11
ꞌBá Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi vé tã
1 Ádarú ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri sẽ ꞌbâ ẹ́sị́ ꞌbã tã ꞌbá ní ndreé kuyé rĩ drị̃gé. 2 ꞌBá ẹ́ꞌbị́pị́ị drị̃drị̃ ꞌdãꞌbée ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sẽ Múngú adri kộpi sĩ ãyĩkõ sĩ.
3 ꞌBá ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sẽ ꞌbá nị̃kí ámá rá ꞌyozú kínĩ, Múngú gbi ꞌbụ̃ pi vũ be nĩ, ri átá tị sĩ. ꞌBá nị̃kí kpá ámá rá ꞌyozú kínĩ, Múngú ĩ ní rụ́ꞌbá ni ndreé ku rĩ gbi ngá ãrẽvú céré ꞌbá ní rií ndreé ꞌdĩꞌbée nĩ.
4 Ẽbélẽ ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sẽ Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ múké ndẽ Káyĩnã vé rĩ rá. Ẹ̃ꞌyị̃ngárá sĩ, Múngú ãꞌyĩ kínĩ, Ẽbélẽ ri ꞌbá pịrị, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ãꞌyĩ Ẽbélẽ vé ngá sẽé ꞌí ní rĩ rá. Ẽbélẽ ã drã dõ gí drãáãsĩyã, ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá sẽ nóni ꞌbâ ri ẹ́sị́ ꞌbã Múngú drị̃gé.
5 Ẽnókã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, drã kuyé, Múngú ꞌdụ ĩri mụzú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá ídri rú, ꞌbá ãzi gõ ĩri ndreé kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá sẽ Múngú ní ãyĩkõ. 6 ꞌBá rĩ ẹ̃ꞌyị̃ dõ Múngú ri kuyé, Múngú adri ĩri sĩ ãyĩkõ sĩ ku. ꞌBá rĩ lẽ dõ Múngú ri nị̃ị́, lẽ ẽ ẹ̃ꞌyị̃ ꞌyozú kínĩ, Múngú ri anigé. ꞌBá Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi ẹ́sị́ be céré rĩ, Múngú ri ĩri ní ãndẽma sẽ rá.
7 Núwã* ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, yị tã Múngú ní átá ꞌí ní, ímụ́pi ꞌi ngaápi ũnjí, ĩri ní drĩ ndreé ꞌî mị sĩ kuyé rĩ rá. ꞌDụ tã Múngú ní lũú ꞌí ní rĩ ngaá rá, údé kũlúmgba mọ̃ọ́ngụ́ ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi pazú ãní drã sị́gé sĩ. Núwã ẹ̃ꞌyị̃ Múngú ri rá, lịkí tã ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi drị̃gé. Múngú ꞌdụ ĩri ꞌbãá adrií ꞌbá pịrị, ĩri ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ.
8 Ãbũrámã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Múngú kã ĩri zịị́, ã mụ adrií ãngũ ꞌí ní lẽé ímụ́ sẽé ĩri ní rĩ gé ꞌdãá, ãꞌyĩ mụụ́ vũrã ꞌí ní nị̃ị́ kuyé ꞌdãri gé rá. 9 Ãbũrámã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌde mụụ́ adrií jãkã rú ãngũ Múngú ní ẹzịị́ ĩri ní ꞌdãri rĩ agá rá. Sị gãkũ, ri adrií ꞌa ni gé, Ĩsákã† pi Yõkóbũ‡ be rikí kpá adrií gãkũ agá. Múngú ẹzị kpá Ĩsákã pi ní Yõkóbũ be kĩnĩ, ꞌi ímụ́ ãngũ ãlu ãlu ꞌdĩri sẽ kộpivé ꞌbá rĩ pi ní. 10 Ãbũrámã ꞌbã ẹ́sị́ rizú kụ̃rụ́ Múngú ní tã ni ụ̃tị̃ị́, ĩri ní sịị́, adriípi mụzú nyonyo ꞌdãri ũtẽzú.
11 Ãbũrámã pi ũkú ni Sárã be ã dẽkí dõ ícá ãrãkã rú gí drãáãsĩyã, ãzini Sárã vé ílí mvá tịzú rĩ aga dõ gí drãáãsĩyã, kộpi ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ sĩ, sẽ kộpi tịkí mvá rá. Ãbũrámã ꞌbã ẹ́sị́ Múngú drị̃gé kĩnĩ, Múngú ri ícó tã ꞌí ní ẹzịị́ rĩ ꞌdụ nga rá. 12 Ãbũrámã ní dẽé ícá ãrãkã rú gí rĩ sĩ, ĩrivé sâ kõdô mvá tịzú rĩ aga gí, ꞌbo ꞌbá ãlu ꞌdĩri tị anji ízú kárákará sụ̃ línyã ꞌbụ̃ gé rĩ tị́nị, ĩrivé anji rĩ pi ízúkí sụ̃ cínyáfã yị̃ị́ gãrã gá rĩ tị́nị, ícókí lãá bã ku.
13 ꞌBá ũdrãꞌbá gí ꞌdãꞌbée céré ẹ̃ꞌyị̃kí Múngú ri rá. Kộpi ẽ ị́sụ́kí dõ ngá Múngú ní ẹzịị́ rĩ kuyé drãáãsĩyã, kộpi nị̃kí rá ngá ĩ ní ẹzịị́ rĩ pi ímụ́ ĩ nga drị̃drị̃ ꞌdĩlé rá, kộpi ãꞌyĩkí tã rĩ ãyĩkõ sĩ. Kộpi ãꞌyĩkí rá ꞌyozú kínĩ, ĩ jãkã nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó. 14 ꞌBá riꞌbá átáꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, kộpi ri ãngũ ndã, ãngũ rĩ ã adri rí ĩvé ni. 15 Kộpi ã rikí té dõ ẹ́sị́ ꞌbãá ãngũ ĩvé ĩ ní kuú gí ꞌdãri ã tã ụ̃sụ̃ụ́, kộpi té ĩ újá gõ ꞌa ni gé ꞌdãá vúlé. 16 ꞌBo kộpi rikí ẹ́sị́ ꞌbãá vũrã múké agaápi rá ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ ndãzú, Múngú ícó adrií drị̃njá sĩ kộpi ní ꞌi zịị́ Múngú ĩvé ni rĩ sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú sị kộpi ní kụ̃rụ́ rĩ gí.
17 Múngú kã Ãbũrámã ri ụ̃ꞌbị̃ị́ ã sẽ ĩvé mvá Ĩsákã ri zãá ꞌí ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, Ãbũrámã ní tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ rá rĩ sĩ, ãꞌyĩ ívé mvá ãlukúta Ĩsákã ri sẽé zãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú rá. 18 Múngú ꞌyo Ãbũrámã ní kĩnĩ, “Úyú mívé rĩ úmvúlésĩ ímụ́ ĩfũ Ĩsákã ã rụ́ꞌbá gá.”+ 19 Ãbũrámã ụ̃sụ̃ ꞌí ẹ́sị́ agá ꞌdãlé kĩnĩ, Ĩsákã drã dõ gí, Múngú riípi ꞌbá ingaápi gõó ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ, ĩri ícó Ĩsákã ri inga gõ ídri rú drãngárá gálésĩ rá. Sụ̃ ĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị, Múngú inga Ĩsákã ri gõó ídri rú drãngárá gálésĩ rá.
20 Ĩsákã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Ĩsákã sẽ tãkíri Yõkóbũ pi ní ẹ́drị́pị Ị́sọ̃wụ̃ be, kộpi ã drị̃lé ã adri rí múké.
21 Yõkóbũ ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sâ ĩri ní íꞌdózú drãzú rĩ gé, ẹ̃tị̃ ꞌi ívé túré rizú ẹ́cị́zú rĩ sĩ, sẽ Yõsépã§ ẹnjịpị́ị ní tãkíri, ĩri ní Múngú ri ị̃njị̃zú.
22 Yõsépã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sâ ĩri ní íꞌdózú drãzú rĩ gé, átá tã Múngú ní ímụ́zú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ drị̃ kozú fũzú Ẽjẽpétõ agásĩ rĩ vé tã. Ĩri ní ꞌyozú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kĩnĩ, ꞌí drã dõ gí, kộpi ã ꞌdụkí ívé fã jịị́ mụzú ĩndĩ.
23 Mósẽ ẹ́tẹ́pị pi ẹ́ndrẹ́pị be, kộpi ũzụ̃kí ĩvé mvá Mósẽ ri caá mbãá be na, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ndrekí ĩvé mváŋá rĩ ũnyĩ be ambamba, kộpi rukí tãị́mbị́ ꞌbãgú rĩ ní sẽé rĩ kuyé.
24 Mósẽ ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Mósẽ kã mbaá ícá ãmbúgú, lẽ ã zịkí ꞌi ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vé mvá ũkúŋá ã mvá ku. 25 Mósẽ ãꞌyĩ ĩzãngã nyaá ꞌbá Múngú vé rĩ pi be trụ́, ndẽ ãyĩkõ ĩ ní rií ꞌbãá ũnjĩkãnyã* ꞌozú lókí be mãdãŋá ꞌdĩri. 26 Mósẽ ꞌbã ẹ́sị́ rizú ĩzãngã nyazú Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ꞌî ị́sụ́ rí ãndẽma ꞌbụ̃ gé rĩ ãní bẽnĩ. Ẹ́sị́ ĩri ní rií ꞌbãá ĩzãngã nyazú ꞌdĩri, ndẽ ãyĩkõ ĩri ní ꞌbãá ãꞌbú Ẽjẽpétõ vé rĩ sĩ rĩ rá. 27 Ĩri ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, nga fũú Ẽjẽpétõ agásĩ, ru ọ̃jọ̃gọ̃ ꞌbãgú rĩ vé rĩ ãluŋáni kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbã ꞌî mị rizú Múngú ĩ ní rụ́ꞌbá ni ndreé ku ꞌdĩri tẽzú ndrezú. 28 Ĩri ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌdụ tã Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ vé tã ꞌbãá tã ãmbúgú rú. ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi rikí ãrí uyaá kẹ̃ẹ́tịlé gá sĩ. Mãlãyíkã lẽépi anji kãyú rĩ pi úꞌdị́pi rĩ ã úꞌdị́ rí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé anji ĩ ní tịị́ kãyú rĩ pi ku.
29 ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, kộpi zokí yị̃ị́ tafu mị be ika rĩ agásĩ fũzú ãngũ ãꞌwí rĩ agásĩ álé ꞌdãá, ꞌbo ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi kâ lẽé kõdô kộpi ã vụ́drị̃ bĩí mụzú, yị̃ị́ rĩ ĩmũlũ kộpi, ꞌdụ kộpi mụzú úyé.
30 ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ rií ẹ́cị́ ĩ áná Yẹ́rị̃kọ̃ ã gãrã gá sĩ kụ́rụ̃ ụ́ꞌdụ́ be ẹ́zị̂rị̃, Múngú ní kání ĩ ní sịị́ ãbi sĩ Yẹ́rị̃kọ̃ vé kụ̃rụ́ ã gãrã gá sĩ rĩ ũŋõzú uꞌdezú céré vũgá.
31 Ũkú ọ̃wụ́ rú Rábã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌdịkí ĩri drãá ꞌbá Múngú ri gãꞌbá sĩ rĩ pi be kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ní ꞌbá ãngũ úmíꞌbá rĩ pi ẹ́ꞌyị́ ímụ́ ívé jó agá rĩ sĩ.
32 Mâ gõ rí tã ngóni ni átá? Ma sâ ãkó Gị̃dọ́nã vé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã tã ũlũzú, Bãrákã vé rĩ ã tã ũlũzú, Sãmũsónã vé rĩ ã tã ũlũzú, Yẽpétã vé rĩ ã tã ũlũzú, Dãwụ́dị̃ vé rĩ ã tã ũlũzú, Sãmũélẽ vé rĩ ã tã ũlũzú, ãzini nẹ́bị̃ rĩ pi vé rĩ ã tã ũlũzú. 33 ꞌBá ĩ ní ũlãá ꞌdĩꞌbée ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, kộpi ẹ́rị́kí mãlũngã rụụ́ rá, kộpi rụkí mãlũngã rĩ tã be pịrị, kộpi ị́sụ́kí ngá Múngú ní ẹzịị́ ĩ ní rĩ rá, kộpi ọ̃zụ̃kí kẹ̃mị̃rọ́ rĩ pi ẽ tị rá. 34 Kộpi ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ãcí dị̃ị́pi sị́ be kaápi nyanya ꞌdĩri gõ ícá kuú ĩdríkídri. Kộpi ápákí drã ariꞌba rĩ pi ní lẽzú ĩ úꞌdị́zú ị́lị́ ãco sĩ rĩ sị́gé sĩ rá. Kộpi ã adrikí dõ ũkpõ ãkó drãáãsĩyã, kộpi gõkí ícá ũkpõ be ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú, ndẽkí ariꞌba rĩ pi rá, sẽ ariꞌba rĩ pi ngakí ápá kộpi drị́gé rá.
35 Ũkú rĩ pi ẹ́ꞌyị́kí ĩvé ꞌbá kõdô ũdrãꞌbá gí, gõꞌbée ídríꞌbée ídri rú rĩ pi rá. ꞌBá ꞌdĩꞌbée ụrụkọ ẹ̃ꞌyị̃kí Múngú ri rá, ọ̃cụ̃kí kộpi ãní ũnjí ũnjí, kộpi lẽkí ã ọyụkí ĩ ku, ĩ ꞌbekí rí ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá vũgá ku. Kộpi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi kádõ ímụ́ íngá gõó ídri rú, kộpi ímụ́ ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá. 36 ꞌBá rĩ pi ụrụkọ rikí kộpi ẽ drị̃ ínjá, rikí kộpi ũgbãá jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá ꞌdãá, úmbékí kộpi céré cí. 37 Ọ̃cụ̃kí kộpi, kộpi nyakí ĩzãngã ũnjí ũnjí. Úvị́kí ụrụkọꞌbée ũdrãá írã sĩ, ãsĩkí ụrụkọꞌbée ã ꞌa ị̃rị̃, úꞌdị́kí ụrụkọꞌbée ũdrãá ị́lị́ ãco sĩ. Ụrụkọꞌbée ngá ãkó, kộpi ndrãkí kãbĩlõ lãꞌbú dõku ndrị̃ị́ lãꞌbú ĩ rụ́ꞌbá gá áyu. 38 ꞌBá ꞌdĩꞌbée ꞌbá múké, tã ni sĩ, ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi gãkí kộpi sĩ. ꞌBá ꞌdĩꞌbée rikí ẹ́cị́ mụzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agásĩ, ĩrá drị̃gé sĩ, rikí úfí adrií ụ̃jị́ agásĩ, ãzini ꞌbụ́ agásĩ.
39 ꞌBá ꞌdĩꞌbée ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, sẽ Múngú ãꞌyĩ kộpi rá. ꞌBo ꞌbá ꞌdĩꞌbée ị́sụ́kí ngá Múngú ní ẹzịị́ rĩ kuyé. 40 Múngú ụ̃sụ̃, ụ̃tị̃ ꞌbá ní tã múké ni gí, ꞌbo kộpi ícókí drĩ tã múké ꞌdĩri ị́sụ́ ku. ꞌBá kãdõ ímụ́ ꞌbâ úmú kộpi be trụ́, ꞌbâ tã múké† ꞌdĩri ị́sụ́ kộpi be rá.
* 11:7 Núwã: Núwã adri sâ ꞌbá rĩ pi ní ũnjĩkãnyã ꞌozú ũnjí ꞌdãri gé rá, kúru Múngú ní ĩri zịzú ã údé kũlúmgba, yị̃ị́ rĩ kãdõ ímụ́ tị̃ị́, ã pa rí ĩrivé ꞌbá rĩ pi ĩrivé ãnyãpá rĩ pi ã ụrụkọ pi be. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 5-9. † 11:9 Ĩsákã: Ĩsákã ri mvá Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17-35. ‡ 11:9 Yõkóbũ: Yõkóbũ ri Ãbũrámã mvọ́pị Ĩsákã vé mvá, ĩri anji be mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃, Múngú újá rụ́ ni zịị́ Ĩsẽrélẽ, úyú ĩrivé rĩ zịkí anji Ĩsẽrélẽ vé ni. Sâ Yẹ́sụ̃ vé rĩ gé, zịkí kộpi Yãhụ́dị̃. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 25-50. + 11:18 Íꞌdóngárá 21:12 § 11:21 Yõsépã: Yõsépã ri Yõkóbũ vé mvá ĩri ní lẽélẽ rĩ, ẹ́drị́pị́ị sẽkí ĩri jeé tụ́gẹ̃rị̃ rú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ gé. Múngú sẽ ĩri ícá ãmbúgú, ko ívé ꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã mụụ́ adrií ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá nĩ. Sâ ꞌdãri gé, ẹ̃bị́rị́ ꞌde caá ílí ẹ́zị̂rị̃. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 30-50. * 11:25 Ũnjĩkãnyã: Mósẽ ã adri té dõ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé ꞌdãá, ícó té ꞌi ꞌbãá adrií ꞌbá Múngú vé ni ku, ã adri té dõ ꞌdãá, tã ꞌdĩri ũnjĩkãnyã. † 11:40 Tã múké: Tã múké kộpi ní ímụ́ ị́sụ́ ꞌdĩri, Yẹ́sụ̃ vé drãngárá kộpi ã tã sĩ rĩ.