11
Hay A'at Di Pangulug
1 Hanan tagun waday pangulugna ya ongal di dinolna an ipa'annung Apu Dios an namin di imbagana an hidiye nan namnamaon ta'u. Ya patiyonan ma'at an ta'on on aggena tinigo. 2 Athituy a'at di pangulug nadan tatagun Apu Dios hidin nadne ta hiya nan alyon Apu Dios hi maphodda. 3 Ya gapu damdamah pangulug ta'u ya na'innilaan ta'u an hidin hopapna ya hay hapit Apu Dios di nunlumuh tun luta ya an namin di nalmu. Te an namin nadan wadan matigoh ad uwani ya ma"idda ni' mu winadan Apu Dios dida.
4 Ya gapuh pangulug handin hi Abel ya ini'nongna i Apu Dios han ma''ap'aphod mu nan ini'nong ibbanan hi Cain. Ya inabulut Apu Dios hidiyen ini'nongna ot ibilangnah Abel hi maphod an tagu. Ta ta'on on nate ya mabalin an waday ma'adal ta'un diyen inatna.
5 Ya atbohdi i Enok an gapuh pangulugna ya agge nate an pamaaggot awiton Apu Dios hi ad abunyan ta ma"id ha pa'hamma' i hiya. Te hay inalin Apu Dios hi a'at Enok hidin aggena ni' nangawitan i hiya ya alyonay ongal di pun'amlongana i hiya. 6 Ot hanan tagun ma''id ha pangulugna ya adi umipa'amlong i Apu Dios. Ta hiya nan hanan tagun naminhod an middum i Apu Dios ya mahapul an patiyona an wadah Apu Dios. Ya mahapul bon patiyona an ipa'innilan Apu Dios di a'atnan hiya hi'ona aton di abalinanan manginnilah a'atna.
7 Hay oha bo ya hi Noah an gapuh pangulugna i Apu Dios ya inunudna nan imbagana te pinatina an ma'at nadan pinadanan Apu Dios an ahi ma'at hi udum hi algo an ta'on on aggena ni' tinigo. Ta hiya nan iniphodna din papol an hinunggopandan hina'amma ta aggeda ni'yateh din dimmakolan di liting hi immuda'udanana. Ya hidiyen pangulugnay nangibilangan Apu Dios i hiya hi maphod an tagu. Ya hidiye boy nangipa'innila an namin nadan tataguh din atagun Noah ya numbahulda te ma''id ha pangulugda.
8 Hi Abraham ya nahamad damdamay pangulugna te hidin alyon Apu Dios i hiyah taynanah diyen boblen nunhituwana ta ume i han boble an idat Apu Dios i hiya ya inunudna ot makak. Ya den aggena innila hi'on idanah diyen boble. 9 Ta gapu i diyen pangulugna ya dinatngandah diyen nidawwin boble. Mu onda ni'ibobboblehdi ya abuh an ma''id ha naputu' hi nunhituwanda i diyen boblen alyon Apu Dios hi idatna i dida. Te nan allungdan tolda di eda inyaninnabat di nihaha"adanda. Ya atbohdiy inat imbabalenan hi Isaac ya hi apapunan hi Jacob te ta'on on dida ya niddumdah nan imbagan Apu Dios an pangidatana i diyen boble. 10 Ya inanusan Abraham di athidi te pohdona ahan an datngan hidiyen boblen iniphod Apu Dios.
11 Ya gapuh pangulug Abraham ya ta'on on amamma ya ininna an namogpog hi ahawanan hi Sarah ya patiyona an idattan Apu Dios dida hi imbabaleda te innilanan ipa'annung Apu Dios an namin di ibagana. 12 Ta ta'on on ay nateh Abraham te amamma mo ya nunholagon Apu Dios ta dakkodakkol di holagna an ma"id ha bilangda an umatdah nan panag* hinan da'ging di baybay onu bittuwon hi ad lagud.
13 An namin datuwen tatagun waday pangulugda i Apu Dios ya innaynayundan hihinnod di pangatan Apu Dios hinan imbaganan dida ta inggana ot mateda. Ya ta'on on agge nipa'annung hidin atagudah diyen imbagan Apu Dios mu aggeda damdama inwalong di pangulugda. Te inniladan udum hi algo ya umannung an datngandah diyen gagamgamandan imbagan Apu Dios i dida. Ta hiya nan hidin ataguda ya imbilangday adoldah ni'ibobbobleh tun luta ya abuh. 14 Ot hanadan tatagun mangalih onda ni'ibobleh tun luta ya abuh ya patiyonda an wada nan boblen namnamaondan e punhituwan. 15 Te onha minonomnom i dida nan boblen tinaynanda ot wan imbangngadda. 16 Mu bokon hidiyey pinhodda te hay gagamgamandah eda punhituwan ya nan ma''aphod an bobleh ad abunyan an indadaan Apu Dios te ongal di pun'amlongana hi pangalyanda di hiyay Dios hi unudonda.
17 Hi Abraham ya pinatnan Apu Dios mu gapu damdamah pangulugna ya inatna nan imbagan Apu Dios an i'nongnan hiya nan oh'ohhan imbabalenan hi Isaac an ta'on on waday imbaganan hiya hi atona. 18 Te imbagana an hi imbabalenan hi Isaac di munholag ta dumakkodakkol di holag Abraham. 19 Ya manu'eh inabulutnan patayon hi Isaac ya patiyona an abalinan Apu Dios an mummahuh nate. Ya immannung an ay namahuwan hi Isaac te unhaot pinaten amana hi'on agge himmapit hi Apu Dios.
20 Ya atbohdi i Isaac an gapuh pangulugna ya impa'innilanah nadan imbabalenan da Jacob i Esau an udum hi algo ya wagahan damdaman Apu Dios dida.
21 Ya atbohdiy pangulug Jacob te hidin mun'atte'atte ya nihandag hinan hu"udna ta dayawonah Apu Dios. Ot wagahana nadan apapuna an imbabalen Joseph.
22 Ya atbohdi i Joseph an gapuh pangulugna ya hidin tuwe mon mate ya imbagana an umaan nadan ibbanan Judyu hi ad Egypt. Ya imbaganan pi'yaladay ba'agna hi'on taynandah diyen boble.
23 Ya ta'on boh on nadan a'ammod Moses ya hay pangulugday gapunah nangipapa''ayandan hiyah tuluy bulan an nihipun hi niyayyamana. Te tinigodan ma''ap'aphod di agolangna ta hiya nan aggeda timmakut hinan inyuldin nan patul an alyonay mahapul an mipapaten namin nadan linala'in goggolang an imbabalen di Judyu.
24 Ya atbohdin Moses an hidin kimmilog ya gapuh pangulugna ya aggena pinhod an mibilang hi imbabalen nan babain imbabalen nan patul an nangipakilog i hiya.+ 25 Ta hiya nan e niddum hinadan mapalpaligat an tatagun Apu Dios te aggena pinhod an middum hinan pumbahbahulan nadan i Egypt te innilanan na'omtang han pun'amlonganda ya abuh. 26 Te hay ninomnom Moses ya udu'dul di mumpalpaligat an gapuh pangulugnah nan umalin Patul an pinto' Apu Dios mu hanadan kinadangyan hi ad Egypt. Te hay ginamgamana ya nan gunggunanan idat Apu Dios hi pidwana.
27 Ya hay pangulug bon Moses di nangipakak i hiyah ad Egypt ta ta'on on ma'abbungot nan patul ya agge timmakut. Ya ta'on boh on nunhiglay nunligatanah nan boblen immayana mu hi Apu Dios damdamay inun'unudna an ayna tinigoh Apu Dios an adi matigo. 28 Ya hidin numbangngad hi ad Egypt ya gapu boh pangulugna ya inunudna nan inalin Apu Dios hi atona. Te imbaganah nadan ibbanan Judyu ta paltiyonda ha kalnero ya nun'ilamuhda nadan dalan dadiyen pinaltidah nadan pantoda ta wan adi pi'paten nan anghel Apu Dios nadan papanguluwan an linala'in imbabaleda.
29 Ya gapu boh pangulug nadan Judyu di nunhi''anan nan liting hinan baybay an mumbolah† ta umat hinan mamagan awon ta immagwatda. Mu indani ta handidan i Egypt di umagwat ya nundammuot nan nunhi''an an liting ta nun'a'altingda.
30 Ya gapu boh pangulug nadan Judyu ya namaag ya nakaludukud nadan binattun alad hi ad Jeriko ta na'abak nadan nunhituhdi. Ya manu'eh athidiy na'at ya gapuh nangunudandah nan inalin Apu Dios hi atonda an li'odondah pituy algo hidiyen boblen na'aladan hi binattun alad. 31 Ya gapuh pangulug han mumpabpabbayad ni' hi adolna an hi Rahab ya agge ni'paten nadan Judyu hidin numpamatayandah nadan ibbanan bimmoble an adi kumulug i Apu Dios te inapngana nadan duwan Judyu hi eda nunsi'iman i diyen boble.
32 An namin danaen nibaga ya mangipa'innila i dita'uh nan a'at di pangulug. Adi ammuna danae mu kulang di timpu' an manguhuh hinan a'at di pangulug da Gideon ya hi Barak ya hi Samson ya hi Jeptah ya hi David ya hi Samuel ya nadan propeta 33 an gapuh pangulugda ya nangaba'abakdah gubat on pinlohday boblen dadiyen inabakda. Ya hanada'en udum ya nahamad di nangipapto'dah bobleda. Ya nidat i dida nan imbagan Apu Dios an idatna i dida. Ya nihwang di udum hinadan layon an uman hi tagu. 34 Ya nihwangday udum hinan bimmikah an apuy. Ya nihwangday udum hi ate hi gubatan. Ya hanada'en udum ya nakapuyda mu nidattandah ongal an abalinanda ta timmulidda an ni'gubat ta inabakda nadan nalpuh udum hi boblen mangubat i dida. 35 Ya hanada'en udum an binabai ya gapuh pangulugda ya namahuwan nadan naten imbabaleda.
Mu hanada'en udum ya napalpaligatda ta inggana ot mateda. Ya gapuh pangulugda ya ta'on on alyon nadan mamalpaligat i diday iwalongday pangulugda ta wan adida paligaton dida ya aggeda inwalong te pohdonda ahan an mi'taguh nan ma''aphod an pi'taguwan hi pidwanah amahuwanda. 36 Ya hay na'at hinadan udum ya nunhiglay nangnangallidan dida on nunhoplatda dida. Ya hanada'en udum ya binangkilinganda on eda imbalud dida. 37 Ya nuntopaday udum i dida ta ingganah nateda. Ya linagadiday adol di udum ta nun'abongwah. Ya hanada'en udum ya hay matadom di inyateda. Ya hanada'en udum ya nunhigla mo ahan di a"idnan dida ta pamaag ya ammuna mo ahan han lubungdan up'up di kalnero ya gulding an wadan dida. Ya nunhiglay namalpaligatdan dida ya dakol di udum an punligatan an pinala"uhda. 38 Ya hanada'en udum ya nundolahda didah nan numpunhituwanda ta immeda mo attog hinadan billid ya lingab ya liyang ya hinadan agge naboblayan. Mu hay immannung ya diday maphod an tagu mu nadan tataguh tun luta an ma''id ha pangulugda.
39 Mu datuwen tatagu ya ta'on on imbilang Apu Dios didah maphod an gapuh pangulugda ya aggeda damdama inakhupan di nipa'annungan nan imbagan Apu Dios. 40 Te hi Apu Dios ya ninomnomna an udu'dul on ta'u middum i didah ipa'annungan nan imbagana ta wan pumbalinon dita'uh na'na'unnud hinadan pohdonan aton ta'u.
* 11:12 Hay pangalin di udum hinan panag ya gahal. + 11:24 Hay Nakakan 2:9 † 11:29 Nan baybay an mumbolah ya manu'e hi mumbolah ya gapuh nan mumbolah an holo' hi dallomna ya nadan mumbolah an panag hinan pingngitna.