\NormalFont\ShortTitle{Habakkuk}

{\MT HABAKKUK

\par }{\MTB Di Beebaa Habakkuk

\par }{\IMT Di haga modongoohia:

\par }{\IM Nia helekai soukohp Habakkuk ne hai i nia ngadau e ono lau (600) i mua o Christ, i di madagoaa digau o Babylon nogo dagi digau Israel. Habakkuk gu lodo huaidu huoloo gi nia manawa huaidu o digau huaidu aanei. Dela ga hidi mai iei mee ga heeu gi God, boloo,
{\IT{“Goe e aha dela e noho deemuu i di madagoaa digaula ala e hagahuaidu nia daangada ala koia e donu i digaula?”}} (1.13) Dimaadua ga helekai gi di heeu deenei bolo Ia gaa hai hua nia mee ala e hiihai gineia i lodo dono madagoaa humalia, gei dolomeenei
{\IT{“...digau ala e humalia le e mouli, idimaa digaula e manawa dahi ang gi Dimaadua.” (2.4)}}

\par }{\IP Nia mee ala i golo i lodo di beebaa deenei, la nia kokohp o di halauwa o digau huaidu, mo taahili hagaamu dela e haga lawa di beebaa deenei, e haga hagaamu nia mahi o God, mo di haga modongoohia o Habakkuk dela ne hai dana daahili i dono hagadonu huoloo mo dono manawa maaloo.

\par }{\IOT Di hagahonu o di beebaa deenei

\par }{\IO Di hai tamu Habakkuk mo nia helekai mai baahi Dimaadua
{\IOR{(1.1—2.4)
}}

\par }{\IO Di hagaduadua dela ga tale ang gi digau ala e huaidu
{\IOR{(2.5-20)
}}

\par }{\IO Talodalo Habakkuk
{\IOR{(3.1-19)
}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Aanei nia helekai ala ne hagagida go Dimaadua gi soukohp Habakkuk.


\par }{\SH Habakkuk e hai tamu i di hai hagahuaidu
\par }
{\PP \VS{2}Meenei Dimaadua, e waalooloo behee go dogu gahigahi Goe i nia hagamaamaa i mua do longono e Goe, i mua do haga dagaloaha gimaadou gi daha mo madau haingadaa?

\VS{3}Goe e aha dela e hai au gii mmada gi nia hagadilinga huaidu aanei? Goe e aha dela e mee di manawa hagakono i doo mmada gi nia hagadilinga haihai huaidu aanei? Di haingadaa damanaiee mo di haga huaidu gu haganiga au, nia lagalagamaaloo mono heebagi guu hai i nia gowaa huogodoo.

\VS{4}Nia haganoho gu paagege ge gu balumee hua, gei ogo nia donu o nia gabunga la hagalee kila. Digau huaidu gu duuli digau ala e humalia, dela di mee e hidi mai ai nia donu o nia gabunga gu huaidu.


\par }{\SH Nia helekai Dimaadua
\par }
{\PP \VS{5}Dimaadua ga helekai gi ana daangada, “Goodou mmada malaa gi nnenua ala i godou baahi, gei goodou ga goboina huoloo gi nia mee ala gaa mmada ginai goodou. Au gaa hai dagu mee dela hagalee hagadonu go goodou i di godou madagoaa ma ga longono goodou di maa.\XREF{*}{{\XO 1.5: }{\XT{Acts 13.41}}}

\VS{6}Au ga hagamaaloo aga digau o Babylon, digau hagamuamua ge daaligi dangada. Digaula gu modoho gi daha i lodo henuailala hagatau, gu haga magedaa nia henua ala i golo.\XREF{*}{{\XO 1.6: }{\XT{2-Kings 24.2}}}

\VS{7}Digaula digau hagamadagudagu dangada ge hagalliga. Digaula hagalee hagalongo gi nnaganoho ala i golo, gei go nadau haganoho la hua.


\par }{\PP \VS{8}“Nia hoodo digaula koia e llele i nia ‘leopard’, ge hagalee mmaadagu i nia paana lodo geinga ala e hiigai. Digau dauwa llele hoodo digaula e llele mai i nia henua ala mogowaa, nia hoodo digaula e geligeli nia gelegele. Digaula koia e llele, e hai gadoo be di ‘eagle’ ma ga maangi hagalimalima gi dana mee dela belee kumi e gai.


\par }{\PP \VS{9}“Nia buini dauwa digaula e lloomoi e heebagi, gei nia daangada huogodoo e mmaadagu huoloo i digaula. Digau ala ne kumi le e dogologo gadoo be nia gelegele o tongotai.

\VS{10}Digaula e hai nia king hagahuaidu, ge e gadagada gi nia dagi aamua. Deai di abaaba dauwa e mee di dugu digaula ai; digaula e haga bae nia gelegele gii tale gi di abaaba, gaa kaga gi nua gaa kumi di guongo deelaa.

\VS{11}Nomuli, gei digaula gaa hula, e hai gadoo be di madangi. Digau aanei e hai bolo nadau maaloo la go di nadau god.”


\par }{\SH Habakkuk e hai labelaa ono donu gi Dimaadua
\par }
{\PP \VS{12}Meenei Dimaadua, Goe gu noho hua mai taamada. Kooe dela go dogu God dela e dabu ge dono hagaodi ai. Meenei Dimaadua, go dogu God mo dogu Dangada Hagaloohi, Kooe dela ne hilihili digau o Babylon, ga hagamaaloo digaula belee hagaduadua gimaadou.

\VS{13}Malaa, Goe e aha dela e mee di manawa hagakono gi digau huaidu aanei? Goe e dee mee di mmada gi nia mee huaidu ala e hai go nia daangada aanei, idimaa Goe dela e dabu. Gei Goe e aha dela e noho deemuu i di madagoaa digaula ala e hagahuaidu nia daangada ala koia e donu i digaula?


\par }{\PP \VS{14}Dehee dau hai dela e hai gi nia daangada ala e hai be nia iga, be e hai be nia lamu ala nadau dagi e dagi digaula ai?

\VS{15}Digau o Babylon le e kumi nia daangada gi nia maadau, gadoo be nia iga. E dagi digaula gi daha i lodo di gubenge mo di wwolowwolo tenetene gi nadau mee ne kumi!

\VS{16}Digaula e daumaha gi di nadau gubenge mo di hai nadau tigidaumaha ang gi nadau gubenge, idimaa nia gubenge digaula la guu wanga gi digaula nia mee e koia e humalia.


\par }{\PP \VS{17}E hai behee? Digaula ga hai hegau gi nadau hulumanu dauwa gaa hana hua beelaa? Digaula ga hagahuaidu nia guongo ala i golo hagalee dumaalia ginai?




\par }\Chap{2}{\SH Nia helekai Dimaadua ang gi Habakkuk
\par }
{\PP \VerseOne{1}Au gaa gaga gi tomo dogu hale hagaloohi, ga talitali nia mee a Dimaadua ala ma ga hagi mai gi di au belee helekai iei au, mo nia helekai a Maa mai gi agu helekai hagahuaidu.


\par }{\PP \VS{2}Dimaadua ga helekai mai gi di au, “Hihia haga madammaa gi hongo nia baahi hadu agu mee ala ga hagi adu gi di goe, gi dau ngoohia go nia daangada.

\VS{3}Hihia gi lala, idimaa ma digi dae mai di madagoaa e kila ai nia maa. Gei di madagoaa e limalima hua di dae mai, gei agu mee ala ga hagi adu gi di goe la ga kila aga. Ma e aha ma ga duai, taalia hua, idimaa maa e kila aga gii hai be di mee dela gu haga noho, gei hagalee duai.\XREF{*}{{\XO 2.3: }
{\XT{Hebrews 10.37}}}

\VS{4}Aanei nia helekai, ‘Digau huaidu la hagalee haga mouli, gei digau ala e humalia le e mouli, idimaa digaula e manawa dahi ang gi Dimaadua.’ ”\XREF{*}{{\XO 2.4: }
{\XT{Romans 1.17; Galatians 3.11; Hebrews 10.38}}}


\par }{\SH Di hagaduadua ang gi digau ala e huaidu
\par }
{\PP \VS{5}Di maluagina la di mee halahalau dangada. Digau ala e hagagailaa le e hagamuamua, hagalee noho deemuu. Di hagagailaa e huge dono ngudu gadoo be taalunga, gei digi dohu ang gi deia be di made. Deenei di mee e heheebagi iei digaula gi nia henua e haga magemagedaa digaula.

\VS{6}Digau ala ne magedaa ga haganneennee digau ala ne haga magedaa ginaadou, ga hagahuaidu digaula, ga helekai, “Goodou e kae nia goloo ala hagalee nia mee ni goodou, gei goodou gaa kae di hagaduadua! E waalooloo behee go di godou haga maluagina goodou i di godou hono digau ala e boibana adu gi goodou bolo digaula gi huia adu gi goodou nadau boibana?”


\par }{\PP \VS{7}I mua di godou donu adu gi goodou, gei goodou ala ne kumi digau ala i golo, la gaa dau gi lodo di boibana, gaa hono bolo gi huia gii hana laa hongo godou boibana. Godou hagadaumee ga lloomoi gaa hai goodou gi uli godou gai. Digaula gaa kae godou goloo.

\VS{8}Goodou gu gaiaa nia mee digau o nia guongo e logowaahee, gei dolomeenei, digau ala ne dubu i nia guongo aalaa, gaa kae labelaa godou mee, idimaa goodou digau daaligi dangada ge e hagahuaidu digau henuailala mo nadau waahale.


\par }{\PP \VS{9}E huaidu adu gi goodou! Goodou ne haga maluagina godou madahaanau gi nia goloo gaiaa, gaa hai bolo goodou e duuli godou hale gi dee oho go nia daangada!

\VS{10}Gei ogo godou madahaanau le e langaadia i godou hangahaihai, i di godou oho nia guongo e logowaahee, malaa, goodou ne bida gowadu hua gi goodou di mooho.

\VS{11}Nia hadu hogi o di abaaba di waahale e wwolowwolo e hai baahi adu gi goodou, gei nia ogo o di hale ga wwolowwolo labelaa di lee deelaa.


\par }{\PP \VS{12}E huaidu adu gi goodou! Goodou ne hagamau di godou waahale gi di huaidu, ga haga duu aga di maa gi taaligi nia daangada gii mmade.

\VS{13}Digau nia guongo ala ne kumi go goodou gu huaidu ang gi ginaadou i di nadau ngalua deai ono hadinga ai, gei ogo di ahi gaa dudu nia mee huogodoo ala ne haga duu go digaula. Ma go Yihowah Koia e Aamua dela ne hai nia mee aanei.

\VS{14}Malaa, gei ogo henuailala gaa honu i di kabemee o di madamada o Dimaadua, gadoo be di moana dela e honu i nia wai.\XREF{*}{{\XO 2.14: }
{\XT{Isaiah 11.9}}}


\par }{\PP \VS{15}E huaidu adu gi goodou! Di godou hagawelewele gu haga balumee ge hagalangaadia digau ala i godou baahi. Goodou guu hai digaula gi heehee tibatiba be digau libaliba.

\VS{16}Gei di langaadia ga haga holi goodou, hagalee go di hagalaamua. Goodou gaa bida inu gi libaliba ga heehee tibatiba. Dimaadua gaa hai goodou gii bida inu mia di ibu o di hagaduadua, gei Mee gaa huli di godou hagalabagau ang gi di hagalangaadia.

\VS{17}Goodou guu hele gi daha nia waa laagau o Lebanon, gei dolomeenei, go goodou ala gaa hele gi daha. Goodou gu daaligi nia manu o di gowaa deelaa, gei dolomeenei nia manu ga hagamadagudagu goodou. Nia mee aanei la gaa hai, idimaa, goodou gu daaligi godou daangada gii mmade, gei goodou gu haga huaidu digau henuailala mo nadau waahale.


\par }{\PP \VS{18}Dehee tahidamee o di ada balu ieidu? Ma di mee hua ne hai gi nia lima o nia daangada, gei di maa e deemee di hagi adu gi goodou nia mee donu. Ma nia humalia aha ala ne hai gi digau ala ne hai eia, ga hidi mai iei digaula, ga hagadagadagagee gi di maa, go di god dela e deemee di leelee!


\par }{\PP \VS{19}E huaidu adu gi goodou! Goodou e leelee gi di bida laagau boloo, “Ala!” be e helekai gi di hadu boloo, “Du gi nua!” E hai behee? Di ada balu ieidu e mee di haga modongoohia adu gi di goe dahi mee? Maa e hii dono gili gi nia goolo mo nia silber, gei di maa di mouli i lodo di maa ai.


\par }{\PP \VS{20}Dimaadua le e noho i lodo dono Hale Daumaha dabu. Digau o henuailala huogodoo gii noho deemuu i mua ono hadumada.




\par }\Chap{3}{\SH Talodalo Habakkuk
\par }
{\PP \VerseOne{1}Deenei talodalo soukohp Habakkuk:


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Meenei Dimaadua,

\par }{\Q au gu longono eau au mee ala ne hai,

\par }{\Q gei au gu hagalabagau Goe huoloo.

\par }{\Q Gei Goe heia labelaa i lodo di madau madagoaa

\par }{\Q nia mogobuna haga goboina ala ne hai Kooe i mua.

\par }{\Q Goe gi manawa dumaalia

\par }{\Q i lodo do madagoaa ma ga hagawelewele.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}God le e hanimoi labelaa i Edom.

\par }{\Q Di God dabu le e hanimoi i nia gonduu o Paran.

\par }{\Q Ono madamada gu haga honu lodo di ahiaalangi,

\par }{\Q gei ogo dono hagaamu gu haga honu henuailala.


\par }{\Q \VS{4}Mee e hanimoi dalia di maalama o di ila.

\par }{\Q Di maahina le e dabadaba mai i ono lima,

\par }{\Q di gowaa dela e dugu hagammuni ai ono mogobuna.


\par }{\Q \VS{5}Mee e hagau dana dau magi i ono mua,

\par }{\Q gaa hai gi di made bolo gi hanimoi i ono muli.


\par }{\Q \VS{6}Dono madagoaa ma gaa duu,

\par }{\Q gei henuailala ga ngalungalua.

\par }{\Q Mee gaa mmada ang gi digaula,

\par }{\Q gei ogo henuailala ga bolebole.

\par }{\Q Nia gonduu llauehe ala ono hagaodi ai,

\par }{\Q la gu mooho.

\par }{\Q Nia gonduu lligi ala mai i mua

\par }{\Q gu aabulu gi lala, go nia gonduu lligi

\par }{\Q ala nogo heehee iei Mee nonua i mua loo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Au gu gidee di mmaadagu o digau Cushan,

\par }{\Q mo di uli nia gai o digau Midian.


\par }{\Q \VS{8}Meenei Dimaadua, ma go nia monowai llauehe

\par }{\Q ala ne hai Goe gi hagawelewele?

\par }{\Q Ma go di moana dela ne hai Goe gi hagawelewele huoloo?

\par }{\Q Goe ne hanimoi i hongo nia gololangi.

\par }{\Q Di gabua o di madangi dela go do waga hai dauwa

\par }{\Q i do madagoaa ne gaamai di aali gi au daangada.


\par }{\Q \VS{9}Goe gu togomaalia e hai hegau dau maalei,

\par }{\Q gu togomaalia e puu au amu maalei.

\par }{\Q Au ila gu haahi lua henuailala.


\par }{\Q \VS{10}Di madagoaa nia gonduu ne gidee ginaadou Goe,

\par }{\Q gei digaula gu polepole.

\par }{\Q Nia wai gu malingi ia i di langi.

\par }{\Q Nia wai ala i baahi i lala henuailala gu ngoloolo,

\par }{\Q gei ogo nia beau gu llauehe mai.


\par }{\Q \VS{11}Di daba o au maalei ala e llele

\par }{\Q mo di maahina o dau daalo dingidingia,

\par }{\Q la ne hai di laa mo di malama gii noho de ngalungalua.


\par }{\Q \VS{12}Goe gu hagawelewele guu hana laa lodo henuailala,

\par }{\Q i lodo do hagawelewele huoloo,

\par }{\Q gei Goe gu dagadagahi nia henua.


\par }{\Q \VS{13}Goe ne hana belee haga dagaloaha au daangada,

\par }{\Q e haga dagaloaha dau king dela ne hilihili.

\par }{\Q Goe gu haga magedaa di tagi digau huaidu,

\par }{\Q gu hagahuaidu ono ehoo.


\par }{\Q \VS{14}Au amu maalei gu daalo di tagi o di buini dauwa digaula

\par }{\Q i di nadau madagoaa nogo lloomoi

\par }{\Q be di madangi damana

\par }{\Q e waluwalu gimaadou gi lellele dagidahi.

\par }{\Q Digaula gu hagapuu gadoo be digau

\par }{\Q ala e hagaduadua hagammuni digau hagaloale.


\par }{\Q \VS{15}Au hoodo guu llele i hongo di tai,

\par }{\Q gei di tai la gu bagibagia.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Au ne longono nia mee aanei,

\par }{\Q gei au gu uli ogu gai,

\par }{\Q ogu malau ngudu gu bolebole i dogu madagu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ma e aha maa nia laagau ‘fig’ la ono huwa ai,

\par }{\Q gei di maa nia ‘grape’ e tomo i nia hadagee waini ai,

\par }{\Q gei nia laagau olib ga hagalee huwa,

\par }{\Q nia gowaa gu ono huwa ai,

\par }{\Q gei di maa hogi nia siibi huogodoo guu mmade,

\par }{\Q gei nia gowaa haangai kau gu ono kau ai,


\par }{\Q \VS{18}malaa, au e tenetene hua ge e manawa lamalia,

\par }{\Q idimaa, Dimaadua go God

\par }{\Q dela go dogu Dangada Hagamouli.


\par }{\Q \VS{19}Tagi go Yihowah dela e hagamaaloo au.

\par }{\Q Mee dela e hai au gii lele maaloo gadoo be di ee,

\par }{\Q gaa hai au gi hagalee madagu i dahi mee

\par }{\Q mo di benebene dogu mouli i hongo nia gonduu.\XREF{*}{{\XO 3.19: }{\XT{2-Samuel 22.34; Pisalem 18.33}}}


\par }