10
Pétẽró pi vé tã Kõrõnõlíyõ be rĩ
1 Ágó ãzi rụ́ ni Kõrõnõlíyõ ꞌi, ágó rĩ ri adrií kụ̃rụ́ Sĩzérĩyã vé rĩ agá. Ĩri ũgalaku ãngáráwá* ĩ ní zịị́ ngúlúmũ Ĩtálĩyã rĩ pi vé ni. 2 Ágó rĩ ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be,† kộpi ꞌbãkí ĩvé ẹ́sị́ céré Múngú drị̃gé, ị̃njị̃kí Múngú ri ambamba, ágó rĩ ri ngá sẽé ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní ẹ́sị́ be céré, ri Múngú ri zịị́ ụ́ꞌdụ́ be céré. 3 Ụ́ꞌdụ́ ãlu, ụ̃tụ́ rĩ kã mụụ́ caá sâ na ũndréŋá vé rĩ gé, Kõrõnõlíyõ ní ị́ndrị́lị́kị́ ndrezú. Ndre mãlãyíkã ri ímụ́ Múngú vúgálésĩ, mãlãyíkã rĩ zị Kõrõnõlíyõ ri rụ́ sĩ kĩnĩ, “Kõrõnõlíyõ!”
4 Kõrõnõlíyõ ꞌbã mị rizú mãlãyíkã rĩ ndrezú, ụ̃rị̃ fụ ĩri ambamba. Ĩri ní mãlãyíkã rĩ zịzú kĩnĩ, “Ãmbúgú mávé rĩ, ꞌí lẽ má ní tã ngóni ni lũú?”
Mãlãyíkã rĩ ní újázú ĩri ní kĩnĩ, “Múngú ri ãyĩkõ sĩ mí ní ꞌi zịị́ rĩ sĩ, ãzini fẽfẽ mí ní sẽé ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní ẹ́sị́ be céré rĩ sĩ. 5 Lẽ mî pẽ ãgõ ụrụkọ úꞌdíkírĩŋá nõgó mụzú Yópã gá ꞌdãá, kộpi ã mụkí ágó rụ́ be ĩ ní zịị́ Sị̃mọ́nã Pétẽró ri íjị́. 6 Ágó rĩ ímụ́ ụ̃mụ́ rú, ĩri ri adri Sị̃mọ́nã riípi lãꞌbú nyiípi rĩ vé ãngá. Sị̃mọ́nã vé jó ĩnyiŋáŋá yị̃ị́ tafu rĩ ã gãrã gá.”
7 Mãlãyíkã átápi ĩri be rĩ kã ꞌdeé mụụ́ gí, koro Kõrõnõlíyõ ní ívé ãtíꞌbá ị̃rị̃ ni pi zịzú ívé ãngáráwá ãzi ãlu Múngú ri ị̃njị̃ị́pi ị̃njị̃njị̃ ni be. 8 Ĩri ní tã ꞌi ngaꞌbá rĩ pi ũlũzú kộpi ní, ĩri ní kúru kộpi pẽzú mụzú Yópã gá ꞌdãá.
9 Kã mụụ́ caá drụ̃ ꞌdíni, ụ̃tụ́ mgbímgbi gé ꞌdĩgé, ãtíꞌbá Kõrõnõlíyõ ní pẽé mụzú ꞌdĩꞌbée kâ caá ĩnyiŋáŋá kụ̃rụ́ Yópã vé rĩ gé ꞌdãá, Pétẽró nga tụụ́ mụzú Múngú ri zịị́ jó ĩ ní sịị́ drị̃ be kpãkpã rĩ agá ụrụ ꞌdãá. 10 Ẹ̃bị́rị́ fụ ĩri káyĩ, lẽ kõdô ngá nyaá, kâ drĩ rií ínyá rĩ áꞌdí, ĩri ní ꞌdezú ụ́ꞌdụ́ gé, ĩri ní ị́ndrị́lị́kị́ ndrezú. 11 Kã rií ụ́ꞌdụ́ rĩ koó, ndre ꞌbụ̃ zị̃ ꞌi kú mgbọ, ngá ãzi ẹ̃pịgụ́gụ́ sụ̃ bõngó lãrá rú ni tị́nị, ũpílé be sụ, rikí ĩri ísú ímụ́zú vũgá nõó. 12 Ngá sụ̃ụ́pi bõngó tị́nị rĩ agá ꞌdãá, ndre ãnyãpá ọ̃sụ̃kã be ãndíãndí pá be sụ rĩ pi, ãꞌá ẹ́cị́ꞌbá bẹ̃drị̃ sĩ rĩ pi be, ãríŋá rĩ pi be. 13 Kúru Pétẽró ní ụ́ꞌdụ́kọ́ yịzú, ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ kĩnĩ, “Pétẽró, ꞌí nga ụrụ, mí urụ ãnyãpá ꞌdĩꞌbée úꞌdị́, ꞌí nya kộpi nyanya.”
14 Pétẽró ní ꞌyozú kĩnĩ, “Úpí, má ícó tã ꞌdĩri ꞌoó ku. Á nya drĩ ãnyãpá ãzãvũ rú‡ ꞌdĩꞌbée ãluŋáni kuyé.”
15 Pétẽró ní gõzú ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ yịzú dị̃ị́, ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ kĩnĩ, “Ngá Múngú ní údé uletere ꞌdĩꞌbée, lẽ mî ꞌyo kộpi ãzãvũ rú ꞌdíni ku.”
16 Tã ꞌdĩri nga ꞌi caá vú sĩ na, vụ́drị̃ ni gé, koro ĩ ní bõngó lãrá rú ꞌdĩri sezú gõzú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá.
17 Pétẽró ẽ drị̃ ábá céré céré, ri ụ̃sụ̃ụ́, ị́ndrị́lị́kị́ ꞌdĩri vé ífífí ãꞌdi? Kúru ãgõ Kõrõnõlíyõ ní pẽé rĩ pi ní cazú Sị̃mọ́nã vé jó ị́sụ́zú. Kộpi áwíkí pá tuú kání rĩ vé kẹ̃ẹ́tịlé gá. 18 Kộpi zịkí nị̃zú ámázú dõ Sị̃mọ́nã Pétẽró ri adri ꞌdãgá.
19 Pétẽró kã rií ị́ndrị́lị́kị́ ꞌí ní ndreé ꞌdĩri vé tã ụ̃sụ̃ụ́, Índrí Uletere rĩ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “Sị̃mọ́nã, ãgõ ụrụkọꞌbée na, kộpi ri mi ndã. 20 ꞌÍ nga ụrụ, ꞌí sị mụzú vũgá ꞌdãá. ꞌÍ ꞌde mụzú kộpi be trụ́, lẽ mî ụ̃sụ̃ ku, má ĩpẽ kộpi ímụ́zú nĩ.”
21 Pétẽró ní kúru sịzú mụzú vúgá ꞌdãá, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “ꞌBá ĩmi ní rií ndãá rĩ, ĩri ma ꞌi. Tã ĩmi ní ma ndãzú rĩ ãꞌdi?”
22 Kộpi ní újázú ĩri ní kínĩ, “Kõrõnõlíyõ ĩ ní ꞌbãá ãngáráwá Rómã vé rĩ pi drị̃gé drị̃koma rú rĩ ĩpẽ ꞌbâ ímụ́zú nĩ. Ĩri ꞌbá tã ꞌoópi pịrị ni, ị̃njị̃ Múngú ri ị̃njị̃njị̃, Yãhụ́dị̃ rĩ pi céré ị̃njị̃kí ĩri ị̃njị̃njị̃. Mãlãyíkã uletere Múngú vé rĩ ꞌyo ĩri ní kĩnĩ, mî mụ ívé ãngá ꞌdãá, mî mụ ꞌí ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ ũlũú, ꞌî yị rí.” 23 Pétẽró ní kúru ꞌyozú ãgõ ꞌdĩꞌbée ní kĩnĩ, kộpi ã lakí lala.
Pétẽró pi ꞌdekí mụụ́ Kõrõnõlíyõ vúgá
Kã mụụ́ adrií drụ̃ ꞌdíni, Pétẽró pi ní ꞌdezú mụzú ꞌbá ꞌdĩꞌbée be trụ́, ãzini ꞌbá ụrụkọ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Yópã gá ꞌdãlé rĩ pi be. 24 Kã mụụ́ adrií drụ̃ ꞌdíni, kộpi ní cazú kụ̃rụ́ Sĩzérĩyã vé rĩ gé, vũrã Kõrõnõlíyõ ní rizú kộpi ũtẽzú rĩ gé ꞌdãá, Kõrõnõlíyõ zị ívé máríté rĩ pi ívé ũndĩ rĩ pi be céré ímụ́ Pétẽró ri ũtẽé. 25 Pétẽró kã fií caá Kõrõnõlíyõ vé ãngá ꞌbẹ̃tị́ ꞌdãá, Kõrõnõlíyõ ní kũmũcí ũtị̃zú Pétẽró ri ị̃njị̃zú. 26 ꞌBo Pétẽró ní ĩri rụzú ingazú ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ nga ụrụ. Ma nõri ꞌbá áda sụ̃ mí tị́nị.”
27 Pétẽró ní rizú átázú ĩri be, kộpi ní ꞌdezú fizú mụzú jó agá ꞌdãá, vũrã ꞌbá kárákará rĩ pi ní ĩ úmúzú rĩ gé. 28 Pétẽró ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbávé tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ vé rĩ ãꞌyĩ ku Yãhụ́dị̃gú ní ꞌi úmúzú adrizú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be trụ́, dõku tãị́mbị́ ãꞌyĩ ku ĩri ní mụzú kộpi vúgá. ꞌBo Múngú lũ má ní kĩnĩ, lẽ mâ ꞌyo ꞌyozú kínĩ ꞌbá rĩ pi ụrụkọ adrikí pịrị ku ꞌdíni ku, dõku ꞌbá rĩ pi ụrụkọ ãzãvũ rú ꞌdíni ku. 29 Mí kã ꞌbá rĩ pi pẽé mụụ́ má vúgá sĩ, sẽ má ní ímụ́zú mbẽlẽŋá ãní. Nóni ĩmi lũkí má ní, ĩmi zịkí ma ímụ́ ãꞌdi ꞌoó?”
30 Kõrõnõlíyõ ní újázú ĩri ní kĩnĩ, “Ụ́ꞌdụ́ sụ, á ri Múngú ri zịị́ mávé jó agá ꞌdãá sâ nõri tị́nị rĩ gé, sâ na ũndréŋá vé rĩ gé. Koro ágó ãzi bõngó be imvesírílí ni ní ĩfũzú ímụ́zú pá tuzú má ẹndrẹtị gé. 31 Ĩri ní ꞌyozú má ní kĩnĩ, ‘Kõrõnõlíyõ, Múngú yị mívé zịngárá mí ní rizú ꞌi zịzú rĩ gí, ãzini fẽfẽ mí ní rií sẽé ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní rĩ vé tã ca ꞌí vúgá ꞌdãá gí. 32 Lẽ mî pẽ ãgõ ụrụkọ mụụ́ Yópã gá ágó ĩ ní zịị́ Sị̃mọ́nã Pétẽró rĩ bĩí. Ĩri ri adri ágó ãzi ĩ ní zịị́ Sị̃mọ́nã riípi lãꞌbú nyiípi rĩ vé ãngá. Sị̃mọ́nã vé jó ĩnyiŋáŋá yị̃ị́ tafu rĩ ã gãrã gá.’ 33 Má ní ꞌbá pẽzú mụzú mbẽlẽŋá mí vúgá sĩ mi bĩzú íjị́zú ãní, mí ícá múké. ꞌBâ Múngú ẹndrẹtị gé nõ, ꞌbâ ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Úpí ní lũú mí ní rĩ tẽ yị mí tị gé.”
34 Kúru Pétẽró ní íꞌdózú átázú kĩnĩ, “Ádarú á nị̃ ámá rá ꞌyozú kínĩ, Múngú ẹndrẹtị gé, ꞌbá rĩ pi céré trõtrõ. 35 Múngú ãꞌyĩ ꞌbá ꞌi ruꞌbá rĩ pi, ãzini ꞌbá tã ꞌoꞌbá pịrị rĩ pi ãngũ rĩ pi agásĩ céré. 36 Ĩmi yịkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé ĩ ní ũlũú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní rĩ gí kínĩ, Múngú ri ĩmi ní tãkíri sẽ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ĩri Úpí ꞌbá rĩ pi vé ni céré. 37 Ĩmi nị̃kí tã ꞌi ꞌoópi ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ agá rĩ pi rá, tã rĩ íꞌdó ꞌi ngaá Gãlĩláyã gá, lókí Yũwánĩ ní tã bãtízĩmũ vé rĩ ũlũzú rĩ ã vụ́drị̃ gé. 38 Ĩmi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, Múngú sẽ Índrí Uletere rĩ ású Yẹ́sụ̃ Nãzẽrétãgú rĩ, ãzini sẽ ĩri ní ũkpõ, ẹ́cị́ ãngũ rĩ pi agásĩ tã múké ꞌoó ꞌbá rĩ pi ní, ãzini ídri ꞌbá ãdróko§ ní ẹ́rị́ ꞌbá ívé ni rú rĩ pi rá, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ri ĩri be trụ́.
39 “ꞌBâ Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ nõꞌbée, ꞌbá ndrekí tã Yẹ́sụ̃ ní ꞌoó kárákará ãngũ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ agá, ãzini kụ̃rụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã vé rĩ agá rĩ rá. Kộpi ꞌdịkí Yẹ́sụ̃ ri drãá pẹtị alambaku sị́gé, 40 ꞌbo ụ́ꞌdụ́ na ni gé, Múngú inga ĩri gõó ídri rú drãngárá gálésĩ rá, ãzini Múngú iꞌda kpá ĩri sẽé ndreé ꞌbá rĩ pi ní rá. 41 ꞌBá rĩ pi céré ngakí ĩri ndreé kuyé, ꞌyéŋá ꞌbá ndrekí ĩri nĩ, ꞌbá rikí ngá nyaá, ãzini ngá mvụụ́ ĩri be trụ́ lókí ĩri ní íngázú drãngárá gálésĩla gí rĩ ã vụ́drị̃ gé. Múngú ĩpẽ ꞌbâ nĩ, ꞌbâ ũlũkí rí ĩrivé tã ꞌbá ụrụkọ ní. 42 Múngú sẽ ꞌbá ní tãị́mbị́ kĩnĩ, lẽ ꞌbâ ũlũkí ꞌbá rĩ pi ní ꞌyozú kínĩ, Múngú ĩpẽ Yẹ́sụ̃ ri ímụ́ ꞌbá ídri rú rĩ pi vé tã lịị́ ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi be. 43 Nẹ́bị̃ rĩ pi céré átákí kínĩ, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, ĩ ímụ́ kộpi trũ ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ rá ĩrivé rụ́ sĩ.”
44 Pétẽró kã rií átá, Índrí Uletere rĩ ní ímụ́zú ꞌbá riꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ yịꞌbá rĩ pi ásúzú céré. 45 Yãhụ́dị̃ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ĩ ní kộpi ã ágélé ẽ tị úlị́ gí, ímụ́ꞌbá Pétẽró be trụ́ rĩ pi ãyãkí tã Índrí Uletere rĩ ní ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ású ĩndĩ rĩ sĩ rá. 46 Kộpi yịkí ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée ri átá tị ãndíãndí ni pi sĩ, ãzini kộpi ri Múngú ri íngú.
Pétẽró ní kúru ꞌyozú kĩnĩ, 47 “ꞌBá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, Índrí Uletere rĩ ású kộpi gí, sụ̃ ĩri ní ꞌbâ ású rĩ tị́nị, á nị̃ rá bãtízĩmũ ĩ ní lẽé sẽé kộpi ní rĩ, ꞌbá ãzi ícó ugaá ku!” 48 Kúru Pétẽró ní tãị́mbị́ sẽzú kĩnĩ, ã sẽkí kộpi ní bãtízĩmũ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rụ́ sĩ. Vụ́drị̃ ni gé, kộpi ní Pétẽró ri mãzú, lẽ ã adri ĩ be cazú ụ́ꞌdụ́ ãzi gé.
* 10:1 Ũgalaku ãngáráwá rĩ pi vé rĩ: Ĩri ãngáráwá mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu rĩ pi ẽ drị̃ koópi ni. † 10:2 Ágó rĩ ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be: Kõrõnõlíyõ pi ꞌbá ívé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be, kộpi adrikí Yãhụ́dị̃ ku. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 11:1-3. ‡ 10:14 Ãnyãngã ãzãvũ rú rĩ: Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ãꞌyĩ ꞌyozú kínĩ, ã nyakí ãnyãpá ụrụkọ ĩ ní ꞌyoó kínĩ, kộpi ãzãvũ rú ꞌdĩꞌbée ku. ꞌÍ lã Lẹ̃vị̃tị́kã 11:1-32. § 10:38 Ãdróko: Ãdróko vé rụ́ Sãtánã ꞌi, ĩri ãmbúgú índrí ũnjí rĩ pi drị̃gé, gã tã Múngú vé ri ꞌdụgá ngagá sĩ ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé. Múngú ídró ãdróko ri índrí ũnjí rĩ pi be ꞌbụ̃ gé ꞌdãásĩ nĩ. ꞌÍ lã Iꞌdangárá 12:7-9.