19
Pol yá Efesus káin átuk
1 Apolos yá Korin káin átuk hára wu Pol yá ále yáilá kálu háram kálu re átninggan kungga it yáilá Efesus káin kung hiuk. Málám Efesus káin kungga wakáin ámna Ánutu yan pingnga hálená wa kápángga ku 2 ing yánáng suliuk, “Rám sándá Jesu ya naráng háting muráng wahára Iruk Káungá kámá táuráng me muná?”
Wáina yánáng sulin watá inuráng, “Muná, nándu Iruk Káungá wáina átak ingga ma narángngátamán.”
3 Wáina inát tu Pol yá yánuk, “Iná umi wu rina kuhuráng?” ingga yánán du watá inuráng, “Jon dá umi kukuháya miuk wáina kuháng námuráng.”
4 Wáina inát tu Pol yá yánuk, “Jon dá umi kukuháya miuk wawu pahán hurik tátáyan da kukuhá. Ináku ámna náráwa yá ámna nukngá Jon torong káin áwinek wata naráng háting mámáya yánuk wawu Jesu.” 5 Pol yá wáina yánán narángga ku Táwi Jesu kutná hára umi kuhuráng. 6 Kulá Pol yá ketná yá yáin yáni hára usáng hang tingga sáponga táuk waháranyon Iruk Káungá watá áwáng ep ihán du me hulá hulá me tángga ku profet me miuráng. 7 Ámna wata sale yáni ku 12 hám wáina.
8 Kulá yap kaláhu wata kinan du Pol yá wakáin ma pitáená káto hálengga átang Juda yan miti itná kinan hangga me pingnga álosim wa yánángga átkiuk. Ánutu yan átkuku wawu wáina ingga yánángga inán kanán tángga Táwi yan me hulá ku wáina wáina ingga pahán yáni seng tárut tánggiuk. 9 Iná kámá yá ku pahán yáni káto hánám hálendu pálipuk ingga ma naránggiuráng, ináku rahán táwi hára ku Táwi isutsut tán kálu wata wu kandák ingga menggiuráng. Wáina tát tu Pol yá wa yápmangga ni ámna náráwa Táwi ya naráng háting mená wa rewe ihángga me rina wa mengga inán kanán tángga nanaráya wu rámá rámá ámna káman kutná Tiranus watán it káman nanará yánáng totoliyan wakáin kunggiuráng. 10 Yara yará wata kinan du wáina re tángga kungga árát tu Juda me Grik ámna náráwa Esia provins kinan árená watá kámuk hánám Táwi yan me wa naráng háliuráng.
11 Ánutu yá Pol háláng imán tárák hulá kámá kámá tátáwi hánám wáina tánggiuk. 12 Ámna náráwa yá lap me angkesip yáni iháng kung Pol sutná hára tánggangga ku wa iháng kung ilalák mara usáng yámát tu ilalák yáni yá álo hálenggiuk me iruk wáik ká ep ihángga árená watá yápmangga kunggiuráng.
13 Kulá Juda kámá yá ku sup yáupmá ya iruk wáik yásutang átninggiuráng. Tárák tángga kakaya Táwi Jesu kutná hára mengga wahára ámna náráwa yan káin iruk wáik yásusut ta tángga ku ing menggiuráng, “Jesu Pol yá menggoek wata kutná hára, no ing kanin, áwáng kep káin hang.” 14 Kulá Juda yan pris táwi yáni káman kutná Skewa wata nángánangge ámnaná 7 watá ku kálu wáinanyon isutkiuráng. 15 Rám káman wáina tángngárát tu iruk wáik káman dá ing yánuk, “Jesu wawu há naráng met, me Pol wawu há naráng met, iná sán du ren?” 16 Wáina yánángga ku ámna iruk wáik ká ep táená watá yáni ya ketnán hiring hitangga árángga kámá hára kungkung tángga háláng yáni tángga hangga táup hánám ráhán du muláng re sip hanghaling it wa sangga hururung re há yáni kuráng.
17 Kulá pingnga wa Juda me Grik Efesus hára árená watá naruráng hára wu pikpiták táwi hánám tángga ku Táwi Jesu kutná wa meng tárut tángga áturáng. 18 Ámna náráwa táup hánám Jesu ya naráng háting muráng watá áwángga ku átkuku náni kandák ku wáina wáina ingga hiták hánám meng tunggap táuráng. 19 Ámna náráwa sárum yáni pálak táup sim bá yon kutná kutná ya yambo yáni táená, me tará hulá hulá táená, me yáikuram kandák kálu táená wata mená papia hára uyená wa iháng áwáng rahán hára káráp siuráng. Iná papia wata yumnak yáni wu sup táulá silva* 50,000 dá yuyuwáyan tárák wáina. 20 Kálu wa táuráng wahára kungga ku Táwi yan me watá hálángngá pálak hánám ámna náráwa yan káin kung hilák tángga kuk ngáyá emá re kunggatuk.
21 Wáina tunggafen kangga sangga ku Pol málám Masedonia yot Akaia provins kálu kungga Jerusalem káin kukuya naruk. Wáina narángga ku Jerusalem káin kungga sangga ku it yáilá Rom káin hányon kuinet ingga naruk. 22 Málám háláng imámá ámna yará Timoti káling Erastus suring yámán watá kálak Masedonia káin kun du málám bu Esia provins káin rám hásák sim átuk.
Efesus káin kuk táwi tángga timtáum táwi hánám bá tunggafiuk
23 Rám ore wahára ku ámna kámá yá Táwi isutsut tán kálu wata ingga kámkáyam tángga wata mená táwi hánám táuráng. 24 Ámna káman kutná Demitrius wawu sup yáupmá ku silva yá kutná kutná iháng tolingngátak. Wata kinan yon yáupmá tángngátak wawu ánutu náráwa kutná Atemis watán miti itná wata tárákngá wa ina isikikimo silva yá iháng tolingngátak. Ámna kámá yá wáinanyon iháng tolit tu Demitrius yá kálu ná iháng toling yámán yuwát tu sup táwi hánám ihánggiuráng. 25 Kulá Demitrius málám ámna wáina iháng tolinggiuráng watyot ámna kámá wáinanyon Atemis yan kutná kutná wata tárákngá iháng tolinggiuráng wa men áwát tu yánuk, “Ámna nuknukna, ing há nareráng wa, yáup wa tángngátamán wata supmá álo kámá hánám wa uyingngátamán. 26 Enendu ámna Pol watá ámna náráwa táup hánám wa iháng uyin kun du ing yánánggoek, ánutu ámna ket yáni yá iháng tolená wawu kusák ingga yánángga iháng yakyawák tánggoek, Efesus kinan re muná ináku Esia provins kinan kámuk. 27 Wata wáina tán du nándá sup yáupmá tátá wata kutná yá hahaná háleiwon, me ánutu náráwa kutná árená hánám Atemis watán miti itná wa kat ále hánám háleiwon. Ámna náráwa Esia provins re muná ináku káwak ketnán kámuk watá Atemis ináng sákngingngátaráng, enendu Pol yan me watá tán du Atemis kutná watá ále hánám háleinek.”
28 Me wa wáina yánán narángga ku ámna watá pahán suksuk hánám narángga “Efesus yan ánutu Atemis wawu kutná árená hánám!” ingga mangmantáng kuráng. 29 Wahára re it yáilá hára árená watá kámuk káman hálengga menman táwi tángga kung Pol nuknukngá ámna yará Masedonia nan Gaius káling Aristakus wa ket ihángga iháng uyinggatang urum komená káin kuráng. 30 Wáina tát Pol málám urum wakáin kuin ingga tángngárán Jesu yan tombong háranan dá oletná mat tu há átuk. 31 Provins watán ámna yáilá kámá Pol yanuknukngá hálendu watá urum komená káin wa ma hánám áwindalák ingga me hányon sat kung muk.
32 Ámna náráwa urum táwi watá naráng yakyawák tángga kámá yá kámá kámá menman tángga kunggiuráng. Táup hánám watá ku náuta kung átamán ingga ma naráng rákit táuráng. 33 Juda yá ku kuk wata hulá ku wáina wáina ingga yánáng ingga ámna káman kutná Aleksenda wa seng isurát kung máta ya átuk. Wáina árán du ámna kámá urum kinan áturáng watá wáina wáina meng ingga inánggaturáng, enendu watá yolop árát no me mein ingga ket tárák táng yámuk. 34 Enendu ámna wawu Juda ingga há kangga ku wata watán me ma naruráng, ináku milun káman hálen sonson ing mantángga re árát kungga aua yará háliuk, “Efesus yan ánutu Atemis wawu kutná árená hánám!”
35 Wáina tángga árát it yáilá watán kolem uyiyi ámna watá áwáng yolop átniráng ingga yánángga ku ing yánuk, “Efesus ámna, káwakngá káwakngá kámuk hánám bá ing há nareráng, ánutu náráwa kutná árená hánám Atemis watán it káungá wawu Efesus ámna náráwa nándá re pinná tángngátamán ingga há nareráng, hang sup káungá alek kálu háuk watyot pinná tángngátamán ingga hányon nareráng. 36 Wata ku káman dá me náta kusák ingga ma menggim. Sándá yolop átneráng. Rina kámá sopmuná ma táindaráng. 37 Sándá ámna yará ná ihángga áweráng wawu watá náut kámá kámá miti itná kinan káinnan manek ma ihángga áwángngátamálák me nándán ánutu náráwa Atemis wata rina kámá ma mengga áwángngátamálák. 38 Iná Demitrius yot yáup káman yáni tángngátaráng watá ámna kámá yan káin me yá átak hálen wawu me nanará ámna rahán yáni hára átang gu wahára me yáni wa met me nanará wata horengga narineráng. 39 Iná sándán káin me nukngá kámá átak hálendu máriya urum táwi tángga ku urum hára me wa táng tolineráng. 40 Wáina wata ku ing narinemán, iná kapman dán ámna yáilá yá kula nándá rina táemán wa nareráng, hám ináku márapmá táwi táng tunggap táeráng ingga náháng me hára tinggalát. Hulá kámá muná hánámá hánám wa táemán, wata nánáng sulit tu rina menggatnem?” 41 Ámna watá me wa wáina yánáng hálingga sangga ku yánán há yáni kuráng.
* 19:19 Sup silva táulá káman da hálángngá wu ámna káman dá káe káman hára yáup tángga sup rina ihánggim wáina.