulut bali apa kam, taon elola ko oen tuang nga in kil prenta ka nesang lo! Ta eta mi tek noan, Auk nini uikjale kas in kuasa, le nulut bali uikjale kas sam, tom nol kit in nangan lo! 19 Nangan ne! Mi atulin nas kon nulut taan uikjale. Lam oen pake kuasa deng uikjale kia le? Lo ta loo! Tiata mi aa dadahut deken noan, Auk pake uikjale kas in kuasa le nulut bali uikjale. Mam mi atulin nas esan man nutus noan, asa man mi in aa na, kula. 20 Mo eta baktetebes Auk nulut uikjale kas nini kuasa deng Ama Lamtua Allah lam, na tulu bel noan Ama Lamtua in prenta ka muik ne mi sila-matan son. Mo mi hnika el noan tanan lo.
21 Eta atuil kuat mes le pake lelat-suli kliu-kanan, halin doh un uma la babanan nam, taon elola ko un sa-saa las bana-banan tuun. 22 Mo mam muik in kuat dui deng una, maa tao tehen una, nol nuhu-dau nal atuling na lelat-suli kas. Hidim un dauk lai-niin atuling na hmuki-nalan nas, le kilas laok bating bel un ima-ii las. Bablaan ni, atuling in kuat hmunan na, parsai un lelat-suli kas. Mo halas ni un nahlae lelat-suli nas pait lo son.*
23 Nangan bana-banan! Asii man buan nol Auk lo kam, un na mo Auk musu. Nol asii man hulung Auk in dake ki lo kam, un nam tao didaan tukun.”✡
Uikjale ka le pait lako un maan blaan na
(Matius 12:43-45)
24 Yesus aa taplaeng pait noan, “Eta kit nulut uikjale le puti deng atuli mesa lam, un lako maan in ete tuun le nuting maan in tene se la. Undeng un haup maan in tom nol un dalen na lo, kon un nangan noan, ‘Eeh! Haup maan lo elia lam, banan dui ka auk pait lakong daad se atuling hmunan nua ka.’ 25 Hidim un pait, kon un ngat net maan na niu, nol mana bana-banan son. 26 Tiata uikjale na lako haman un tapan nas at itu, man daat dui deng una. Hidim oen totoang lakos daad se atuling na, ta atuling na in nuli ka daat dui pait deng hmunan nua.”
In ulat dudui ka
27 Oras Yesus dehet nabael nol atuil hut mamo kas sam, bihata mes se na aa mumuun noan, “Ku inam ma ulat isi, undeng un man hua Ku, nol nusu Ku!”
28 Yesus situn noan, “Baktebes Mama! Mo in ulat dudui pait ta, mo atuil man tidi hngila ka le hii Ama Lamtua Allah in Teka-teka ngas, hidim daek mudis sa!”
Atuli nodan Lamtua Yesus le tulu beles tada
(Matius 12:38-42)
29 Yesus aa mamasu lam, atuil hut mamo kas maas dil nakbua pukiu Una. Kon Un aa le tek noan, “Atuil hahalas ni ngias, suma taan in daek daat si-sii. Oen nodan tutungus le Auk tao taad herang bel one, halin oen taan noan, Auk niam baktetebes Ama Lamtua atulin. Molota hmunan nu Ama Lamtua beles taad herang son, nini Un mee-baah Yunus. Na nol son! 30 Hmunan nua, Yunus tek atuil Niniwe las noan, oen musti pesang deng oen in kula-sala ngas tia. Asa man in daid nol Yunus sa, daid taad bel atuil in se kota Niniwe ngas noan, Ama Lamtua Allah man nutus una. Ela kon nol Au, Atuling Baktetebes sia. Auk maang le tek mi halin mi pesang deng mi in kula-sala ngas tia. Nol mam asa man in daid se Au kia, daid taad bel atuil hahalas ni ngias noan, meman Ama Lamtua Allah man nutus Au.✡
31 Mam se leol kiamat tia lam, eta Ama Lamtua dil le daid Atuil in Nutus Dasi kam, ina lahi in deng loet-ahen nu nuli pait, nol dil le daid saksi. Un tulu hnanga ka le klaa nol mi totoang man in nuil hahalas ni ngias noan, ‘Mi totoang niam ngengom!’ Hmunan nu lahing bihatang na maa deng maan katang le tinang nol mata esa lahing Soleman in tana ka. Molota halas ni muik Atuli mes ne mi hlala ka, taan dui laih Soleman. Mo mi dai tiu-hii Un bubuit lo kon!✡ 32 Nol un sii tuun lo! Mam atuil deng Niniwe kon hangus dil le tulu hnangan nol mi man nuil hahalas ni ngias noan, ‘Mi niam ngengom totoang!’ Oen aa ela, undeng dedeng Yunus laok tek Ama Lamtua in koma ka bel one la, oen pesang meman. Molota halas ni Atuling in muun dui deng Yunus mes muik ne mi hlala kia, mo mi dai pesang lo tetetas!”✡
Nuil langa
(Matius 5:15; 6:22-23)
33 Yesus tupang Un in dehet ta pait noan, “Atuli hoet hadut hidim todo se maan lalapa, le halin un laang kamar ra bel totoang atuil in taam laok se la ngas. Muik atuli hoet hadut hidim tungan nini fai, le buni tele lo!† Ta na muik ambak saa lo!✡ 34 Mi matan nas kon banansila el hadut ta. Un tao langa mi dalen nas. Eta matan langa lo kam, atuli li ngat totoang sa-saa lias nini dalen daat. Mo etan matan langa kam, atuli li ngat totoang nol dael banan. 35 Nuklek le halin langa in ne mi dalen na ngas, daid langa bosor banansila el lelo la langa ka. Langa in se mi dalen na ngas, boel banansila el bulan na langa man suma tulu hlen tuun na deken. 36 Eta mi dalen nas langa, didiin hapit ana mes kon muik mitang lo kam, taon elola ko mi in nuli ka totoang kon langa, banansila el hadut tene mes laang bel mi in nuli ka.”
Lamtua Yesus kaing atuil Yahudi las tulu agama las
(Matius 23:1-36; Markus 12:38-40)
37 Yesus aa hidi kon, muik atuli mes deng partei agama Farisi, haep Un le laok kaa se un uma. Lakos lius se luas kon, Yesus taam lako napiut uma dalen le daad se mija in kaa ka. 38 Um lamtua ka daid herang nol in ngat Yesus daad le kaa, mo haun ima ka muna muid atuil Farisi las atorang nga lo ka.
39 Kon Yesus tek un noan, “Mi atuil Farisi las ana lo! Mi kil dididi mi atorang agama la! Mi nangan le tao niu mi pingas-klas sas likun nas didiin loe, mo mi nangan le tao niu mi dalen hmomos man daat nol kom naseke ngas lo! 40 Ngengom me! Nadidingun deken. Ama Lamtua Allah man koet likun na, nol Un kon man koet dalen na. 41 Mo in banan dui ka, mi bel atuil kasiang ngas deng asa man mi mukin, le halin nam mi daid niu se Ama Lamtua sila.
42 Atuil Farisi me! Mam mi kon nahim tom in daat! Deng in bel Ama Lamtua op mes deng hngulu kam, mi kaih totoang tuan-ana. Didiin bumbu ana mes deng mi klapa la kon, mi kaih tele! Mo mi tiu-hii dais man muun dui ngas lo. Deng in namnau Ama Lamtua Allah, nol dais lolo kas sam, mi nadidingun soleng ela tuun! Meman kit musti bel Ama Lamtua nenang nga, mo nadidingun dais in muun dui tenga las deken.✡
43 Mam mi haup in daat! Ta taom mi kom le nuting maan in banan dui se um in kohe-kanas sas dalen, nol kom le nuting in todan se mana-maan in muik atuli hut mamo.
44 Mam mi nahim tom in daat! Ta mi banansila el niut utu man in tatai nol dale ka son na. Atuli lako-pait deng na, mo oen taan lo noan muik niut utu se na. Undeng dale in bua niut utu na ka doson nol niu son, mo un dalen na hoso. Molota muid kit hadat tia lam, atuil in kida niut utu ka, tao hmomos un apa ka son na, tiata un taam um in kohe-kanas sa lam, tom lo. Mi atuil Farisi lias banansila el niut utu na! Se likun nam mi hnika el niu isi. Molota mi dalen nas inu nol dais hoso.”
45 Muik atuil in taan hukung Yahudi mes se la, siut tading Yesus in aa ka noan, “Paap Guru! Paap dais in aa apin na, diuk tom kaim kon!”
46 Kon nam Yesus situn noan, “Toma! Mi atuil in taan hukung Yahudi ngas, nang le mi kon haup in daat! Mi tulung atuil le tao kahan un in nuli ka lo, mo mi tao sus taplaeng one, nini mi atorang agama ngele kas. Hidim mi sakeng bel atuli li le lep mi atorang bili-ngalang nas. Mo mi esan lep hulung in ngelen na, nini hnaang mes lo kon!
47 Mi haup in daat! Ta mi kukaum nol in babail batu-baut tada, bel Ama Lamtua mee-baah hmunan-hmunan nuas, le todan one. Molota mi upu kia-kaon nas esan man keo tele mee-baah nas! 48 Mi kon iin mes nol mi upu kia-kaon nas. Oen hutun soleng Ama Lamtua mee-baha las nol keo tele one. Hidim mi babail niut klaten bel mee-baah nas, le daid tada noan, mi kon tade muid mi upu kia-kaon nas. 49 Undeng na, Ama Lamtua Allah man taan totoang sa-saa lias sa, tek net son noan, ‘Mam Auk nutus Auk mee-baha las nol atuil in nutus tenga, le lakos se atuli Israel las. Kon atuil nas diku-puang tenga las, nol keo tele tenga.’
50-51 Atuil in nuil hahalas nia ngas, musti lepa-haal in situ-tala, deng atuli-atuil man in keo tele Ama Lamtua mee-baha las son nas. Na kahin deng Ama Lamtua in koet apan-kloma kia. Kilan deng Habel in mate ka, lako pes puis sa Sakarias. Sakarias tom in keo se Ama Lamtua Allah Um in Kohe-kanas Tene ka Kamar Niu ka, nol maan in tunu-dadung nga hlala. Mam mi man lepa-haal oen hukung nga!✡
52 Mi atuil in taan hukung Yahudi ngas! Mam mi nahim tom daat! Ta mi man kil hkaen le sai hnita, halin nam atuli li taan haup Ama Lamtua Allah in koma ka nol babanan. Mo mi esan taam laok se na lo. In daat dui pait ta, mi keba kele atuli, le halin oen taam laok nal se na lo!”
53-54 Yesus aa hidi kon, guru-guru agama nas nol atuil Farisi las komali isi nol Una. Kilan deng leol neot na, oen taan in ketan bili-ngala le kiu nahu Una. Oen kon nuting lalan tutungus le tao dais nol Una.
✡ 11:15 Matius 9:34; 10:25 ✡ 11:16 Matius 12:38; 16:1; Markus 8:11 * 11:22 Muid atuil in taan Alkitab pas sam, “atuling kuat” in mo nia ki, uikjale kas tuang nga. Mo “in uhu dui deng una ka”, na Lamtua Yesus. ✡ 11:23 Markus 9:40 ✡ 11:30 Matius 16:4; Markus 8:12; Yunus 3:4 ✡ 11:31 Lahi-lahi las Buk laih hmunan na 10:1-10; Dehet deng Bangsa Israel nol Bangsa Yahuda lalis dua la 9:1-12 ✡ 11:32 Yunus 3:5 † 11:33 In dula dais Yunanin tenga las dul lo noan, “hidim tungan nini fai”. ✡ 11:33 Matius 5:15; Markus 4:21; Lukas 8:16 ✡ 11:42 Atorang deng Tulu Agama las 27:30 ✡ 11:50-51 Dehet deng Apan-kloma ki in Dadi ka 4:8; Dehet deng Bangsa Israel nol Bangsa Yahuda lalis dua la 24:20-21