13
Ya pundinganan sa pagsabug sa manga bini'
1 Aw dun ni allaw yan, lyumuwa' si Jisus adti balay aw nyingkud adti dulug na danaw. 2 Aw wala' kadugay, migkalimpung kanan ya to-o madég na manga utaw. Yanagaw mig-alin si Jisus adti balangay na malapit dun ni baklayan aw nyingkud sakanan na un magpalna-u kanilan. Aw nyan-indeg ya manga utaw dun ni baklayan kay kaliman nilan magpakanyeg sa palna-u nan. 3 Aw migpalekat sakanan migpalna-u kanilan magi sa manga pundinganan, law nan, “Pakanyegi mayu ya un ku paglongun! Awun sambuk na utaw na nyadtu ni pawa' nan na un magsabug sa manga bini'. 4 Sa pagsabug nan sa manga bini', awun eped na nyakasabug adti kilid na dalan. Aw nyangkawun ya manga langgam aw pyanubug nilan ya manga bini'. 5 Aw awun manga eped na nyakasabug adti kabatuwan aw maksay gyumiti' kay wala' abay ya lupa'. 6 Manang pagsilat da na sega, nyangkalanes baling ya manga tanem kay wala' to-o pakadalid. 7 Ya eped na manga bini' nyakasabug adti magalet na suksukun. Gyumiti' ya manga bini', manang asuntu na tyumulin uman ya magalet, nyalemes baling ya manga tanem. 8 Ya eped na manga bini' nyakasabug adti mataba' na lupa', aw tyumulin aw to-o nyamunga. Awun nyunga na tag sanggatus, aw awun nyunga na tag ka͡eneman, aw awun uman nyunga na tag katluwan. 9 Magpakatadeng kamu na dili' mayu pagpalipaslipasan ya pigdengeg mayu.”
Ya tud na manga pundinganan
10 Sa pag-uli' da na madég na manga utaw, dyumulud kan Jisus ya kanan manga umagakan, aw nyusip silan kanan, “Ananga' magi sa manga pundinganan ya pagpalna-u mu sa manga utaw?”
11 Aw tyumubag si Jisus kanilan, “Pigtumbay da kamayu na Tyumanem ya pagka-ede' sa manga pigtagu' idtu muna sa Kasakupan na Pighari-an nan. Manang awun manga eped na pangkay dyengeg da nilan ya pundinganan ku manang wala' tumbayan adti kanilan ya pagpakalabet sa kakawasan. 12 Kay ya utaw na dyumalug sa pigpalna-u la kanan, dugangan pa ya kyalabetan nan aw magkadakula' pa. Manang ya utaw na wala' dalug sa palna-u yan, kamangen baling adti kanan anenganeng ya pangkay tagbi' na kyalabetan da nan. 13 Yeiy ya du-an na ya kanak pagpalna-u pigpa-agi ku sa manga pundinganan. Pangkay gayed nilan inunuwun manang dili' nilan kalabetan ya kyinita' nilan. Aw pangkay gayed nilan dengegen manang dili' nilan uman kalabetan ya kakawasan na dyengeg nilan. 14 Aw dun ni kanilan katuman ya pigpasulat na Tyumanem magi sa propita nan na si Isayas asini muna:
“Pangkay pakanyegan mayu, manang dili' mayu saba kalabetan,
aw inunuwun mayu manang dili' mayu uman kita-en.
15 Kay mangkategel da ya anenganeng na manga utaw yeiy.
Pigsengseng da nilan ya kanilan manga talinga pada dili' silan makadengeg,
aw pigpileng da nilan ya kanilan manga mata pagaw kita-en nilan ya matinaw aw ka͡apetan na anenganeng nilan,
aw dili' silan malim magselsel sa manga sala' nilan pada paluwa-en ku silan.”*
16 Manang madyaw ya kamayu kay kyinita' da mayu aw kyalabetan da mayu ya kakawasan na kamayu pigdengeg! 17 Aw matinaw ya un ku paglongun kamayu: Awun madég na manga propita aw manga utaw na dyumalug sa pagkaliman na Tyumanem asini muna na kaliman galu nilan kumita' sa kyinita' da mayu, aw kaliman nilan uman galu dengegen ya dyengeg da mayu. Manang wala' nilan kita-a aw wala' nilan uman dengega.
Ya kakawasan na pundinganan sa manga bini'
18 “Na, pakanyegi mayu to-o ya kakawasan na pundinganan sa migsabug sa manga bini': 19 Ya kilid na dalan na kyasabugan sa manga bini’, yan ya manga utaw na dyumengeg da sa ubat-ubat sa Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem manang dili' nilan kalabetan ya tengteng kakawasan. Yanagaw dumateng si Satanas aw dampasen nan adti kanilan ya tingeg na Tyumanem na dyengeg da nilan.
20 “Aw ya kabatuwan na kyasabugan sa manga bini', yan ya manga utaw na dyumengeg sa tingeg na Tyumanem aw maksay nilan pigdawat na awun pagleya 21 manang dili' to-o makadalid ya pagpangintu-u nilan. Kun awun dumateng na manga kalugan aw manga pagpamulayam asuntu sa tingeg na Tyumanem na dyengeg nilan, maksay nilan ayawan ya kanilan pagpangintu-u.
22 “Aw ya magalet na sukusukun na kyasabugan uman sa manga bini', yan ya manga utaw na dyumengeg da sa tingeg na Tyumanem manang ya kanilan anenganeng nyatmu' na kakaypengan sa pagpakabetang nilan, aw sa pag-anenganeng na ma-imo' mayaman. Aw ya sampetan yan, dili' makabunga ya pagpangintu-u nilan.
23 “Manang ya mataba' na lupa' na kyasabugan sa manga bini', yan ya manga utaw na migpakanyeg sa tingeg na Tyumanem aw kyalabetan nilan ya tengteng kakawasan. Aw mamunga silan sa madég. Ya sambuk, mamunga na sanggatus, aw ya eped, ka͡eneman, aw ya eped, katluwan.”
Ya pundinganan sa manga sagbet na pigdali' adti manga tanem
24 Aw pig-ubat-ubatan pa silan ni Jisus sa sambuk na pundinganan, law nan, “Ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem, kasiling na maynini: Awun utaw na migpatanem adti pawa' nan. 25 Manang sa pagkagabi la, talana nyampakatulug ya kadég, nyawun ya kanan po-on dun ni pawa'. Aw pigsabugan nan uman na manga bini' na sagbet, aw tigkas yan nyanaw sakanan.
26 “Na, sa paggiti' da na manga trigu, gyumiti' uman ya manga sagbet. Aw sa pagbunga la na trigu, dun da ka-ede-i na awun kadi' sagbet na nyakadali'. 27 Aw nyadtu ya manga magtalabahuway adti tagtun sa pawa', aw miglong silan, ‘Kay Amu, madyaw ya bini' na pigpatanem mu kanami dun ni kanmu pawa'. Ananga' awun sagbet na nyakadali' aw ayin uman lekat ya manga sagbet yan?’
28 “Aw tyumubag kanilan ya tagtun, ‘Yeiy saba ya pag-imo-un na po-on.’
“Yanagaw nyusip silan kanan, ‘Kay Amu, unu, panggabutun nami ya manga sagbet?’
29 “Manang tyumubag ya amu nilan, ‘Ya-i mayu paggabuta pagaw maka-agad baling ya manga trigu! 30 Pabaya-i la ya trigu aw manga sagbet na magdengan tumulin menda' na dumateng ya allaw na aniyen da. Aw dun ni allaw yan, paglongun ku ya manga mag-aniyay, ‘Una͡a mayu panimuna ya manga sagbet aw pamanggeti aw agbelan adti atulun. Aw tigkas yan, panimuna mayu uman ya trigu aw betangan adti kanak pul.’ ”
Ya pundinganan sa bini' na mustardo
31 Aw pig-ubat-ubatan pa uman silan ni Jisus sa sambuk na pundinganan, law nan, “Ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem, kasiling uman na sambuk na bini' na mustardo na pigtanem na utaw adti pawa' nan. 32 Pangkay yan ya to-o tagbi' sa kadég na punganan na manga bini', manang kun tumulin yeiy, matas pa sa eped na manga tanem. Kasiling saba na kawuy na umba' kapugadan na manga langgam ya manga sanga nan.”
Ya pundinganan sa patulinay sa pan
33 Aw miglong pa uman si Jisus kanilan sa eped na pundinganan, law nan, “Ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem kasiling uman na tagbi' na patulinay na pigdali' na ka͡ubayan adti dakula' na harina, aw pigtagadan nan na mabus tumulin ya kadakula' na harina na pigmasa nan.”
Ya pagpalna-u ni Jisus magi sa manga pundinganan
34 Ya kadég yeiy na pigpalna-u ni Jisus adti madég na manga utaw, pigpa-agi nan sa manga pundinganan. Wala' nan silan palna-uwi na beke' na magi sa pagpundinganan. 35 Aw dun ni kan Jisus katuman ya pigpasulat na Tyumanem asini muna sa sambuk na propita:
“Magi sa manga pundinganan ya pagpalna-u ku.
Bangalen ku ya manga nyatagu' asini muna lekat pa na pagka-imo' na kadakula' na banwa.” *
Ya kakawasan na pundinganan sa manga tanem aw manga sagbet
36 Pagkatigkas ni Jisus migpalna-u, pig-indegan nan ya manga utaw aw syumeled sakanan adti balay. Aw nyagad uman ya kanan manga umagakan, aw miglong silan, “Ubati kami sa kakawasan na pundinganan sa manga sagbet adti pawa'.”
37 Aw miglong si Jisus kanilan, “Ya utaw na pyalabet dun na migtanem sa madyaw na bini', yan ya Ise' na Utaw. 38 Ya pawa', yan ya kadakula' na banwa na pig-eya-an na manga utaw. Aw ya mangkadyaw na bini', yan ya manga utaw na nyaka-akup dun ni Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem. Manang ya manga sagbet, yan ya manga utaw na awun ni kasakupan ni Satanas. 39 Aw ya po-on na migsabug sa manga bini' na sagbet, yan si Satanas. Aw ya pag-ani, yan ya un ma-imo' adti kamoliyan na manga allaw. Aw ya manga mag-aniyay, yan ya manga anghil na Tyumanem. 40 Yanagaw, kasiling na manga sagbet na pigbanggetan da aw sangaben adti atulun, maynan uman ya ma-imo' kagaya dun ni kamoliyan na manga allaw. 41 Aw aku na Ise' na Utaw, sugu-un ku ya kanak manga anghil, aw alilinan nilan lekat adti kanak kasakupan ya kadég na migbuyu sa manga utaw adti pag-imo' sa manga malatay aw ya kadég na gayed migpakasala'. 42 Aw alag silan pan-agbel adti atulun na dili' pagkapatayan. Aw adtu silan pagpansisugaw aw magpansipanguliteb ya manga untu nilan. 43 Pagkatigkas yan, ya manga utaw na dyumalug sa pagkaliman na Tyumanem, sumilat silan kasiling na sega adti Kasakupan na Pighari-an na kanilan Ama.
“Magpakatadeng kamu na dili' mayu pagpalipaslipasan ya pigdengeg mayu.
Ya pundinganan sa pametang na dakula' ya alaga'
44 “Na, ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem, kasiling uman na pametang na dakula' ya alaga' na pigtagu' adti dalem na lupa' dun ni pawa'. Pigkita' na sambuk na utaw, aw to-o sakanan migleya. Yanagaw pigliku' nan pigtabunan, aw tigkas yan piggalin nan ya kadég na nyatagtun nan, aw pigbayadan nan ya pawa' yan.
Ya pundinganan sa pérlas na to-o dakula' ya alaga'
45 “Aw ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem kasiling uman na maynini: Awun utaw na magbalikwatay na nyaninaw sa to-o manenggeya na manga pérlas. 46 Tantanan nan paninawun kyinita' nan ya sambuk na pérlas na to-o dakula' ya alaga'. Yanagaw maksay nan piggalin ya kadég na nyatagtun nan aw pigbayadan nan ya pérlas yan.
Ya pundinganan sa pukut
47 “Aw maynan uman, ya Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem kasiling na maynini: Awun pukut na pig-ulug mangisda-ay adti tubig. Aw wala' kadugay, madég ya punganan na isda' na nyakamang. 48 Pagkatmu' da na pukut, pigguyud nilan adti ligad. Aw nyingkud silan aw nyamalli' sa isda'. Ya manga mangkadyaw na isda' pigseled nilan adti manga babalanan, manang ya manga isda' na wala' ya guna pyan-agbel nilan. 49 Maynan uman ya ma-imo' sa manga utaw adti kamoliyan na manga allaw. Madi ya manga anghil asini tas na lupa', aw tapiden nilan ya manga utaw na mangkalatay lekat adti manga utaw na dyumalug sa pagkaliman na Tyumanem. 50 Aw agbel nilan ya manga mangkalatay adti atulun na dili' pagkapatayan. Aw adtu silan pagpansisugaw aw magpansipanguliteb ya manga untu nilan.”
51 Pagkatigkas ni Jisus maglong sa manga pundinganan yeiy, nyusip sakanan sa manga umagakan nan, “Unu, kyalabetan da mayu ya kadég na piglong ku kamayu?”
Aw tyumubag silan kanan, “E-e.”
52 Aw miglong pa si Jisus kanilan, “Alimbawa', kun awun magpalna-uway sa dadan na Uldin na manga Judiyu, aw dawata nan ya bagu na palna-u sa Kasakupan na Pighari-an na Tyumanem, kasiling sakanan na utaw na mayaman na migkamang sa bagu aw dadan na pametang lekat adti kaban nan. Kay kya-ede-an nan alag ya dadan aw ya bagu na palna-u.”
Ya pag-uli' ni Jisus adti Nazarit aw ya pagkele kanan na manga utaw dun
53 Na, pagkatigkas ni Jisus migpalna-u sa manga utaw magi sa manga pundinganan, pig-indegan nan ya banwa yan.
54 Aw nyuli' sakanan adti lunsud na Nazarit na yan ya pigtulinan nan, aw migpalekat sakanan migpalna-u sa manga utaw dun ni sinagoga nilan. Aw sa pagdengeg nilan sa pigpalna-u nan, to-o silan nyabelengbeleng. Aw miglong silan, “Ayin lekat ya katadeng nan yeiy? Aw pig-unu nan ya pagpaka-imo' sa manga milagru? 55 Ise' saba olo' sakanan na panday. Enda', ya ina nan si Maria. Aw ya manga inulug nan, yan si Santiago, aw si José, aw si Simon, aw si Judas! 56 Aw asini uman pag-eya' ya kadég na manga bubay nan. Ayin kamanga na utaw yeiy ya katulus aw ya katadeng nan?” 57 Yanagaw wala' silan pangintu-u kanan. Aw miglong si Jisus kanilan, “Wala' ya propita na pagdawaten adti kanan banwa aw kanan kadégan, manang adti eped baling na banwa pagdawaten sakanan.” 58 Aw asuntu na wala' silan pangintu-u kanan, tabay ya manga milagru na pig-imo' ni Jisus dun ni kanilan.
* 13:15 13:15 Mabasa tadun adti Isayas 6:9-10. * 13:35 13:35 Mabasa tadun adti Salmo 78:2.