Luka
1
Luka chirethleng ɗǝ ɗeleewar Tiyafulus ɗǝ aten Yeeso
1 Fiya hangga chirethgha aten ǝnggini ǝnana Faara a pathlang nǝm. 2 Ƙǝla malang nandan ƙǝm hai ahar nafini ˈwagha naghǝn tǝ yindan kal nanda mii laɓar Faara ɗǝ. 3 Tsaunǝn kee, paɓa Tiyafulus, nggi tǝ altenna raɗi mu ǝnggina ha ya tǝ sammayirha ka a katǝradghǝn, ƙǝlaɗi hai nǝghǝn mǝmǝl a fanna a chirethleu ƙǝni hai tǝtal-tǝtal. 4 Na minna sǝ a sǝn ƙǝkafekkid ǝnggina na tsaho nanda ha.
Tǝ Thlǝnda Faara kalɗǝ mii nggǝtta Yahaya tǝ Mbaptisǝma
5 A thlakh mbǝd kutǝryid Hirdus a Yahudiya, na firis sǝ thlǝmnggǝnni Dzakariya, nǝghǝn ahu kiwad Firistaya a wuri ki Abidja. Nukkun ƙǝm Alisaɓatu turya Haruna ni. 6 Kanda kyab ka nafiya ni kanda a mbed Faara, na nda a laf ngyakhrha Faara na heu. 7 Amma mbu wan nggindan sǝ wa, ƙǝsǝr Alisaɓatu kwarengani, tǝ ƙǝm kanda kyab suhur nda.
8 Fara sǝmǝn far tar Dzakariya yi firistayirha a mbed Faara, 9 wurna ndan ƙǝla ndana ǝntin firistaya, a kyagha hu Ƙǝn Faara ɗǝ na a Urshalima nji urdi nǝn na sǝdghǝn mbǝnggǝn. 10 Sǝlna sayid nji urdi ɗa ɓa, fiya heu wumnda ɓa, kanda a ƙǝshi a hwan Faara.
11 Kula sǝndǝghǝn sǝ na tǝ thlǝnda Faara nǝn ƙǝt a yi sǝmad mbǝɗi nanda nji urdi sǝ. 12 Nana Dzakariya ndǝn, hargha ƙǝfadghǝn, tǝrǝmngga. 13 Amma ndangga tǝ thlǝnda Faara, “A tǝrǝmna wa Dzakariya; sǝk Faara hwanduwa. Nuwa Alisaɓatu nǝn a nggǝɗo wee hǝshin sǝ, ɗǝfang thlǝma na Yahaya. 14 Nǝn a tsaurha ǝn wutsǝfayirha kaan a fadwa, fiya hangga ƙǝm na nda ǝna wutsǝfayirha ƙǝsǝr ka nggǝttǝghǝn hai. 15 Nǝn a tsaurha niifa na manggǝn a mbed Chinǝm. Mbǝgha sa aam inabi ko mbaala wa. Ka far nggǝttǝghǝn hai nǝn a lǝghǝtta tǝ Sǝsǝna tǝ Peɗǝnda. 16 Fiya hangga a Isǝreela nǝn a wuɗang kanda a thlǝmad Chinǝm farndan ɓa. 17 Nǝn a ˈwarha a mbed Chinǝm ɗǝ, hu sǝsǝna tǝ sǝsǝmnda ƙǝla annabi Iliya. Nǝn a ɓang tsawud ɗǝɗemnggirha ɓa a pathlang chingya tǝ wanggi ndan. Nǝn a kyakhrang fiya ɓa fingya na tǝ yamid fǝr mamnggirha tsawa nda nafiya natǝ nggayirha fa, nǝn tansang fiya a Chinǝm.”
18 Tsahangga Dzakariya mee tǝ thlǝnda Faara, “Kǝƙǝn ni sǝnda sǝ ǝnɗi thlǝkna ya nǝn tsaurha ƙǝkafek? Kulo nggi, suhurɗi nuuna ƙǝm kee.”
19 Nggǝmangga tǝ thlǝnda Faara, “Nggini Djibirilla na ƙǝt a mbed Faara. Thlǝnna nda nggi ɓa, a ɓi puro laɓarɗi na mbǝnggǝn ya. 20 Nanǝn ya na naarha tip, mba nggǝr kalasǝ wa ƙǝl a farɗi katǝranǝn hai, ƙǝsǝr sa karna fǝrƙǝkafek fa tǝ pathna, ɓagha tsaurha ƙǝkafek a sǝl ɓenggǝn ɓa.”
21 Nanǝn ya, fiya a ƙǝla Dzakariya fa a kyagha ɓa, na nda a numarha tǝ mani tsǝnǝn tsǝɓaku kee ahu ƙǝn hwan Faarɗi. 22 Kyanǝn ɓa, mbangwa kalang kanda sǝ wa. Walangganda tǝ ndaarha kyaɗang Faara ˈya ahu ƙǝn hwan Faarɗi, ƙǝsǝr nǝn naarha kyad haara a kanda, mbangwa kalasǝ wa.
23 Ngwalang nǝn ɓen targhǝn, wudgha wureɗǝ. 24 Mǝngwaha wa nukkun Alisaɓatu ɗǝfgha hur. Tsau fayighǝn nǝn a wuri mbǝ kyarha ƙǝshaaɗǝ wa yi ndǝre tuf. 25 Ndagha Alisaɓatu, “Faara ǝneegha ǝnɗiya! A hu ɓengginiya ndǝn haɗang ni fa, keeɗa sǝ hu shilee a mbed fiya.”
Tǝ Thlǝnda Faara kalɗǝ mii nggǝtta Yeeso
26 Nana Alisaɓatu tǝ ndǝre mikki, thlǝngga Faara tǝ thlǝndǝghǝn Djibirilla ahu tala ɗǝ a Nggalili, nanda aarha Nadzarat. 27 A ɗǝgha thlǝmad wutararha ɗǝ na thlǝmnggǝn Mairamu, ngwanna niifa na nda aarha Yisufu, turya Ndauda. 28 Ɗǝgha tǝ thlǝndǝɗi thlǝmadghǝn ɗǝ ndanggǝn, “Niya ndo ˈya, sa na tǝ parka teena! Chinǝm nǝghǝn tǝ sa ha.”
29 Sǝkna Mairamu nda ǝnɗi, ɓillagha kaan, nzǝmnggǝnǝn tǝ tur nda ǝn mani ya. 30 Amma ndangga tǝ thlǝnɗǝɗi, “A tǝrǝmna wa, Mairamu, walna nggayirha a mbed Faara.
31 Na a ɗǝfrha hur,
nggǝt wee hǝshin na,
ɗǝfang thlǝma na Yeeso. *†
32 Nǝn a tsaurha manda niifa,
nanda aaghǝn,
Wan Faara na tǝ sǝsǝmnda ha heu.
Na Chinǝm Faara a fǝrang tsǝnnggam kutǝryid chichidghǝn Ndauda.
33 Nǝn tsau kutǝryirha aten nafiya Isǝreela pa kwanɗǝ,
kutǝryidghǝn mbǝ mii ngwaladghǝn sǝ wa.” 1:33 2 Samaila 7:12; 13; 16; Ishaya:haya 9:7 1:33, Ndaniyel 2:44; 7:27; Mika 4:7.
34 Tsahangga Mairamu mee tǝ thlǝnda Faara, “Kǝƙǝn na ǝnɗi katǝrarha hai ya nggi kula sǝn hǝshnefa?”
35 Nggǝmangga tǝ thlǝnda Faara,
“Sǝsǝna tǝ Peɗǝnda nǝn a tǝraa tenwa hai,
sǝsǝmnda Faara Amshi nǝn a nggǝlorha.
Tsaunǝn kee, Wanɗi tǝ Peɗǝnda na a nggǝtta ya,
nǝm aaghǝn tǝpeɗǝnda Wan Faara.
36 Kwana Alisaɓatu hurfidwa, nda nanda kwarenga ni, tǝ suhuryidghǝn nǝn a nggǝt wee. Nanǝnya nǝghǝn ahur tǝ ndǝre mikki. 37 Ƙǝsǝr mbǝ ˈyasǝ na pǝɗaghǝn a fad Faara wa.”‡
38 Ndagha Mairamu, “Yoo, nggi mafad Faara ni, a tsauka ƙǝla tǝ thlǝkna na.” Tǝrgha tǝ thlǝnda Faara wiigha.
Mairamu wengɗǝ tala Alisaɓatu
39 A sayidɗi, Mairamu ngwagha fa thliigha ƙǝkar ɗǝgha hu tala ɗǝ na ahu wumngya chehweed Yahudaya. 40 Sǝlnǝn ɗǝ kyagha minda ki Dzakariya hai, ndang ˈya nǝn Alisaɓatu. 41 Sǝkna Alisaɓatu nda ǝnɗi ki Mairamu, wanɗi na ahurghǝn tsǝˈya nǝn fa. Alisaɓatu ƙǝm lǝghǝdgha tǝ Sǝsǝna tǝ Peɗǝnda. 42 Tǝrangga Alisaɓatu uradghǝn sǝ kaan, ndanggǝn Mairamu, “Tǝ parkani sa ahur nishya, tǝ ƙǝm tǝ parkani wanɗi ɓana nggǝtta! 43 Mani na nggayirha ɓarha tenna ɓa kee, na man China ɓarha thlǝmadna ɓa? 44 Hǝrǝm ni sǝk nda ǝnwa, wanɗi na a hurna tsǝˈya nǝn fa kaan ka wutsǝfayirha. 45 Tǝ parkani sa fǝrgha ƙǝkafek aten ˈya ndona Chinǝm nǝn tsaurha ƙǝkafek.”
Amshi Mairamu
46 Ndagha Mairamu,
“Hurna nǝghǝn a fal Faara
47 yiɓǝnna nǝghǝn a ǝna wutsǝfayirha a Faara tǝ Hǝrǝkrǝna,
48 ƙǝsǝr ɗalɗǝ nggi in,
mafadghǝn mbuwa a mii ˈya.
Nanǝnya fiya na heu yi weeriya tǝ na ɓayi nanda ndaarha tǝ parkani nggi,
49 ƙǝsǝr ka ǝngya na mǝmanggǝn ǝneena Faara Amshi,
thlǝmnggǝnni tǝ Peɗǝnda.
50 Na fiya haɗang fa na a tǝrǝmnggǝn,
Ka chichiiya na ƙǝtǝm.
51 Ənaɗǝ ǝngya na mǝmanggǝn tǝ harghǝn;
welengɗǝ fingya ɗǝ na a manang alten ndan hu numan ndan.
52 Tǝrangɗǝ kutǝrya hai hu tsǝnggam nggindan,
amma mananggǝn fingya mbuwa a mii ˈya.”
53 “Nggalang ɗǝ fingya na a mirha tǝ ǝngya na nggǝngga,
amma rǝghanggǝn fa ƙǝnaya ɗǝ kula ˈya a harndan.
54 Ɗangɗǝ mafadghǝn sǝ Isǝreela,
tǝ ɗal teena hai haɗang nda
55 Ibrahim fa tǝ chichiyighǝn pa kwanɗǝ
ƙǝla ndang nǝn chingginǝm na kaar.”
56 Mairamu tsauɗǝ a thlǝmad Alisaɓatu yi ndǝre mahan a wudgha wureɗǝ.
Nggǝtta Yahaya tǝ Mbaptisǝma
57 Lǝghǝdna ɓen nggǝtta Alisaɓatu, nggǝt wee hǝshin nǝn. 58 Tulayighǝn tǝ nggǝɗayighǝn sǝk nanda kyaɗang Faara nggayirha, ɗangganda sǝ tǝ wutsǝfayirha.
59 Lǝghǝnna wanɗi ɓeena uvaɗa, ɓa nda ka thlee muwa ɓa, tǝ ƙǝm na mindansǝ a ɗǝfang thlǝm chin nda Dzakariya. 60 Tǝrgha kalgha mansǝ ndǝghǝn, “Awo! Nǝm aaghǝn Yahaya.”
61 Ndang ngganda, “Mbǝ niifa sǝ ahur nggǝɗiyinun na tǝ thlǝmɗiya wa.”
62 Tǝrgha tsahang mee nda chin wanɗi tǝ haara a pǝr thlǝm wanɗa nǝn nanda a ɗǝfang nda. 63 Tsakh ǝn chirethla nǝn, chirethlenggǝn hai, “Thlǝmnggǝnni Yahaya.” Fiya na heu na ǝnwulteena nda. 64 A mbǝɗi kee ingga mighǝn hai tǝ ƙǝm sheneuƙǝn kwasgha hai, katǝranggǝn ndikrha hai nagha a fal Faara. 65 Tulayighǝn na heu nanda ǝnwulteena, tǝ ƙǝm tǝrmanda, ƙǝsǝr ka ǝnɗi katǝragha hai. Kala mbǝrha heu na a wumngya chehweed Yahudaya nagha fiya a tsǝ laɓara atenggǝn. 66 Kala niifa sǝkka laɓarɗi ƙǝl wulna teena, tǝ tsakh mee nǝn, “Ɓana wanɗi tsaurha ƙǝƙǝn ya?” Ƙǝsǝr na Faara tǝghǝn ha.
Dzakariya falɗǝ Faara
67 Chin na Dzakariya lǝghǝdgha tǝ Sǝsǝna tǝ Peɗǝnda katǝranggǝn thlǝk pathla hai kyaɗang na Faara tǝ ndaarha,
68 “Tama fal Chinǝm nǝm, Faara yi Isǝreela,
ƙǝsǝr ɓanǝn ɓa ka ɓagha pǝl nafiyighǝn.
69 Fǝrɗǝ tǝ ngyakhrha na a hǝrghang nda ƙǝm
a wuri ki mafadghǝn Ndauda.
70 Kǝla ˈwanǝn thlǝkrha ƙǝtǝm a mii annabiyighǝn tǝ peɗǝnda
71 hǝrǝkrha ahar fa tsangginǝm na heu.
72 Əngginiya ǝnanǝn ndǝn a kyaɗang nggayirha nǝn chingginǝm
tǝ ɗal teena hai hu ɗǝf mighǝn tǝ peɗǝnda ǝna nǝn.
73 Ɗǝf mighǝn ǝna nǝn a chichin nǝm Ibrahim,
74 a pǝl ƙǝm nǝm ahar fa tsangginǝm,
tǝnǝm ɗǝfang shilee teena kula hǝreenga,
75 anam tsǝtsaɓaɗǝ tǝ nggayirha a mbed Faara ahu tsawun nǝm hu ƙǝshiirha.”
76 “Sa ƙǝm waana, nanda aah sa annabi yi Faara Amshi,
ƙǝsǝr na ˈwarha mbeeɗǝ ma Chinǝm a tangsang kwamana na ɗǝ,
77 a fǝrang huteena nǝn nafiyighǝn aten kwaman hǝrǝkrha
ahu chakhrha ɗimiyid ndan ɗǝ,
78 ƙǝsǝr ka haɗang nǝm Faara fa,
kukwaryid hǝrǝkrha nǝn a njaara tennǝm hai a talara hai.
79 Nǝn a njaara aten fingya hai na ahu wula,
tǝ fa tsaukya na a mishim mǝra,
nǝn a laf ƙǝm ahu kwaman ɗǝɗemnggirha.”
80 Yahaya mangga sǝ, nagha kanglang hu farha tǝ huteena, tsauƙǝn a kaheerha ƙǝl farɗi kyanǝn pǝpal ɓa ka a pǝr laɓarghǝnǝn a nafiya Isǝreela.
* 1:31 Yeeso Thlǝmɗi “Yeeso” na Helenaya aaghǝn “Djeshiwa” tǝ mii Ibraniyaya ndaarha ni “Hǝrǝkrha Faara”. † 1:31 Matta 1:21 ‡ 1:37 Kyarhaɓa 18:14