9
Sáũlã újá ẹ́sị́
(Ẹ̃zị́ 22:6-16; 26:12-18)
1 Sáũlã íꞌdó rií ꞌbá Úpí Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ẽ mị ĩmgbẽé lẽzú kộpi úꞌdị́zú. Ĩri ní ꞌdezú mụzú átálágú ãmbúgú rĩ vúgá.+ 2 Sáũlã zị kọ̃kọ̃bị́ átálágú ãmbúgú rĩ vúgá kĩnĩ, ã sĩ kọ̃kọ̃bị́ sẽé ꞌbá Jó Múngú ri Zịzú Dãmãsékẽ gá ꞌdãlé rĩ pi ní, ꞌí ị́sụ́ dõ ãgõ dõku ũkú Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ꞌdãlé, ꞌî íjị́ rĩ kộpi ímụ́ ũꞌyĩí Yẹ̃rụ́sãlémã gá nõlé.
3 Sáũlã kã caá ĩnyiŋá Dãmãsékẽ gá ꞌdãá, ãcí ní dị̃zú ꞌbụ̃ gé ꞌdãásĩ, ĩmgbẽrẽ ãngũ gãrã ni gé sĩ kụ́rụ̃. 4 Ĩri ní ngazú íꞌdézú vũgá. Ĩri ní ụ́ꞌdụ́kọ́ yịzú, ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ kĩnĩ, “Sáũlã, Sáũlã. Ngá mí ní rizú ma ọ̃cụ̃zú ꞌdíni rĩ ãꞌdi?”
5 Sáũlã ní zịzú kĩnĩ, “Úpí, mi ãꞌdi ꞌi?”
Ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ní újázú kĩnĩ, “Ma Yẹ́sụ̃ mí ní rií ọ̃cụ̃ụ́ rĩ ꞌi. 6 ꞌÍ nga mụụ́ kụ̃rụ́ agá ꞌdãá, ꞌí ca dõ ꞌdãá gí, ĩ tã ĩ ní lẽé mî ꞌo rĩ ũlũ mí ní rá.”
7 Ãgõ riꞌbá mụꞌbá Sáũlã be trụ́ rĩ pi tukí pá ꞌdãlé, kộpi zị̃kí ĩ tị tã ꞌyozú kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi yịkí ꞌyéŋá ụ́ꞌdụ́kọ́ riípi átápi rĩ áyu, kộpi ndrekí ꞌbá átápi rĩ ã rụ́ꞌbá kuyé. 8 Sáũlã ní ngazú ụrụ, kã lẽé ꞌî mị zị̃ị́ ãngũ ndrezú, mị ni ndre ãngũ ku. Ãgõ mụꞌbá ĩri be rĩ pi ní drị́ ni rụzú, ĩri sezú mụzú Dãmãsékẽ gá ꞌdãlé. 9 Sáũlã adri caá ụ́ꞌdụ́ na, mị ni ndre ãngũ ku, nya ngá kuyé, dõku mvụ ngá ãzi kuyé.
10 Dãmãsékẽ gá ꞌdãá, ágó ãzi Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩípi ni, rụ́ ni Ãnãníyã ꞌi. Úpí Yẹ́sụ̃ ní ꞌi iꞌdazú ĩri ní ị́ndrị́lị́kị́ agá, ĩri ní Ãnãníyã ri zịzú kĩnĩ, “Ãnãníyã!”
Ãnãníyã ní ãꞌyĩzú kĩnĩ, “Úpí, ma nõ.”
11 Úpí Yẹ́sụ̃ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ nga mụụ́ ágó rụ́ be ĩ ní zịị́ Yụ́dã rĩ vé ãngá ꞌdãá, ꞌi ꞌdụ lẹ́tị rụ́ be ĩ ní zịị́ Pịrị rĩ mụzú. Mí kãdõ caá ꞌdãlé, mi ágó ãzi ị́sụ́ rụ́ ni Sáũlã ꞌi, ágó rĩ íbí ímụ́ Tãrãsísã gálésĩ, ĩri ri Múngú ri zị. 12 Ágó rĩ ndre tã mívé rĩ ị́ndrị́lị́kị́ agá, ndre ágó ãzi rụ́ be Ãnãníyã ri ímụ́ ꞌí vúgá nõó, tị̃ drị́ ꞌí drị̃gé, ꞌî mị ã zị̃ rí ꞌi ãngũ ndreé.”
13 Ãnãníyã ní újázú kĩnĩ, “Úpí! ꞌBá kárákará ũlũkí má ní tã ágó ꞌdĩri ní ꞌoó rĩ pi rá. Ágó ꞌdĩri ꞌo mívé ꞌbá mi ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ũnjí Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé. 14 Atala atala rĩ pi drị̃gé rĩ pi sẽkí ĩri ní ũkpõ ímụ́zú ꞌbá céré mi ị̃njị̃ꞌbá rĩ pi urụzú.”
15 ꞌBo Úpí Yẹ́sụ̃ ní ꞌyozú Ãnãníyã ní kĩnĩ, “ꞌÍ mụ! Ágó ꞌdãri, má ĩpẽ ĩri, ã mụ rí mávé tã ũlũú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, ꞌbãgú rĩ pi ní, ãzini ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní.* 16 Ma ímụ́ lũ ĩri ní ꞌyozú kínĩ, ĩri ímụ́ ĩzãngã nya mâ tã sĩ ambamba.”
17 Ãnãníyã ní kúru mụzú jó Sáũlã ní adrizú rĩ ị́sụ́zú, ĩri ní fizú mụzú jó agá ꞌdãlé. Ĩri ní drị́ tị̃zú Sáũlã drị̃gé, ĩri ní ꞌyozú kínĩ, “Sáũlã, Úpí Yẹ́sụ̃ ꞌi iꞌdaápi mí ẹndrẹtị gé lẹ́tị gé ꞌdãlé lókí mí ní rizú ímụ́zú rĩ gé rĩ, ĩpẽ ma ímụ́ mí vúgá nõlé, mî mị ã ndre rí ãngũ, ãzini Índrí Uletere rĩ ã ású rí mi bẽnĩ.” 18 Koro ngá ãzi sụ̃ ị̃ꞌbị́ ã kókóꞌbõ tị́nị ni pi ní ĩfũzú uꞌdezú Sáũlã mị gé sĩ. Ĩri ẽ mị ní kúru ꞌi zị̃zú. Ĩri ní ngazú ụrụ, Ãnãníyã ní ĩri ní bãtízĩmũ sẽzú. 19 Kã mụụ́ adrií vụ́drị̃ ni gé, ĩ ní ĩri ní ínyá sẽzú nyazú, rụ́ꞌbá ní gõ adrií ũkpõ be.
Sáũlã sẽ tị Dãmãsékẽ gá
Sáũlã pi adrikí Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá ĩri ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi be Dãmãsékẽ gá ꞌdãlé ụ́ꞌdụ́ be kárákará. 20 Koro Sáũlã íꞌdó rií tị sẽé mụzú Jó Múngú ri Zịzú rĩ pi agásĩ kĩnĩ, Yẹ́sụ̃ ri Mvá Múngú vé ni. 21 ꞌBá céré riꞌbá tị ĩri ní sẽé rĩ yịꞌbá rĩ pi ãyãkí tã ꞌdĩri sĩ ãyãyã. Kộpi kínĩ, “Ágó ꞌdĩri adri nyo ándúrú riípi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ọ̃cụ̃ụ́pi Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé rĩ ꞌi kuyé? ꞌBá nị̃kí ámá rá, ágó ꞌdĩri ímụ́ nõgó ꞌbá rĩ pi urụụ́, ꞌî jị rí kộpi mụụ́ atala atala rĩ pi drị̃gé rĩ pi ẹndrẹtị gé Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé bẽnĩ.”
22 Tị Sáũlã ní sẽé rĩ ũkpõ ni ambamba, sẽ Yãhụ́dị̃ Dãmãsékẽ gá ꞌdãlé rĩ pi ní ãyãngárá, tã ĩri ní ímbá ꞌyoó kínĩ Yẹ́sụ̃ ri Kúrísítõ ꞌi rĩ sĩ. 23 Kã mụụ́ adrií ụ́ꞌdụ́ kárákará ã vụ́drị̃ gé, Yãhụ́dị̃ rĩ pi rikí lẹ́tị ndãá lẽzú ĩri ꞌdịzú drãzú ꞌdĩísĩ rá. 24 ꞌBo ũlũkí Sáũlã ní tã ĩ ní rizú lẹ́tị ndãzú ĩri ꞌdịzú ꞌdĩri rá. Kộpi rikí ĩri tẽé kụ̃rụ́ rĩ vé kẹ̃ẹ́tịlé gá ꞌdãá, ụ̃tụ́ŋá pi ị́nị́ŋá be, ĩ ꞌdịkí rí ĩri drãá ꞌdĩísĩ rá. 25 Kúru ꞌbá Sáũlã ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ã ụrụkọ ní Sáũlã ri suzú áráká ãmbúgú ni agá, kộpi ní ĩri ísúzú kání rĩ drị̃gé sĩ vũgá nõó.
Sáũlã ri Yẹ̃rụ́sãlémã gá
26 Sáũlã kã mụụ́ caá Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá, lẽ kõdô fií ꞌbá Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ãsámvú gé, ꞌbo kộpi ꞌokí céré ĩri sĩ ụ̃rị̃ sĩ. Kộpi ụ̃sụ̃kí kínĩ Sáũlã ri ĩ mị ũꞌbã ã ꞌyokí rí kínĩ, ꞌí újá ẹ́sị́ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú gí. 27 Kúru Bãrụ́nábã+ ní Sáũlã ri jịzú mụzú Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi vúgá ꞌdãá, ĩri ní tã Sáũlã ní Úpí ri ndrezú lẹ́tị gé ꞌdãá, ãzini tã Úpí ní átá Sáũlã ní rĩ ũlũzú kộpi ní. Bãrụ́nábã kĩnĩ, Sáũlã kã adrií Dãmãsékẽ gá ꞌdãá, sẽ tị Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ ụ̃rị̃ ãkó. 28 Sáũlã ri ẹ́cị́ mụzú Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi be trụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã agásĩ, ꞌbá ãzi gã ĩri kuyé, ri tị sẽé mụzú ụ̃rị̃ ãkó Úpí Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ. 29 Sáũlã pi rikí ãgátá gãá Yãhụ́dị̃ ụrụkọ átáꞌbá Gị̃rị́kị̃ tị sĩ rĩ pi be, ꞌbo kộpi lẽkí lẹ́tị ndãá ĩri ꞌdịzú. 30 ꞌBá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi kâ tã ꞌdĩri yịị́, kộpi jịkí ĩri mụzú kụ̃rụ́ Sĩzérĩyã vé rĩ gé, pẽkí ĩri mụzú Tãrãsísã gá kụ̃rụ́ ĩ ní ĩri tịzú rĩ gé.
31 Kúru ꞌbá kãnísã vé adriꞌbée ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ agá, ãngũ Gãlĩláyã vé rĩ agá, ãzini ãngũ Sãmãríyã vé rĩ agá rĩ pi gõkí adrií tã be kíri. Kộpi mbakí ícá ũkpó ũkpó ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ꞌBá rĩ pi vé kãlãfe gõ vaá mụzú drị̃gélé ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ.
Pétẽró ídrí Ãyĩnéyã pi Dọ̃rụ́kã be
32 Pétẽró kã rií ẹ́cị́ mụzú ãngũ rĩ pi agásĩ, ĩri ní mụzú ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ndrezú kụ̃rụ́ Lídã vé rĩ gé ꞌdãá. 33 Ị́sụ́ ágó ãzi ꞌdãá rụ́ ni Ãyĩnéyã ꞌi. Ágó ꞌdĩri drã nyi pá ni pi kú ꞌbẽléꞌbéle, la gbọ́lọ́ drị̃gé caá ílí ãrõ. 34 Pétẽró ní ꞌyozú Ãyĩnéyã ní kĩnĩ, “Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ídrí mi gí. ꞌÍ nga ụrụ, ꞌí tra mívé pọ́rọ̃sị̃.” Koro Ãyĩnéyã ní ngazú ụrụ sĩ. 35 ꞌBá kárákará adriꞌbá Lídã gá rĩ pi Sãrónĩ gé rĩ pi be, kộpi kâ ndreé Ãyĩnéyã ri ẹ̃cị̃ tu rá, kộpi újákí ẹ́sị́ Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rá.
36 Ũkú ãzi Yópã gá ꞌdãá rụ́ ni Tãbítã ꞌi, ĩri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí ni. (Rụ́ Tãbítã ꞌdĩri Gị̃rị́kị̃ tị sĩ ĩ zị Dọ̃rụ́kã. Rụ́ Dọ̃rụ́kã ꞌdĩri vé ífífí nyámáta.) Ĩri ri tã múké ꞌo ꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã kozú. 37 Lókí ꞌdãri gé, drã rụ ũkú rĩ, ĩri ní drãzú, ĩ ní ĩrivé ãvũ ũjĩzú jịzú mụzú ꞌbãzú jó ĩ ní sịị́ ãco ụrụgégé ꞌdãá ni agá. 38 Lídã ri ĩnyiŋáŋá Yópã be, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi kâ yịị́ kínĩ Pétẽró ri Lídã gá ꞌdãáꞌdã, kộpi pẽkí ãgõ ị̃rị̃ mụụ́ ĩri mãá kínĩ, “Pétẽró, mí ímụ́ mbẽlẽ!”
39 Pétẽró ní ꞌdezú mụzú kộpi be trụ́. Pétẽró kã caá, kộpi jịkí ĩri mụzú jó ĩ ní sịị́ ãco ụrụgégé ꞌdãá rĩ agá, ũkú ọwụzị kárákará ímụ́kí ãá ngoó Pétẽró ã gãrã gá. Kộpi rikí ãá rĩ ngoó, rụkí bõngó Dọ̃rụ́kã ní ící awaá ĩ ní rĩ pi ĩ drị́gé. 40 ꞌBo Pétẽró ní ꞌyozú kộpi ã fũkí jó rĩ agásĩ céré ãmvé. Ĩri ní kũmũcí ũtị̃zú vũgá Múngú ri zịzú. Pétẽró ní ꞌi újázú ãngũ ndrezú ãvũ rĩ vúgálé rú, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Tãbítã, mí íngá ụrụ.” Tãbítã ní ꞌî mị zị̃zú. Kã Pétẽró ri ndreé, ĩri ní íngázú úrízú ụrụ sĩ. 41 Pétẽró ní ꞌî drị́ suzú ĩri rụzú ingazú ụrụ. Ĩri ní ọwụzị rĩ pi zịzú ímụ́zú ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi be, ĩri ní iꞌdazú kộpi ní kĩnĩ, Tãbítã ri ídri rú.
42 Tã Tãbítã vé ꞌi ngaápi ꞌdĩri ayi mụzú kụ̃rụ́ Yópã vé rĩ agásĩ céré. Tã ꞌdĩri sẽ ꞌbá kárákará újákí ẹ́sị́ Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rá. 43 Pétẽró adri Yópã gá ꞌdãá lókí be ãco. Kộpi rikí adrií Sị̃mọ́nã lãꞌbú nyiípi rĩ be trụ́.
+ 9:1 Ẹ̃zị́ 7:58-8:1 * 9:15 ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi: ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi Yãhụ́dị̃ rĩ pi. + 9:27 Ẹ̃zị́ 4:36-37