Ya impaitudek Apu Dios nan
Luke
ni meippanggep nan Jesus
1
1-4 Agik Teofilo, inamtak et dakel ida nengitudek ni meippenggep ni impahding Jesus et ya neipahding ni hi-gatu. Et yadda intudek da ey ya dingngedingngel dan intuttudduddan tuun nenang-ang idan impahding Jesus neipalpun laputun nantuttudduan tu. Gapuh tep, anin hi-gak ey impekammahmahhan ku et peka-amtaen kun emin hu makulug meippanggep idan nunya ey ninemnem kun ittudek ni hi-gam, ma-lat amtaem hu makulug ni neituttuddu.
Ya neipeamtaan ni kei-ungngaan nan John e kamemenyag
5 Yan eman ni nampatulan Herod di Judea ey wada hi Sekariah e padin Jew. Yadda padin Jews ni nunman ey nengaddangaddan hu grupuh da. Hi Sekariah, ey nei-dum di grupuh ni kandan Abihah. Ya ahwan Sekariah ey hi Elisabeth e nahlag nan Aaron. 6 Hi-gadan han-ahwa ey daka paka-u-unnuda Tugun Apu Dios, mukun ida kametbal ni hi-gatu. 7 Nem endi u-ungnga da tep nebasi hi Elisabeth ey nei-inna law. Anin daman hi Sekariah et nea-amma law.
8 Hakey ni aggew ey kamangngunnu hi Sekariah di Tempol, tep nedatngan hu pangngunnuan idan padin nei-duman tu. 9-10 Ya elaw ni padin Jew ey ida kamambubunus hedin hipa mengihheb ni insensoh di bawang ni Tempol. Et mambubunut ida, ey hi Sekariah hu nepili. Himmegep hi Sekariah ni an mengihheb ni insensoh ey ida kamanpandasal hu tutu-ud dallin.
11 Wada hi Sekariah di bawang ey nampeang-ang ni hi-gatu hu anghel Apu Dios e immehneng di wannan ni tebol di neiha-adan ni insensoh. 12 Inang-ang nan Sekariah etan anghel ey simmakut et eleg tu amta pehding tu. 13 Nem kan etan ni anghel ni hi-gatuy “Entan takut mu e Sekariah, tep dingngel Apu Dios dasal mu. Hi Elisabeth e ahwam ey man-ungngallin laki et ingngadnan yullin hi John. 14 Um-amleng kayullin peteg ey man-am-amleng idalli dama etan edum ni tuu. 15 Hi-gatu ey tettebalen alin Apu Dios. Eleg ali um-inum ni meinnum ni kaumbuteng. Meweddallin hi-gatu hu Ispirituh Apu Dios meippalpun kei-ungngaan tu. 16 Et tuttudduan tuddalli helag Israel et dakel alin hi-gada hu mantuttuyyun liwat da et mambangngad idan mengu-unnud nan Apu Dios e Apu da. 17 Tep hi-gatulli mengiddaddan idan tuun mengebbulut etan ni ittu-dak Apu Dios. Henillin Elijah e prophet, tep wadallin hi-gatu hu kabaelan ni Ispirituh Apu Dios. Tuttudduan tuddalli a-ammed et mambangngad hu impeminhed dan u-ungnga da niya tuggunen tuddalli mangkanghay ni tuu et mengu-unnud idan kaituttudduddan kamengullug. Ey tuttudduan tuddalli tuu ma-lat idaddan tuddan mengebbulut etan ni Ap-apu dan um-ali.” *
18 Nem kan Sekariah ey “Inna-nun pengamtaan ku hedin makulug ni man-ungnga ahwak? Tam nea-amma-ak law niya nei-inna dama ahwak.” 19 Kan etan ni anghel ey “Hi-gak hi Gabriel. Wada-ak ni ingganah di kad-an nan Apu Dios, tep hi-gatu hu nakka ingungngunnui. Intu-dak tuwak ma-lat nak ehelen ni hi-gam hu kayyaggud ni meippahding ni hi-gayu. 20 Meippalpun nunya ey eleg kalli paka-hel ingganah ni kei-ungngaan alin etan ni gelang, tep eleg mu kulugen hu inhel ku. Makulug emin inhel ku ey um-amnullin nunman ni aggew ni gintud Apu Dios.”
21 Yadda etan tuud dallin ey daka hehheggeda hi Sekariah ni um-ehep et kanday “Kele na-mu ayepaw hi Sekariah di bawang?” 22 Neukat ali law ey eleg paka-hel et tuka issinyas hu pinhed tun e-helen. Ey inewatan idan tuu e wada nampeang-ang ni hi-gatud bawang ni Tempol.
23 Negibbuh hu ngunu tud Tempol et umenamut di baley da. 24 Entanni ey nambutsug tu-wangu hi Elisabeth e ahwatu et mantattallud baley dan liman bulan. 25 Kantud nemnem tuy “Kayyaggud anhan et huyya impahding Apu Dios ni pemaddang tun hi-gak et aggak mebabaingi gapuh ni nebasian ku.”
Ya neipeamtaan ni kei-ungngaan Jesus
26 Nelabah enem ni bulan ni nan-i-innepan Sekariah ey intu-dak mewan Apu Dios etan anghel e hi Gabriel di Nazareth di Galilee, 27 tep wada tu e-helen etan ni biin neitgaan nan Joseph e helag David. Ya ngadan etan ni bii ey hi Maria. 28 Limmaw etan anghel di kad-an Maria et kantun hi-gatuy “Meweddan hi-gam hu linggep, Maria. Immali-ak ni menghel ni hi-gam e bendisyonan dakan Apu Dios niya ippatek dakan hi-gatu.”
29 Kaumnenemnem hi Maria ni keibbellinan nunman ni inhel etan ni anghel. 30 Nem kan etan ni anghel ey “Entan takut mu e Maria, tep hi-gam hu pinilin Apu Dios ni meidwatan ni et-eteng ni panyaggudan. 31 Tep mambutsug kalli et man-ungnga kan laki et ingngadnan yullin hi Jesus. 32 Eta-gey ali saad tu ey mengeddanan alin U-ungngan Apu Dios e Keta-ta-geyyan. Hi-gatu patul yullin ittu-dak Apu Dios ni meihhullul eman lan aammed tu e hi David. 33 Et hi-gatulli pampatul idan helag Jacob ey endilli pappeg ni pan-ap-apuan tu.”
34 Nem kan Maria etan ni anghel ey “Inna-nun nak pan-ungngaan ey endi ahwak?” 35 Hinumang etan ni anghel et kantuy “Ittu-dak alin Apu Dios hu Ispirituh tun hi-gam et hi-gatu mengippahding ni nunya. Et humman hu, mengeddanan ali humman ni i-ungngam ni U-ungngan Apu Dios. 36 Hi agim e hi Elisabeth e nebasi ey anin ni nei-inna ey nambutsug law e meikka-nem bulan tun nunya. 37 Huyya keang-angan tu e hi Apu Dios ey et-eteng kabaelan tu et tuka ippahding ni emin.” 38 Kan Maria ey “Anin, ebbuluten ku huttan ni inhel mun pehding Apu Dios ni hi-gak, tep bega-en tuwak ni hi-gatu.” Et ebuhe hi-yanen etan ni anghel.
Ya an nambisitaan Maria nan hi Elisabeth
39 Entanni ey nandaddan hi Maria et papuut tun limmaw etan di duntuduntug ni bebley di Judea. 40 Limmaw di Sekariah nan Elisabeth et kantun Elisabeth ey “Immali-ak.” 41 Dingngel Elisabeth hu ehel Maria ey kimmubul etan gelang di egeh tu. Ey newada Ispirituh Apu Dios ni hi-gatu 42 et eleten tu ehel tu e kantun Maria ey “Endi edum ni negahat ni biin henin hi-gam, tep binendisyonan dakan Apu Dios et ya etan i-ungngam ali. 43 Nakka man-am-amleng ni peteg, tep immali kan menang-ang ni hi-gak ey hi-gam ali mengi-ungngan Apu tayu. 44 Yan nangngelan kun ehel mu ey kimmubul eya gelang di egeh ku, tep kaman-am-amleng. 45 Inamtak et ka dama kaman-am-amleng, tep kinulug mu e um-amnu hu impeamtan Apu Dios ni hi-gam.”
Ya a-appeh Maria ni impenaydayaw tun Apu Dios
46 Kan Maria di a-appeh tu ey “Nakka daydayawa hi Apu Dios. 47 Nakka man-am-amleng tep hi Apu Dios hu menellaknib ni hi-gak. 48 Anin ni nebabahhak ni tuu et ninemnem tuwak e bega-en tu. Et meippalpun nunya ey emin idalli tuuy kanday binendisyonan da-ak nan Apu Dios 49 gapuh eyan impahding tun hi-gak tep ya et-eteng ni kabaelan tu. Hi-gatu ey kayyaggud ni peteg. 50 Tuka hehmekan emin hu tuun kamengullug ni hi-gatu, anin idan helag da. 51 Dakel ida impahding tun pengi-ang-angan ni et-eteng ni kabaelan tu. Inwahit tudda tutu-un kamampahhiya niya manghay. 52 Impampa-kal Apu Dios ida ap-apud saad da niya impeta-gey tudda etan nebabah ni tuu. 53 Indawat tu mahapul idan kameuppan tuu, nem impea-allaw tudda kedangyan, e endi indawat tun hi-gada. 54 Impeamnu tu impakulug tu lan aammed tayu, et daitsu kabennaddangi e bega-en tun helag Israel. 55 Hinehhemek tun ingganah hi Abraham, anin ni hi-gatsun helag tu. Et peamnu tudda lan aammed tayu hu impakulug tu.”
56 Nanha-ad hi Maria diman di baley Elisabeth ni ngannganih ni tellun bulan et han mambangngad di bebley da.
Ya neiungngaan John e kamemenyag
57 Nedatngan hu pan-ungngaan Elisabeth ey laki in-ungnga tu. 58 Emin ida sinakdul tu niyadda agi tu, ey inamta da e himmek Apu Dios et ida kamekiam-amleng ni hi-gatu.
59 Nelabah walun aggew ey kinugit da etan u-ungnga. Pinhed idan tuun ngeddanan ni Sekariah e ngadan ametu, 60 nem kan inetuy “Eleg! Ya ngadan tu ey hi John.” 61 Kandan hi-gatuy “Nem kaw wada agi yun nangngadan ni John?” 62 Et isinyas dan ametu hedin hipa pinhed tun pangngeddan etan ni u-ungnga. 63 Nambaga hi Sekariah ni papil ni pantuddekan tu et huyya intudek tu “Ya ngadan tu ey hi John.” Emin ida etan tuu ey natngadda. 64 Pinhakkeyey nanhaddak law hu ehel Sekariah et dayawen tu hi Apu Dios. 65 Ey natngadda sinakdul da. Emin huyyan nekapkapyad baley di Sekariah ey nan-amtad kebebbebley di Judea. 66 Emin ida tuun nangngel nunman ey kandad nemnem day “Hipalli na-mu pambalinan nunman ni u-ungnga hedin meetteng?” Ka-ang-ang e wada kabaelan Apu Dios ni hi-gatu.
Ya kapenaydayaw Sekariah nan Apu Dios
67 Newada hu Ispirituh Apu Dios nan Sekariah e ametu et pa-hel tu et huyya hu kantu
68 “Kakkayyaggud hi Apu Dios e kamedeyyaw ni Apu tayun helag Israel. Kayyaggud tep ninemnem daitsun tuu tu et paelli tu meneklan liwat tayu. 69 Humman ni peelli tu ey helag David e et-eteng kabaelan tun memaddang ni hi-gatsun tuu tu. 70 Huyya keang-angan tu e um-amnu hu inhel Apu Dios ida lan eman ni prophets 71 e ihhehwang daitsud buhul tayu et yaddad tutu-un anggebe-hel daitsu. 72 Huyya pengippeang-angan tun immamnu hu inhel tuddan aammed tayun nunman e kantuy hehmeken tudda. 73 Insapatah tun Abraham e ammed tayu e 74 ihhehwang daitsud buhul tayu ma-lat eleg itsu tumekut ni mengu-unnud ni hi-gatu 75 et eleg itsu manliwat niya kayyaggud ni ingganah hu elaw tayud hinangngab Apu Dios.
76 Hi-gam e u-ungngak ey ingngadnan dakalliddan tuun prophet Apu Dios e Keta-ta-geyyan, tep hi-gam ali mengippeamtan meippanggep etan ni Apu tayun um-alilli. 77 Itutttudum idallin tuun Apu Dios e pakkaw mepessinsahan hu liwat da et han tudda abuluta. 78 Et-eteng hemek Apu Dios ni hi-gatsu, et humman hu ittu-dak tulli menellaknib ni hi-gatsu. Yallin ellian nunman ni ittu-dak tu ey heni kamenimmil ni aggew, 79 tep ya aggew ey tuka bebnangi emin hu na-ngetan. Peamta tulli hu kayyaggud ni u-unnuden tayu ma-lat eleg itsu mekastigu niya ma-lat luminggep itsu.”
80 Nehiken hi John ey nakannemneman. Nanha-ad di desert ingganah ni nengilepuan tun mantuttudduddan helag Israel.
* 1:17 Malachi 4:5-6