47
Yõsépã jị ívé ẹ́drị́pị́ị ụrụkọ ívé ẹ́tẹ́pị be mụzú ꞌbãgú rĩ vúgá
1 Yõsépã ní ngazú mụzú lũzú ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní kĩnĩ, “Má ẹ́tẹ́pị pi má ẹ́drị́pị́ị be, ĩvé kãbĩlõ rĩ pi be, ndrị̃ị́ rĩ pi be, tị́ rĩ pi be, ngá ĩvé rĩ pi be céré, kộpi ímụ́kí ãngũ Kãnánã vé rĩ gé ꞌdãásĩ, kộpi nóni Gõsénĩ gé.” 2 Yõsépã ní ꞌí ẹ́drị́pị́ị ũpẽzú tọ̃wụ́ jịzú iꞌdazú ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé.
3 ꞌBãgú rĩ ní Yõsépã ẹ́drị́pị́ị zịzú kĩnĩ, “Ẹ̃zị́ ĩmivé rií ngaá rĩ ãꞌdi?”
Kộpi ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Ẹ̃zị́ ꞌbávé rĩ, ꞌbâ ri ãnyãpá úcé, sụ̃ ꞌbá ẹ́ꞌbị́pị́ị ní ọ́tụ́ rií úcé rĩ tị́nị.” 4 Kộpi ní kpá gõzú ꞌyozú ĩri ní kínĩ, “ꞌBá ímụ́kí adrií nõgó ũkõlõ, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ̃bị́rị́ ꞌde ãngũ Kãnánã vé rĩ agá ꞌdãá ũnjí ũnjí, ị̃rị́bị̃ ꞌbá ní ꞌbávé ãnyãpá rĩ pi úcézú ni ꞌdãáyo. Ícó dõ rá, mí ãꞌyĩ ꞌbâ adrikí ãngũ Gõsénĩ vé rĩ agá nõgó.”
5 ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú Yõsépã ní kĩnĩ, “Mí ẹ́tẹ́pị pi mí ẹ́drị́pị́ị be, kộpi ímụ́kí mí vúgá. 6 Lẽ mî ndre vũrã ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá nõgó, ꞌí jị mí ẹ́tẹ́pị pi, mí ẹ́drị́pị́ị be mụụ́ adrií vũrã múké rĩ gé. Lẽ kộpi adrikí Gõsénĩ gé. ꞌÍ nị̃ dõ ꞌbá ãnyãpá úcéꞌbá múké ni pi kộpi ãsámvú gé ꞌdĩgé rá, ꞌí ꞌbã kộpi mávé ãnyãpá úcé.”
7 Kúru Yõsépã ní ẹ́tẹ́pị Yõkóbũ ri jịzú ꞌbãgú rĩ vúgá jó agá ꞌdãá, ĩri ní ẹ́tẹ́pị ri iꞌdazú ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé. Vụ́drị̃ ni gé, Yõkóbũ ní ꞌbãgú rĩ ẹzịzú, ĩri ní tãkíri sẽzú ꞌbãgú rĩ ní. 8 ꞌBãgú rĩ ní Yõkóbũ ri zịzú kĩnĩ, “Mívé ílí ca ngõpí?”
9 Yõkóbũ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Ma ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ na (130). Ílí ꞌdĩri mãdãŋá, ꞌbo á nya ĩzãngã ꞌa ni gé ambamba, má ẹ́cị́ mụzú vũrã rĩ pi agásĩ céré. Má ẹ́tẹ́pị́ị pi má ẹ́ꞌbị́pị́ị be ẹ́cị́kí mụzú vũrã rĩ pi agásĩ céré. ꞌBo kộpi adrikí caá ílí be ãco, kộpi nyakí ĩzãngã sụ̃ má ní nyaá rĩ tị́nị kuyé.” 10 Kúru Yõkóbũ ní tãkíri sẽzú ꞌbãgú rĩ ní, ĩri ní ꞌbãgú rĩ ẹzịzú. Ĩri ní ngazú ꞌbãgú rĩ ã gãrã gá sĩ, ĩri ní fũzú mụzú ãmvé.
11 Yõsépã ní ẹ́tẹ́pị pi ꞌbãzú adrizú ẹ́drị́pị́ị be ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá, sẽ kộpi ní vũrã múké ni, vũrã rĩ ĩnyiŋá kụ̃rụ́ Rãmãsésẽ* vé rĩ ã gãrã gá, sụ̃ ꞌbãgú rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị. 12 Yõsépã ní ãnyãngã sẽzú ꞌí ẹ́tẹ́pị ní, ꞌí ẹ́drị́pị́ị ní, ãzini ꞌbá ꞌí ẹ́tẹ́pị vé jó ãsámvú gé rĩ pi ní, sẽ kộpi ní ãnyãngã rĩ kộpivé anjiŋá rĩ pi vé kãlãfe vú sĩ.
Ẹ̃bị́rị́ ꞌde ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá
13 Ẹ̃bị́rị́ ꞌde ũnjí ũnjí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré, ãzini ãngũ Kãnánã vé rĩ agásĩ céré, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá rĩ pi nyakí ãnyãngã ĩvé rĩ pi dẹẹ́ céré gí. 14 Kúru Yõsépã ní ãnyãngã ĩ ní ꞌbãá jó ãnyãngã ꞌbãzú rĩ pi agá rĩ ụzịzú ꞌbá rĩ pi ní, ĩri ní mũfẽngã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní ãnyãngã jezú, ãzini ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi ní ãnyãngã rĩ jezú rĩ jịzú céré ꞌbãzú ꞌbãgú rĩ vé jó mũfẽngã ꞌbãzú rĩ agá. 15 ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi, ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi be, kộpivé mũfẽngã kã dẹẹ́ kộpi drị́gé sĩ gí, kộpi ní mụzú céré Yõsépã vúgá, kộpi ní ꞌyozú kínĩ, “Mũfẽngã dẹ ꞌbá drị́gé sĩ gí! Mi ꞌbâ ku ũdrã rá ãsĩ? Mí sẽ ꞌbá ní ãnyãngã.”
16 Yõsépã ní újázú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi íjị́kí ĩmivé ãnyãpá rĩ pi sẽé má ní, ma ĩmi ní ãnyãngã rĩ sẽ ufu ãnyãpá rĩ pi sĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmivé mũfẽngã dẹ ĩmi drị́gé sĩ gí.” 17 Kộpi ní kúru ĩvé ãnyãpá rĩ pi jịzú mụzú Yõsépã vúgá ꞌdãá. Ĩri ní kộpi ní ãnyãngã sẽzú, kộpi ní ĩvé hũsánĩ rĩ pi, kãbĩlõ rĩ pi, ndrị̃ị́ rĩ pi, tị́ rĩ pi, dõngí rĩ pi jịzú sẽzú ãnyãngã rĩ ufuzú ãní. Ílí ꞌdãri agá, Yõsépã ri kộpi ní ãnyãngã sẽé ãnyãpá kộpivé rĩ pi ufuzú ãní.
18 Ílí ꞌdãri kã dẹẹ́, kã mụụ́ adrií ílí ãzi rĩ gé, kộpi ní mụzú Yõsépã vúgá ꞌdãá, kộpi ní ꞌyozú kínĩ, “Ãmbúgú ꞌbávé rĩ, ꞌbá ícókí úcí mí ní ku, ꞌbávé mũfẽngã dẹ ꞌbá drị̃gé sĩ gí, ꞌbávé ãnyãpá rĩ pi mívé ni. Ãmbúgú ꞌbávé rĩ, ngá ãzi aceépi ꞌbá drị́gé ꞌbá ní sẽé mí ní ni ꞌdãáyo, ngá aceépi rĩ ꞌyéŋá ꞌbâ úlúngu, ãzini vũrã ꞌbá ní adrizú rĩ. 19 Mi ꞌbâ ku ũdrã rá ãsĩ? Mi sẽ ꞌbávé vũrã ri adri ándrú rú ãsĩ? Lẽ mî je ꞌbâ vũrã ꞌbávé rĩ be ãnyãngã sĩ. ꞌBâ adri tụ́gẹ̃rị̃ ꞌbãgú rĩ vé ni, ꞌbávé vũrã ri adri ĩrivé ni. ꞌÍ sẽ ꞌbá ní úri, ꞌbâ adrikí rí ídri rú, ꞌbâ ũdrãkí rí ku, vũrã rĩ ẽ ícá rí ándrú rú ku.”
20 Kúru Yõsépã ní nyọ̃ọ́kụ́ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé rĩ jezú céré ꞌbãgú rĩ ní. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãrẽvú céré ụzịkí nyọ̃ọ́kụ́ ĩvé rĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ̃bị́rị́ rĩ ꞌde ũnjí ũnjí. Nyọ̃ọ́kụ́ rĩ gõ adrií céré ꞌbãgú rĩ vé ni. 21 Yõsépã ꞌbã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãrẽvú céré adrií tụ́gẹ̃rị̃ ꞌbãgú rĩ vé ni. 22 Nyọ̃ọ́kụ́ ꞌyéŋá ĩri ní jeé kuyé rĩ atala rĩ pi vé rĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbãgú rĩ ri kộpi ní ãnyãngã sẽé nĩ, kộpi ní ĩvé nyọ̃ọ́kụ́ sẽzú jezú kuyé ãní.
23 Yõsépã ní ꞌyozú ꞌbá rĩ pi ní kĩnĩ, “Nóni á je ĩmi gí, ãzini á je nyọ̃ọ́kụ́ ĩmivé rĩ sẽé ꞌbãgú rĩ ní gí, ĩmi ní úri ꞌdĩ, ĩmi sakí nyọ̃ọ́kụ́ rĩ agá. 24 Sâ ĩ ní ãnyãngã ĩkũnãzú rĩ gé, ngá tọ̃wụ́ agá, ãlu ni ĩmi íꞌdụ́kí sẽé ꞌbãgú rĩ ní. Ị̃mbị́tã ni, ĩmi ꞌbãkí ĩmi ní úri rú, ãzini ãnyãngã rú, ĩmi nyakí rí ĩmivé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be, ãzini ĩmivé anjiŋá rĩ pi be.”
25 Kộpi ní ꞌyozú kínĩ, “Ãmbúgú ꞌbávé rĩ, ꞌí pa ꞌbâ drã agásĩ gí, lẽ mî ꞌbã ẹ́sị́ múké ꞌbá ní, ꞌbâ ícó adri tụ́gẹ̃rị̃ ꞌbãgú rĩ vé ni rá.”
26 Kúru Yõsépã ní tãị́mbị́ sẽzú ꞌbá ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá rĩ pi ní kĩnĩ, kộpi ĩkũnãkí dõ ãnyãngã rĩ gí, ngá tọ̃wụ́ agá, ãlu ni kộpi ã sẽkí ꞌbãgú rĩ ní. Tãị́mbị́ ꞌdĩri ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ri ꞌdụ nganga cĩmgbá ụ́ꞌdụ́ ãndrũ rĩ gé. ꞌYéŋá nyọ̃ọ́kụ́ atala rĩ pi vé rĩ, sẽkí ꞌbãgú rĩ ní kuyé.
Tã ụ̃dụ̃ Yõkóbũ ní ẹzịị́ rĩ
27 Kúru ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní adrizú Gõsénĩ gé, ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá. Kộpi ị́sụ́kí ngá ꞌdãlé ambamba, kộpi tịkí ãnji ízú tré, kộpivé kãlãfe gõ ícá kárákará.
28 Yõkóbũ adri ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãlé ílí mụdrị́ drị̃ ni ẹ́zị̂rị̃, ĩrivé ílí adrizú vũ drị̃gé rĩ mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ sụ drị̃ ni ẹ́zị̂rị̃. (147) 29 Ĩsẽrélẽ vé sâ drãzú rĩ kã ꞌbãá ícá ĩnyiŋá, ĩri ní mvọ́pị Yõsépã ri zịzú ímụ́zú ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “ꞌÍ lẽ dõ ma rá, lẽ mî sõ ũyõ má ẹndrẹtị gé ꞌyozú kínĩ, mi ẹ́sị́ múké ꞌbã má ní rá, ãzini mi tã má ní ꞌyoó rĩ ꞌdụ nga rá. Ã sị̃kí ma ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá nõgó ku. 30 Má kãdõ drãá, ꞌí ꞌdụ ma ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá nõósĩ, ꞌí jị mụụ́ sị̃ị́ ụ̃jị́ ĩ ní má ẹ́ꞌbị́pị́ị sị̃zú rĩ agá.”
Yõsépã ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ma ꞌo rá sụ̃ mí ní ꞌyoó rĩ tị́nị.”
31 Ĩsẽrélẽ ní gõzú ꞌyozú Yõsépã ní dị̃ị́ kĩnĩ, “ꞌÍ sõ ũyõ má ẹndrẹtị gé nõgó lũzú kínĩ, mi tã ꞌdĩri ꞌo rá.” Kúru Yõsépã ní ũyõ sõzú Ĩsẽrélẽ ẹndrẹtị gé, Yõkóbũ ní ọ̃vụ̃zú ꞌî drị̃ sị̃zú ívé gbọ́lọ́ drị̃gé ꞌdãá, ĩri ní Múngú ri zịzú.
* 47:11 Rãmãsésẽ: Kụ̃rụ́ Rãmãsésẽ vé rĩ ãngũ Gõsénĩ vé rĩ agá.