\NormalFont\ShortTitle{Titus}

{\MT TITUS

\par }{\MTB Di Lede a Paul ang gi Titus

\par }{\IMT Di haga modongoohia:

\par }{\IM Titus, tama daane tuadimee, guu hai di tama a Christ, guu hai di hoo ni Paul, geia e hagamaamaa a mee i di hagadele di Longo Humalia.
{\BK{Di lede a Paul ang gi Titus}} ne hagau go mee gi Crete, di gowaa Paul ne haga modongoohia gi Titus bolo gii noho ai, e haga donu nia mee ala ne belee hai i golo. Nia agoago e dolu e haga modongoohia go di lede deenei:

\par }{\IP 1) Paul e haga langahia gi Titus tagadilinga dangada behee dela e mee di kae tuhongo hegau dela e madamada humalia di nohongo dabu, gei e donu, idimaa, digau Crete dogologo e mouli i di mouli huaidu.

\par }{\IP 2) Paul e aago a Titus dana hai e agoago gi nnagadilinga hagabuulinga daangada, be nia daane mmaadua, nia ahina mmaadua, nia dama daane, mo nia hege.

\par }{\IP 3) Paul e aago a Titus di hai o di mouli nia dama a Christ, gei e donu di hai o di hagalabagau o di noho i di aumaalia mo di hila gi lala, di hai o di lawa mai gi daha mo di hai baahi lagamaaloo, mo tee hagadaubuni i mehanga digau o di nohongo dabu.

\par }{\IOT Di hagahonu di beebaa deenei:

\par }{\IO Di haga modongoohia
{\IOR{(1.1-4)
}}

\par }{\IO Nia dagi o di nohongo dabu
{\IOR{(1.5-16)
}}

\par }{\IO Nnegau o nia hagabuulinga daangada i lodo di nohongo dabu
{\IOR{(2.1-15)
}}

\par }{\IO Nia aago mo nia bule
{\IOR{(3.1-11)
}}

\par }{\IO Di hagaodi o di lede deenei
{\IOR{(3.12-15)
}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Mai baahi o Paul, tangada hai hegau a God, ge tangada agoago hagau ni Jesus Christ.

\par }{\PP Au ne hilihili aga ge ne hagau belee hagamaamaa nia hagadonu o nia dama a God ala gu hilihili, ge dagi digaula gi di tonu dela e haga modongoohia mai go tadau hai daumaha,

\VS{2}dela e hagamau mai i di hagadagadagagee gi di mouli dee odi. God hagalee dilikai, gu hagababa mai gi gidaadou di mouli deenei, i mua taamada henuailala.

\VS{3}Dono madagoaa humalia, gei Mee gu haga modongoohia ana helekai. Mee gu higi mai gi di au nnelekai aanei,

\par }{\MM malaa, au e hagadele nia maa mai di hagatau a God, tadau Hagamouli.


\par }{\PP \VS{4}Au e hihi adu gi di goe Titus, dagu dama daane donu mai i di hagadonu dela e hai mee ginai gidaua.\XREF{*}{{\XO 1.4: }{\XT{2-Corinthians 8.23; Galatians 2.3; 2-Timothy 4.10}}}

\par }{\PP God tadau Damana, mo Jesus Christ go tadau Dangada Hagamouli gi dugu adu tumaalia mo di aumaalia.


\par }{\SH Di moomee a Titus i Crete
\par }
{\PP \VS{5}Au ne dugu goe i Crete belee hai gii donu nia mee ala belee hai gii hai, ge e hilihili aga nia daangada mmaadua daumaha o nia guongo huogodoo. Goe gi langahia agu helekai aanei ne hagi adu:

\VS{6}Tangada madua daumaha le e hai tangada deai dahi mee hala i dono baahi ai, mee e hai lodo gi di ahina hua e dahi, gei ana dama e hai gii hai nia dama hagadonu, hagalee hai gii hai nia dama huaidu be de hagalongo.\XREF{*}{{\XO 1.6: }{\XT{1-Timothy 3.2-7}}}

\VS{7}Idimaa di tagi taumaha dela e madamada humalia i nnegau a God, geia e hai gii hai tangada deai dahi mee hala i dono baahi ai. Mee hagalee hagalaamua ia, be e hagawelewele hagalimalima, be e inuinu nia dagaao, be e heebagi, be e hagagailaa gi nia bahihadu.

\VS{8}Mee gi benebene ina nia daangada huogodoo, geia gi aloho i nia mee huogodoo ala e humalia. Mee e hai gii mee di dagi dono huaidina, gii donu, gii dabu, ge gii pula i deia.

\VS{9}Mee gii mau dangihi gi nnelekai e donu, ala guu lawa di agoago, gii mee ia di hagamaaloo aga nia daangada i nia agoago ala e donu, mo di haga modongoohia nia hala o digau ala e hai baahi gi di agoago deenei.


\par }{\PP \VS{10}E dogologo digau ne huli gi daha mo nia hai daumaha digau o Jew, ala e agoago gi nia daangada nia agoago hai baahi gi nia agoago ala e donu mo di halahalau digaula gi nadau balu helekai.

\VS{11}Gei e humalia gi dugua nia agoago digaula, idimaa, digaula gu hagahinihini nia beneinei e logo gi nadau agoago e dee tau, go nia agoago haga langaadia dangada bolo gii kumi nadau bahihadu.

\VS{12}Dahi soukohp mai digau o Crete ne helekai boloo, “Digau o Crete la digau hai kai tilikai i nia madagoaa e logo. Digaula e huaidu be nia manu lodo geinga, digaula e hagatoo ge hagalugai.”

\VS{13}Nia helekai aanei le e donu, dela e hidi mai iei goe, belee wou gi digaula, gii mee ai ginaadou di hai mee gi di hagadonu maaloo,

\VS{14}mo di dugu di nadau hagadagadagagee gi nia kai namua o digau o Jew, mo nia haganoho nia daangada ala ne gaamai hua i baahi digau ala guu kili gi daha di tonu.

\VS{15}Nia mee huogodoo e madammaa anga hua gi digau ala e madammaa, gei deai di mee madammaa ang gi digau huaidu ge de hagadonu ai, idimaa, nadau hagamamaanadu mo di hagi aga nadau manawa la gu huaidu.

\VS{16}Digaula e helekai bolo ginaadou e iloo a God, gei nadau hangahaihai hagalee tau gi nadau helekai. Digaula e hagadugina ge de hagalongo, e deemee di hai dahi mee humalia.




\par }\Chap{2}{\SH Di agoago dela e donu
\par }
{\PP \VerseOne{1}Malaa, agoago ina nia mee ala mai di agoago dela e donu.

\VS{2}Agoago gi nia daane mmaadua gi madammaa nadau mouli, gi dagia nadau huaidina i di tonu, mo di pula i ginaadou. Digaula gi maaloo i di nadau hagadonu, mo di aloho, mo di hagamahi i lodo nadau haingadaa.

\VS{3}Nia ahina mmaadua gii hai hua be di maa, agoago ina bolo digaula gi mouli be nia ahina ala e mouli madammaa. Digaula gi hudee dili helekai tilikai, be e hege gi nia dagaao. Digaula gi agoago ina nia agoago ala e humalia,

\VS{4}gii mee ai ginaadou di aago nia dama ahina gi aloho i nadau lodo, mo nadau dama,

\VS{5}gii pula i ginaadou, ge gi madammaa nadau mouli. Digaula gii hai nia ahina hai hegau humalia i nadau hale, mo di dugu anga ginaadou gi nadau lodo, gi de helekai hua huaidu digau ala i golo i nnelekai a God.


\par }{\PP \VS{6}Agoago gi nia dama daane hogi gii bida pula i ginaadou.

\VS{7}Goe gii hai tangada e kawe go nia daangada i o hangahaihai humalia i nia mee huogodoo. Goe gi manawa dahi labelaa mo di donu gi au agoago.

\VS{8}Goe hai hegau gi nnelekai ala e donu, ala hagalee ono huaidu ai, bolo o hagadaumee aalaa la gi langaadia ginaadou, i di nadau deemee di helekai hagahuaidu gidaadou.


\par }{\PP \VS{9}Nia hege gi daudalia nadau dagi, mo di haga tenetene ina digaula i nia hagadilinga mee huogodoo, gi hudee helekai hai baahi ang gi digaula,

\VS{10}hudee gaiaa nadau mee i digaula. Digaula gi haga modongoohia aga ina nadau mouli humalia mo di manawa dahi i nia madagoaa huogodoo, gi gidee nia daangada nadau hangahaihai, ga hagaamu nia agoago i di hai o God, go tadau Dangada Hagamouli.


\par }{\PP \VS{11}Idimaa, God gu haga modongoohia dono dumaalia belee haga mouli ai nia daangada huogodoo.

\VS{12}Tumaalia deenei e agoago mai gi gidaadou gi kilia gi daha tadau mouli de hagadonu a God, mo nia hiihai huaidu o henuailala, gei gi iloo di bida benebene humalia tadau mouli, mo di mouli hai donu ge dabu i henuailala nei,

\VS{13}i tadau talitali di Laangi Aamua dela e kanakana go gidaadou, go di madagoaa dela ma ga gila mai ai di madamada o tadau God Aamua mo tadau Dangada Hagamouli go Jesus Christ.

\VS{14}Mee guu wanga dehuia dono huaidina i gidaadou, belee daa mai gidaadou gi daha mo nia mee huaidu huogodoo, mo di haga madammaa gidaadou, bolo gii hai gidaadou nia dama donu ni aana ala e hiihai hua e hai nia mee humalia.\XREF{*}{{\XO 2.14: }
{\XT{Pisalem 130.8; Exodus 19.5; Deuteronomy 4.20; 7.6; 14.2; 1-Peter 2.9}}}


\par }{\PP \VS{15}Agoago ina nia mee aanei, mo di hai hegau i o mogobuna i do hagamaaloo aga, mo di helekai gii donu digau ala e hagalongolongo gi au helekai. Goe hudee heia digaula gi haga balumee ina goe.




\par }\Chap{3}{\SH Nnangahaihai o nia dama a Christ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Haga langahia ina gi nia daangada gi daudalia nadau dagi mo nadau gau aamua, ge gi hagalongo gi digaula, ge gi haga kila aga ina nia mee huogodoo ala e humalia.

\VS{2}Agoago ina gi digaula gi hudee hagahuaidu ina nia daangada, gei gii noho baba mo di hagadau aaloho. Nia madagoaa huogodoo, digaula gi haga modongoohia ina di nadau hila gi lala gi nia daangada huogodoo.

\VS{3}Di madagoaa i mua, gei gidaadou nogo dadaulia, de hagalongo, ge hala. Gidaadou nogo hai nia hege ni di hiihai huaidu, mo nnagadilinga balu tene huogodoo. Gidaadou nogo mouli labelaa mo di hiihai e hagahuaidu digau ala i golo, mo di hudiou. Digau ala i golo nogo de hiihai mai gi gidaadou, gei gidaadou nogo de hiihai labelaa gi digaula.

\VS{4}Gei di madagoaa tumaalia o God tadau Dangada Hagamouli mo dono aloho ne gila mai,

\VS{5}Mee ne haga mouli gidaadou. Hagalee mai i tadau hegau humalia ala ne hai go gidaadou, gei mai hua i dono manawa dumaalia ne aloho i gidaadou, ga haga mouli gidaadou mai di Hagataalunga Dabu, dela e haga haanau hoou gidaadou, e dugu mai di mouli hoou mo dana haga madammaa gidaadou.

\VS{6}God gu dugu ia di Hagataalunga Dabu gi tadau nua gu dohu hua, mai i Jesus Christ, tadau Dangada Hagamouli,

\VS{7}bolo gii mee ai gidaadou di donu i baahi o God mai i dono dumaalia, mo di kae di mouli dee odi dela e hagadagadagagee ginai gidaadou.

\VS{8}Aanei la nnelekai e donu.

\par }{\PP Au e hiihai huoloo bolo goe gi agoago ina hagamahi i nia mee aanei ang gi digau ala gu hagadonu a God, gi hiihai ginaadou di dugu anga nadau madagoaa e hai nadau hegau humalia. Nia mee aanei e humalia, gei ono hadinga i golo ang gi nia daangada huogodoo.

\VS{9}Haga paa gi daha mo nia haga donudonu balumee, mo di hagatau nia ingoo o tadau maadua mmaadua, mo nia lagamaaloo mo di heheebagi i di gili nnaganoho. Nia mee ala beenei, hagalee ono hadinga ai.

\VS{10}Goe aago ina haga lua digau ala e hidi mai ai tee buni, ga nomuli, diagia digaula.

\VS{11}Goe gu iloo bolo digau beenei, digau hua gu huaidu. Gei nadau huaidu e haga modongoohia bolo digaula e hai gee.


\par }{\SH Nia aago haga muliagina
\par }
{\PP \VS{12}Dogu madagoaa ma ga hagau adu a Artemas be go Tychicus gi di goe, gei goe hagamahi, hanimoi gi di au i Nicopolis, idimaa, au gu hagamaanadu bolo au e noho i golo i di madagoaa magalillili.\XREF{*}{{\XO 3.12: }
{\XT{Acts 20.4; Ephesians 6.21-22; Colossians 4.7-8; 2-Timothy 4.12}}}

\VS{13}Goe hagamahi labelaa hagamaamaa ina a Zenas, tangada gabunga haganoho, mo Apollos, gii mee ai meemaa di nau hagatanga e hula, gei goe gii mmada be nia mee ala e hiihai ginai meemaa la gu i golo.\XREF{*}{{\XO 3.13: }
{\XT{Acts 18.24; 1-Corinthians 16.12}}}

\VS{14}Heia tadau daangada gi iloo di dugu anga nadau madagoaa e hai nadau hegau humalia, gei gi hagatogomaalia gi nia mee ala e hiihai ge donu ginai digaula, gi dee mouli hua ginaadou i di mouli balumee.


\par }{\PP \VS{15}Digau huogodoo aanei i dogu baahi e hagau adu nadau hagaaloho. Hagadae ina madau hagaaloho gi tadau ihoo hagaaloho ala e aaloho i gidaadou i lodo di hagadonu.

\par }{\PP Tumaalia o God gi madalia goodou huogodoo.


\par }