Uţup Ulil Unuura
wi Luk apiiŧuŋ
Uţup ujuni
Luk apiiŧ ŋlibra ŋtëb. Uţup Ulil Unuura wi Luk apiiŧuŋ na Ulemp wi Banjañan. Luk ate ugrek bnuura. Awo nakuraar. Wi Pawulu ayaaŋ pţup bañaaŋ banwooŋ baamme Naşibaţi Uţup Ulil Unuura, bukal bagakandëruŋ. Wal mënţ Luk aandobi me Naşibaţi. Abaa bi kak kak nariŧtoŋ. Apiiŧ ulibra wi bë aanwin Yeŧu. Aya ala bañaaŋ bammeeŋ Yeŧu ahepar baka bnuura jibi iko iţëpari. Ajej Uţup Ulil Unuura wi Markuŧ apiiŧuŋ aşë piiŧ, jibi Maci adoluŋ. Maci kak ajej ulibra wi Markuŧ. Ţi ulibra wi nul, Luk ajuk iko yi bayuday akuţ ajuk iko yi banwooŋ baanfiyaar Naşibaţi bawooŋ baammee. Apiiŧ pa bañaaŋ banteeŋ ugrek banwooŋ baanfëţ ţi Paleŧtina. Aţiiniyaan pntaali pi Yeŧu ajunna du Adam kadiimanaan kë Yeŧu awooŋ nabuuran bañaaŋ bŧi. Woli ñaaŋ aleyiir ulibra wi Luk aji win uŋal wi Naşibaţi adiimanuŋ bañaaŋ biki umundu upokuŋ: bajuuk, bamaakal. Luk aţiiniyaan kak Uhaaş wi Naşibaţi na pñehan Naşibaţi.
Hënk di ifah yi ulibra wi iwooŋ:
1. Uko unkayi kë Luk apiiŧ ulibra wi (1.1-4)
2. Hum di di Yowan Nabatŧaar na Yeŧu babukiiŋ (1.5–2.52)
3. Yowan Nabatŧaar aţup uko unkluŋ kabi (3.1-20)
4. Batiŧmu bi Yeŧu na jibi Ŧatana akdooŋ na pguura ajuban (3.21–4.13)
5. Yeŧu aya aţo du Galilay (4.14–9.50)
6. Yeŧu apënna Galilay aŧool pya Yeruŧalem (9.51–19.27)
7. Kanëm kabaañşaani ki Yeŧu ţi mboş: pwayëş pi bawayşuluŋ na pkeţul (19.28–23.56)
8. Yeŧu anaţa ţi pkeţ (24.1-12)
9. Yeŧu apën awinana ţi kadun ki baţaşarul aşë deeŋana du baţi duuţ (24.13-53).
1
Ujuni
1 Bañaaŋ baŧum, badoonaan na ppiiŧ, kaţup iko bŧi inţëpuŋ ţi pŧoofun. 2 Bakakalëşun ya, jibi bammaaruŋ abot awin na këş ki baka du ujuni, baţupuŋ baka ya. Bukal biki baţuuŋ pţup *Uţup Ulil Unuura. 3 Ukaaŋ kë nşë şal aji, wi nheparuŋ bnuura, aten iko bŧi jibi iyeenkiiri du ujuni, uyuk maakan nji kak npiiŧu, nţupu bnuura jibi iko iţëpari, iwi Teofil i mmaganuŋ maakan, 4 ihilna ime kë iko yi bajukaniiŋ iwo manjoonan.
Uwanjuŧ uţup Ŧakariya kë Yowan Nabatŧaar aluŋ kabuka
5 Wal wi *Herod awooŋ naşih i uŧaak wi Yuda, naţeŋan i Naşibaţi aloŋ awo da i bajaaŋ bado Ŧakariya. Awo i pnŧuk pi baţeŋan biki pşini pi Abiya. Aharul awo i pşini pi *Aaron naţeŋan, katimul kawo Eliŧabet. 6 Bawo bukal batëb bŧi bañaaŋ baŧool ţi kadun ki Naşibaţi, banjayi bataş uţup na bgah bi Ajugun bŧi bnuura. 7 Kë başë wo baambuki, ţiki Eliŧabet aanhilan pbuk, kë bakak awo bukal batëb bŧi bañaaŋ bandooŋ abi ţaf ţaf.
8 Unuur uloŋ, Ŧakariya awo ţi pdo bţeŋan ţi kadun ki Naşibaţi, ţiki pnŧukul pakaaŋ na pdo ba. 9 Baţeŋan baji bado kambiiluŋ katen ñaaŋ i Naşibaţi adatuŋ, kë ul, Ŧakariya adataniiŋ ţi baţeŋan bŧi, pneej du *dko dyimanaan di Katoh Kaweek ki Naşibaţi, katër mnkulan*. 10 Pnŧuk pi bañaaŋ baŧum kë paşë wo ţi pñehan Naşibaţi du bdig, wal wi aktëruŋ mnkulan.
11 Ţi dko mënţ kë aşë win *uwanjuŧ uloŋ wi Ajugun, kë unaţ ţi umbaŋ udeenu wi umeeşa utëri mnkulan. 12 Ŧakariya alënk adiwşa, wi awinuŋ wa, 13 kë uwanjuŧ uşë jaka : « Ŧakariya, wutan kalënk! Uko wi iñehanuŋ, uŧiinkana du Naşibaţi : Eliŧabet aharu, aluŋ kabukaru napoţ ñiinţ, luŋi iţu'a katim ki *Yowan. 14 Aluŋ kaţiju mnlilan na mnŧaŋ ; bañaaŋ baŧum baluŋ kalilandër kabuka ki nul. 15 Aluŋ kawo ñaaŋ naweek ţi kadun ki Ajugun. Aanwo kaluŋ kadaan nin poot. *Uhaaş wi Naşibaţi ujunna pwo ţi a du kayiŋ ki anin. 16 Aluŋ kakakan babuk *Iŧrayel du Ajugun, Naşibaţi i baka. 17 Aluŋ kado kapoş ţi kadun ki Naşibaţi, na uhaaş na mnhina mi *Eli *Naţupar Naşibaţi, bapoţ bakakna baŧiinkar na başin baka, banwooŋ baankţaş Naşibaţi, bakak bawo na ŋşal ŋnuura ji bañaaŋ banwooŋ baŧool. Aluŋ kado pnŧuk pi bañaaŋ, pabomandër bnuura pa Ajugun. »
18 Kë Ŧakariya aşë ji na Uwanjuŧ: « Hum di di nji kadoluŋ, kadoo kame kë uko waŋ uwo manjoonan? Dţafi, kë ahar naan akak awo naweek. » 19 Uwanjuŧ uŧeema aji : « Nji dwooŋ *Gabriyel! Dji kanaţ ţi kadun ki Naşibaţi, kalempara. Ul ayilnuŋ, mbi nţiini na iwi, nţupu uţup ulil wi. 20 Iinfiyaar uko wi nţupiiŋ, kë uşë luŋ kadolana ţi wal wi Naşibaţi adatuŋ, ikak keeri namum, kabiiş bţup, te unuur wi iko mënţ yuŋ ikluŋiiŋ kadolana. »
21 Wal mënţ, kë bañaaŋ başë naţ ayoonk Ŧakariya aşë la uko unkaaŋ kë ajon maakan hënk du *dko dyimanaan. 22 Kë wi apënuŋ, aankak ahil pţiini na baka. Hënk di bañaaŋ bameeŋ kë aya ka mnwin du dko dyimanaan meeţ. Ŧakariya aţiiniyaan na baka na iñen ţañ, kë pdiim paankpën.
23 Wi abaaŋ ulemp wi awooŋ i pdo du *Katoh Kaweek ki Naşibaţi, aşë kak katohul. 24 Uunjoni, kë Eliŧabet aharul aşë mobana kayiŋ. Amen kayiŋ mënţ te kli kañeen, aşë ji ţi uşal : 25 « Kë hënk di di Ajugun alempuŋ na nji, ţi wal wi adatuŋ, abuuranaan mnkow ţi këş ki bañaaŋ! »
Uwanjuŧ uţup Mariya kabuka ki Yeŧu
26 Wi kayiŋ ki Eliŧabet kadoluŋ kli paaj, kë Naşibaţi aşë yil *Gabriyel *Uwanjuŧ du ubeeka wi *Naŧaret du uŧaak wi *Galilay 27 du neegani anwooŋ aamme ñiinţ, i ñiinţ aloŋ anwooŋ Yoŧef, i pşini pi *Dayiţ naşih, ajokuŋ. Katim ki neegani aŋ kawo *Mariya. 28 Uwanjuŧ uneej du katohul aşë ji na a : « Dwulu mboş, iwi i Naşibaţi awuluŋ bnuura bi nul aŧuman. Ajugun awo na iwi. » 29 Wi Mariya aŧiinkuŋ uţup waŋ aşë ñoŋar maakan, awo ţi pşal, aji : « Pwul mboş pi pawo phoŋ ba? » 30 Uwanjuŧ kë uşë ji na a : « Mariya, wutan kalënk ; Naşibaţi awulu bnuura bi nul. 31 Hënk, iluŋ kawo na kayiŋ, kabuk napoţ ñiinţ ; luŋi iţu'a katim ki Yeŧu. 32 Aluŋ kawo naweek. Baluŋ kado kadu'a Abuk Naşibaţi *Andëmuŋ Maakan. Naşibaţi Ajugun, aluŋ kaţoorana ţi pşih pi *Dayiţ ateem. 33 Ul akluŋ kaţijan pşini pi *Yakob bŧi, te mndani. Pşih pi nul paankluŋ kaba. » 34 Kë Mariya aşë ji na uwanjuŧ: « Hum di di uko mënţ wuŋ ukhilanuŋ kaluŋ kadolana, wi nwooŋ mëndobi me biinţ? » 35 Uwanjuŧ uŧeema aji : «*Uhaaş wi Naşibaţi uluŋ kahela ţi iwi, Naşibaţi Andëmuŋ Maakan aşë guru na mnhina mnweek mi nul ji blifi. Ukaaŋ kë napoţ nayimanaan ankluŋ kabuka akdu'ana Abuk Naşibaţi! 36 Tenan, Eliŧabet, i nayiţuŋ, andooŋ awo naţaf awo kak na kayiŋ ki napoţ ñiinţ. Ul i bajakuŋ aanhil pbuk† awo ţi kli paaj, 37 ţiki Naşibaţi aambiişna biişna nin ukoolan. » 38 Ţi dko mënţ, kë Mariya aşë ŧeem aji : « Nji, dwo nalempar Ajugun, uko mënţ uwoon jibi ijakuŋ! » Wi wi uwanjuŧ wuŋ uyaaŋ, aduka.
Mariya aya pwin Eliŧabet ayiţul
39 Ţi ŋnuur mënţ ŋuŋ, kë *Mariya aşë bomandër aŧaran pya du ubeeka uloŋ unwooŋ du inkuŋ du Yuda. 40 Aya aban, aneej du uko Ŧakariya, aşë wul Eliŧabet mboş. 41 Ţi dko mënţ, wi Eliŧabet aŧiinkuŋ pwul mboş pi Mariya, kë napoţ aşë şinţar du kayiŋul meeţ, kë *Uhaaş wi Naşibaţi uşë ŧum ţi Eliŧabet, 42 wi wi aşaaŋ ado pdiim pweek, aji : « Naşibaţi awulu bnuura apelan baaţ bŧi, abot awul napoţ i iwoonaanuŋ ţi kayiŋ bnuura bweek! 43 Nji dbaa wo wo in ba, kë anin Ajugun adoo poş aban du nji? 44 Wi nŧiinkaaŋ ŧiink pwul mboş pi nu, kë napoţ aşë lilan, aşinţar ţi kayiŋ naan meeţ. 45 Ñaaŋ anfiyaaruŋ aji uko wi Ajugun aţupuŋ uluŋ kadolana anuurandëni! »
Mariya ayeeh mnlilan mi nul
46 Kë *Mariya aşë ŧeema aji :
« Uhaaş wi naan udëman Ajugun,
47 kë uşal wi naan uwo ţi mnlilan wi Naşibaţi abuuranaanuŋ,
48 ţiki aţo aten nji
nalemparul nandayanaan.
Hënkuŋ iwuuŋ yi ŋwal bŧi ido kadu'ën ñaaţ nanuurandënaan,
49 ţiki Naşibaţi anhiniiŋ iko bŧi, ado pa nji iko inuura iweek maakan :
katim ki nul kayimani!
50 Mñaga mi nul manwo ţi bañaaŋ biki iwuuŋ bŧi bankdëmanuluŋ.
51 Atar kañen adiiman mnhina mi nul
agar bandëmanuŋ ikow yi baka.
52 Awalan başih ţi pşih pi baka,
aşë deeŋ banwalanuŋ ikow yi baka.
53 Awul banwooŋ ţi kanuma iko inuura, aŧuman
aşë dook bayok, kë bakak iñen ijinţ.
54-55 Aţënk bañaaŋ biki *Iŧrayel balemparul,
ji kahoŋ ki abiiŋ ado başinun,
aleş ţi mñaga mi nul,
*Abraham na pntaali pi nul, te mnţo. »
56 Mariya aţo na Eliŧabet uko ji kli kwajanţ, abaa wugşa, aţiiş katohul.
Kabuka ki Yowan nabatŧaar
57 Wi unuur wi Eliŧabet awooŋ i kabuk ubanuŋ, aţij napoţ ñiinţ. 58 Bakinţul na bayiţul, baŧiink kë Naşibaţi ayuuja mnñaga, aşë wo ţi mnlilan na a. 59 Unuur uţënk bakreŋ, babi pwalan napoţ *kaŧëmp, kaşë kaţu'a katim ki aşin : Ŧakariya. 60 Kë anin aşë pok, aji : « Naţu'ana katim ki *Yowan » 61 Kë başë ŧeema aji : « Nin aloŋ ţi bayiţu aanwo wo katim ki Yowan. » 62 Kë başë du aşin, ahepara na iñen katim ki aŋaluŋ baţu abukul. 63 Ŧakariya ado kë baŧemana iko ipiiŧi, aşë piiŧ aji : « Awo katim ki Yowan. » Bañaaŋ kë başë ñoŋar bŧi. 64 Ţi dko mënţ mntum manhaabşa na a, pndemënt kë pafënşaa, kë aşë jun pţiini, abeeb Naşibaţi. 65 Bakinţul bŧi balënk, abot añoŋar. Kë iko inţëpuŋ yuŋ imeeţana, aniink uŧaak unwooŋ du inkuŋ du *Yuda bŧi. 66 Bañaaŋ bŧi bahank iko yi baŧiinkuŋ du ŋhaaş, aşë ji : « we wi napoţ i akluŋ kawo? » Mnhina mi Ajugun manwo na a na manjoonan.
Ŧakariya ayeeh mnlilan mi nul
67 Kë *Uhaaş wi Naşibaţi uşë bi, aneej aŧum ţi Ŧakariya aşin napoţ, kë awo ţi pţup ji *baţupar Naşibaţi aji :
68 « Najoh ŋdëman Ajugun, Naşibaţi i *Iŧrayel
ţiki abi ţi nja, pbuuran bañaaŋ biki nul.
69 Anaţan pa un, ţi biki pşini pi *Dayiţ nalemparul
Nabuuran i phina pweek,
70 Jibi abiiŋ aţup ţi mntum mi baţuparul bayimanaan bajon.
71 Aji ankmbiiŋ, aluŋ kabuuranun ţi başooradun,
aluŋ kapënanun ţi iñen yi bampokuŋ un bŧi.
72 Hënk, Naşibaţi adiiman mnñaga mi nul ţi bateemun
aşë leş kahoŋ kayimanaan ki adoluŋ.
73 Abi hoŋ *Abraham aşinun amehna,
74 aji, aŧehun, kapënan ţi iñen yi başooradun,
abot ado kë ŋhil adëmana na mntëŋ,
75 ŋhilna ŋwo bajinţ na baŧool ţi këş ki Naşibaţi,
ŋnuur bŧi ŋi ubida wi nun.
76 Kë, iwi, napoţ i naan, iluŋ kadu'ana naţupar *Andëmuŋ Maakan, Naşibaţi
iluŋ kado kapoş ţi kadun ki Ajugun, kabomana bgah,
77 kaţupna pntaali pi nul, kë aluŋ kabuuran baka,
wi akbiiŋ kapënan baka ţi ipekadu yi baka.
78 Naşibaţi aŧum na mnñaga, ukaaŋ kë
akluŋ kado kafiiţun na bjeehi banwoonuŋ baţi,
bannaamuŋ na bi unuur unkmayuŋ,
79 kajeehanaan banwooŋ ţi bdëm
na ţi ulimënţ wi pkeţ,
kaţijun ţi bgah bi mnjeeh. »
80 Kë napoţ, ul, aşë dëma dëm na uleef na uhaaş. Awo du dko di *pndiiş te unuur wi aluŋiiŋ anaţa, abi awinana ţi bañaaŋ biki Iŧrayel.
* 1:9 Mnkulan : Manjaaŋ mantër du dko dyimanaan kadëmanaan Naşibaţi. Mnkulan, manwo pñaak pi bbeekar pankayuŋ. † 1:36 Awo narëkëm.